Yunus Aleyhisselâm
Kurân-I Kerimin Yûnus Aleyhisselâm
Hakkındaki Açıklaması: Başa Dön
“(Ey Resulüm!) O Balık
sahibini de, (hatırla!)
Hani, o öfkelenmiş olarak gitmişti
de, bizim, kendisini, hiç bir zaman sıkıştırmayacağımızı, sanmıştı.
Derken, o, karanlıklar içinde
(kalıp):
“Senden başka hiç bir İlâh
yoktur!
Seni, tenzih ederim.
Gerçekten, ben, haksızlık
edenlerden oldum!” diyerek (Allah’a) niyaz etmişti.
Bunun üzerine, biz de, onu(n
duasını) kabul ettik.
Kendisini, gamdan, selâmete
erdirdik.
İşte, biz, iman edenleri, böyle
kurtarırız.* [124]
Hani, o, dolu bir gemiye kaçmıştı.
Derken, kur’a çekmiş(ler)di de,
mağlublardan olmuştu.
Kınanmış bir halde iken,
kendisini, hemen, Balık, yutmuştu.
Eğer, çok teşbih edenlerden
olmasaydı, her halde, (insanların) tekrar dirilecekleri güne kadar, onun
karnında kalıp gitmişti!
İşte, biz, onu, hasta olarak, açık
bir yere (çıkarıp) bıraktık.
Üzerine, bacağı olmayan cinsten
(gölgelik) bir nebat bitirdik.
Onu, yüz bine, Peygamber gönderdik.
Hattâ, daha anıyorlardı da.
Nihayet, ona, iman ettiler de,
kendilerini, bir zamana kadar geçindirdik. [125]
(Ey Resulüm!) Sen, (şimdilik)
Rabbinin hükmünü (bekleyerek) sabret!
O Balık sahibi gibi olma!
Hatırla ki: o, gamla dolu olarak
(Rabbine) dua etmişti.
Eğer, Rabb’inden, ona, bir nimet
erişmiş olmasaydı, mutlaka, (çıkarıldığı) o çırılçıplak yere kınanmış bir
halde, atılacaktı!
(Bunun ardından) Rabb’i, onu, seçti
de, kendisini, Sâlihlerden yaptı. [126]
Yûnus Aleyhisselamın Kralla
Birlikte Ömürlerini Yurt Dışında İbadetle Geçirmeleri: Başa
Dön
Yûnus Aleyhisselâm; ailesi ve
çocuklarının yanında kırk gece kaldıktan sonra, kralla birlikte, seyahate
çıktı. [127]
Yurd dışında, ömürlerinin sonuna
kadar, Yüce Allah’a ibâdetle meşgul oldular. [128]
Yûnus Aleyhisselâmın Hacca Gidiş
Görüntüsü: Başa Dön
Peygamberimiz Muhammed
Aleyhisselâm, Mekke ile Medine arasında giderken, bir tepeye gelip kavuştukları
zaman;
“Bu, hangi tepedir?” diye
sormuştu. “Herşa veya Left tepesidir!” dediler.
“Yuları, hurma lifinden olan
kızıl bir devenin üzerinde, sırtında yünden bir Aba bulunduğu halde, Yûnüs’ün,
buradan:
Lebbeyk! Allâhümme lebbeyk! diye
Telbiye ederek geçtiğini, görür gibiyim!” buyurdu. [129]
Herşa: Mekke’ye giderken, Şam yolu
ile Medine yolunun kavşağında bir tepedir. [130]
Yûnus Aleyhisselâmın Telbiyesi:
Lebbeyk = Buyur emrine amadeyim!
Sıkıntıları açan, gideren Lebbeyk = Buyur emrine amadeyim!” tarzında idi.[131]
Ona ve gönderilen bütün
Peygamberlere Selâm olsun![132]
[1] ibn.Sa’d-Tabakat c.1,s.55, İbn.Habib-Kitabulmuhabber
s.388, Ebülferec ibn.Cevzi-Tabsıra c.1,s.327.
[2] Sâlebî-Arais s.406, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[3] Enbiyâ: 87.
[4] Taberî-Tarih c.2,s.42, Sâlebî-Arais s.407,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[5] ibn.Kuteybe-Maarif s.24, Taberî-Tarih c.2,s.4Z,
Salebî-Arais s.407, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
M. Asım Köksal, Peygamberler Tarihi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları:
2/147.
[6] Nisa: 163.
[7] En’am: 86.
[8] Sâffât: 139.
[9] İbn.Kuteybe-Maarif s.24 .
[10] Sâlebî-Arais s.408.
[11] Taberi-Tarih c.2,s.42, Esîr-Kâmil c.1,s.360.
[12] Sâlebî-Arais s.407.
[13] Taberî-Tarih C.2.S.42, Sâlebî-Arais s.407,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[14] Taberî-Tarih c.2,s.42.
[15] Taberî-Tarih c.2,s.42, Sâlebî-Arais s.407,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[16] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[17] Sâlebî-Arais s.408.
[18] Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1,s.232.
[19] Deylemî-Firdevs c.1,s.224.
[20] Sâlebî-Arais s.407.
[21] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[22] Şâlebî-Arais s.408.
[23] İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[24] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[25] Sâlebî-Arais s.408.
[26] İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[27] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[28] Sâlebî-Arais s.408.
[29] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[30] Sâlebî-Arais s.408.
[31] ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[32] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[33] Sâlebî-Arais s.408.
[34] Sâlebî-Arais s.408.
[35] Şâlebî-Arais s.408, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[36] ibn.Esîr-Kâmil C.1.S.360.
[37] Sâlebî-Arais s.408.
[38] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[39] Sâlebî-Arais s.408.
[40] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil C.1.S.360.
[41] Taberî-Tefsir c.11,s.172, Sâlebî-Arais s.408,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[42] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[43] Sâlebî-Arais s.408.
[44] Sâlebî-Arais s.408, Ebülferec İbn.Cevzî-Tabsıra c.
1,8.327, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[45] Sâlebî s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O.
[46] Taberî-Tefsir c.11,s.171, Sâlebî-Arais s.408,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36O, Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1,s.232.
[47] Taberî-tarih c.2,.43, Sâlebî-Arais s.407.
[48] Sâlebî-Arais s.407.
[49] Taberî-Tarih c.2,s.43, Sâlebî-Arais s.407,
ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.363.
[50] Ebülferec İbn.Cevzî-Tabsıra c.1,s.527.
[51] Taberî-Tefsir c.11,s.172, Sâlebî-Arais s.408.
[52] Taberî-Tefsir c.11,s.172, Sâlebî-Arais s.408,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.36l.
[53] ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[54] ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[55] Taberî-Tefsir c.11,s.172, Sâlebî-Arais s.408,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[56] Sâlebî-Arais s.408, Ebülferec İbn.Cevzî-Tabsıra
c.1,s.327, Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1,s.232.
[57] Sâlebî-Arais s.408.
[58] Sâlebî-Arais s.408, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[59] Taberî-Tarih c.2,s.43-44, Sâlebî-Arais s.408,
Ebülferec İbn.Cevzî-Tabsıra c.1,s.327, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.361,
Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1,s.232.
[60] Ebülferec ibn.Cevzî-Tabsıra c.1,s.327.
[61] Taberî-Tefsir c.11,s.172, Sâlebî-Arais s.408,
Ebülferec ibn.Cevzî-Tabsıra C.1.S.327.
[62] Sâlebi-Arais s.408.
[63] Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1,s.232.
[64] Taberî-Tefsir c.11,s.171.
[65] Sâlebî-Arais s.408, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[66] Sâlebî-Arais s.408, Ebülfida-Elbidaye vennihaye
c.1,s.232.
[67] Taberî-Tefsir c. 11,s. 171, Sâlebî-Arais s.408,
Ebülfida-Elbidaye vennihaye C.1.S.232.
[68] Sâlebî-Arais s.408-409, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[69] Taberî-Tarih C.2.S.44, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[70] Taberî-Tarih c.2,s.44.
[71] Taberî-tarih c.2,s.44, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[72] Ninevâ halkı arasında, yalan söyleyen ve kendisi için
bir delil de, bulunmayan kimse, öldürülürdü. (ibn.Ebî Şeybe-Musannef
c.11,s.542, Taberî-Tefsir c.11,s.172, Sâlebî-Arais s.408,409).
[73] Taberî-Tarih c.2,s.44, Sâlebî-Arais s.408,
ibn.Esîr-Kâmil C.1.S.361.
[74] Sâlebî-Arais s.408.
[75] Ebülferec ibn.Cevzî-Tabsıra c.1,s.327.
[76] Sâlebî-Arais s.408, Ebülferec ibn.Cevzî-Tabsıra
c.1,s.327.
[77] Taberî-Tarih C.2.S.44.
[78] İbn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Taberî-tarih
c.2,s.43, Sâlebî-Arais s.408.
[79] İbn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Sâlebî-Arais s.409.
[80] Taberî-Tarih c.2,s.43.
[81] Taberî-Tarih c.2,s.44, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[82] Sâlebî-Arais s.409.
[83] Taberî-Tarih c.2,s.44.
[84] İbn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Ebülferec
ibn.Cevzî-Tabsıra c.1,s.32.
[85] Taberî-Tarih c.2,s.44.
[86] İbn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Ebülferec-Tabsıra
C.1.S.327.
[87] Taberî-Tarih c.2,s.44, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.361.
[88] Taberî-Tarih c.2,s.45, Ebülfida-Elbidaye vennihaye
c.1,s.234
[89] Taberî-Tarih c.2,s.45, İbn.Esîr-Kâmil C.1.S.361-362,
Ebülfida-Elbidaye vennihaye C.1.S.234.
[90] Taberî-Tarih c.2s.43.
[91] Taberî-Tarih c.2,s.45, Sâlebî-Arais s.409, İbn.Esîr-Kâmil
c.1,s.363.
[92] Taberî-Tarih c.2,s.45, Sâlebî-Arais s.409,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.361-62, Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1,s.234.
[93] Enbiyâ: 87.
[94] Taberî-Tarih C.2.S.45, Sâlebî-Arais s.409-410,
ibn.Esîr-Kâmil c.1 ,s.362, Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1, s.234,
A.Aliyyülmüttakî-Kenzül’ummal c.12,s.477.
[95] A.Aliyyülmüttaki-Kenzül’ummal c.12,s.477.
[96] Taberî-Tarih c.2,s.45, Sâlebî-Arais s.409-410,
ibn.Esîr-Kâmil c.1,s,362, Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1,s.234.
[97] Hâkim-Müstedrek c.2,s.585, Ebülfida-Elbidaye vennihaye
c.1,s. 233.
[98] Sâlebî-Arais s.410, Ebülferec İbn.Cevzî-Tabsıra
C.1.S.328, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.362.
[99] ibn.Ebî Şeybe-Musannef c.11
,s.543Taberî-Tefsirc.17,s.79, Hâkim-Müstedrek c.2,s.584, Sâlebî-Arais s.410,
Ebülferec İbn.Cevzî-Tabsıra c.1,s.328, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.362,
Ebülfida-Elbidaye vennihaye c.1,s.233.
[100] Taberî-Tarih c.2,s.43, Sâlebî-Arais s.409,
ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.363.
[101] Taberî-Tarih c.2,s.45.
[102] ibn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s,542, Taberî-Tarih
c.2,s.44, Sâlebî-Arais s.410, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.362.
[103] Taberî-Tarih c.2,s.45, Sâlebî-Arais s.410,
İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.362, Ebülfida-Elbidaye vennihaye d,s.235.
[104] Sâlebî-arais s.410.
[105] Taberî-Tarih c.2,s.44, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.362.
[106] Taberî-Tarih c.2,s.44, Sâlebî-Arais s.410,
ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.362.
[107] ibn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Sâlebî-Arais s.410.
[108] Taberî-Tarih c.2,s.44, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.363.
[109] ibn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Taberî-Tarih
c.2,s.44, Sâlebî s.410, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.363.
[110] ibn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Sâlebî-Arais s.410.
[111] ibn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Taberî-Tarih
c.2,s.44-45, Sâlebî-Arais s.410, ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.363.
[112] İbn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Sâlebî-Arais s.410.
[113] ibn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542, Taberî-Tarih
c.2,s.45.
[114] ibn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.542-543, Sâlebî-Arais
s.410.
[115] Taberî-Tarih c.2,s.45
[116] Taberî-Tarih c.2,s.45, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.363
[117] Sâlebî-Arais s.410.
[118] Taberî-Tarih c.2,s.45.
[119] İbn.Ebî Şeybe-Musannef c.11,s.543, Sâlebî-Arais s.410.
[120] ibn.Esîr-Kâmil c.1,s.363.
[121] Sâlebî-Arais s.410, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.363.
[122] İbn.Esîr-Kâmil c.1,ss.363.
[123] Taberî-Tarih C.2.S.45, Sâlebî-Arais s.410.
M. Asım Köksal, Peygamberler Tarihi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları:
2/147-157.
* Bir
Hadîs-i şerifde: Yûnus Aleyhisselâmın bu duasile düa eden Müslümanın duasının,
muhakkak, kabul olunacağı bildirilmiştir. (Ahmed b.Hanbel-Müsned c.1,s.17O,
Tirmizî-Sünen c.5,s.529, Hâkim-Müstedrek c.2,s.583, Münzirî-Etergîb vetterhıb
c.2,s.488)
[124] Enbiyâ: 87-88.
[125] Sâffât: 140-148.
[126] Kalem: 48-50.
M. Asım Köksal, Peygamberler Tarihi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları:
2/158.
[127] Sâlebî-Arais s.411, İbn.Esîr-Kâmil c.1,s.363.
[128] Sâlebî-Arais s.411.
M. Asım Köksal, Peygamberler Tarihi, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları:
2/158-159.
[129] İbn.Mâce-Sünen c.2,s.965, Hâkim-Müstedek c.2,s.584.
[130] Yâkut-Mucemülbüldan c.5,s.398.
[131] Ezrakî-Ahbaru Mekke c.1,s.73.
[132] M. Asım Köksal, Peygamberler Tarihi, Türkiye Diyanet
Vakfı Yayınları: 2/159.