Muttasıl Zamirler

c) Harflerin (örneğin harf-i cerlerin) sonuna birleşen zamirler:

Harf-i cerler ismin önüne geldikleri gibi ismin yerini tutan zamirle de birleşir.

Harf-i cerle birleşen zamirlerin çekimi şöyledir:

إلَيْهِمْ	إلَيْهِماَ	إلَيْهِ		مِنْهُمْ	مِنْهُمَا	مِنْهُ
onlara	o ikisine	ona	*	onlardan	o ikisinden	ondan
إلَيْهِنَّ	إلَيْهِمَا	إلَيْهَا		مِنْهُنَّ	مِنْهُمَا	مِنْهَا

إلَيْكُمْ	إلَيْكُمَا	إلَيْكَ		مِنْكُمْ	مِنْكُمَا	مِنْكَ
size	ikinize	sana	*	sizden	ikinizden	senden
إلَيْكُنَّ	إلَيْكُمَا	إلَيْكِ		مِنْكُنَّ	مِنْكُمَا	مِنْكِ

إلَيْنَا	إلَيْنَا	إِلَيَّ		مِنَّا	مِنَّا	مِنِّي
bize	ikimize	bana	*	bizden	ikimizden	benden

Kaide: لـِ harf-i ceri isme birleşirse لـِ olarak esre ile, mütekellim ya’sı hariç zamire birleşirse لَـ olarak üstün hareke ile bağlanır. Cümlenin başında gelirse mülkiyet (var manası) ifade eder.

لِخَالِدٍ Halid için, Halid’in veya Halid’in var (Halid’e ait) (isme birleşmiş),

لَهُ Onun için, onun, onun var (zamire birleşmiş),

لِي Benim için, benim, benim var (mütekellim ya’sına birleşmiş).

Bu harf-i cer’in burada verilen üç manası da cümledeki yerine göre geçerli olur:

اَلْكِتاَبُ لِخاَلِدٍ وَالْحَقِيبَةُ ليِ.	Kitap Halit’in çanta benimdir.
اَلْكِتاَبُ لِي وَالْحَقِيبَةُ لَهُ.	Kitap benim çanta onundur.
لىِ كِتاَبٌ.	Benim bir kitabım var.

لِ harf-i cerinin zamirle birleşen çekim tablosu şöyledir:

لَهُمْ	لَهُمَا	لَهُ
onların	o ikisinin	onun
لَهُنَّ	لَهُمَا	لَهَا

لَكُمْ	لَكُمَا	لَكَ
sizin	ikinizin	senin
لَكُنَّ	لَكُمَا	لَكِ

لَنَا	لَنَا	ليِ
Bizim	ikimizin	benim

¯¯¯

مَعَهُمْ	مَعَهُمَا	مَعَهُ[8]		بِهِمْ	بِهِمَا	بِهِ
onlarla	o ikisiyle	onunla	*	onlarla	o ikisiyle	onunla
مَعَهُنَّ	مَعَهُمَا	مَعَهاَ		بِهِنَّ	بِهِمَا	بِهاَ

مَعَكُمْ	مَعَكُمَا	مَعَكَ		بِكُمْ	بِكُمَا	بِكَ
sizlerle	ikinizle	seninle	*	sizlerle	ikinizle	seninle
مَعَكُنَّ	مَعَكُمَا	مَعَكِ		بِكُنَّ	بِكُمَا	بِكِ

مَعَنَا	مَعَنَا	مَعِي		بِنَا	بِنَا	بِي
bizimle	ikimizle	benimle	*	bizimle	ikimizle	benimle

¯¯¯

فِيهِمْ	فِيهِمَا	فِيهِ		عَلَيْهِمْ	عَلَيْهِمَا	عَلَيْهِ
onlarda	o ikisinde	onda	*	onlara	ikisine	ona
فِيهِنَّ	فِيهِمَا	فِيهاَ		عَلَيْهِنَّ	عَلَيْهِمَا	عَلَيْهاَ

فِيكُمْ	فِيكُمَا	فِيكَ		عَلَيْكُمْ	عَلَيْكُماَ	عَلَيْكَ
sizde	ikinizde	sende	*	size	ikinize	sana
فِيكُنَّ	فِيكُمَا	فِيكِ		عَلَيْكُنَّ	عَلَيْكُماَ	عَلَيْكِ

فِيناَ	فِيناَ	فِيَّ		عَلَيْنَا	عَلَيْنَا	عَلَىَّ
bizde	ikimizde	bende	*	bize	ikimize	bana

Kâide: كُمْ ve هُمْ zamirleri gibi kendinden önceki harfi ötreli olup cezimle biten kelimelerden sonra harf-i tarife geçiş ötre ile olur:

عَلَيْكُمُ السَّلاَمُ. Sizin üzerinize selâm olsun.

هُمُ الْفُقَراَءُ. Onlar fakirdirler.

Cümle Örnekleri

طَلَبَ الْمُدَرِّسُ الْواَجِبَ مِنْكُمْ.	Öğretmen sizden ödevi istedi.
ذَهَبوُا إِلَيْهِمْ.	Onlara gittiler.
كَتَبَ اسْمَكَ عَلَيْهاَ	(Senin) ismini onun üzerine yazdı.
أَخَذَ أَحْمَدُ مَعَهُ حَقيِبَةً.	Ahmet beraberine bir çanta aldı.
حَضَرْتُ لَكُنَّ إِلَى الْبَيْتِ.	Sizin için eve geldim.
وَجَدوُا الْقَلَمَ فيِهِ.	Kalemi orda buldular.
قَلَمُكَ صَغِيرٌ.	Senin kalemin küçüktür.
شَعْرُهُ طَوِيلٌ.	Onun saçı uzundur.
ضَرَبَتْنَا أُخْتُهُمْ.	Kızkardeşleri bizi dövdü.
قَتَلَهُمَا أَحْمَدُ.	O ikisini Ahmet öldürdü.
كَتَبَكُمْ أَحْمَدُ فِي الْمَدْرَسَةِ.	Ahmet sizi okulda yazdı.

Ek anlatım: Muttasıl Zamirler

Kelimeden önce geçen bir ismin yerini tutan ve kelimenin sonunda ona bitişik olarak gelen zamirlere “Muttasıl Zamirler” yani “Birleşik Zamirler” denir. Muttasıl zamirler bir isme, bir harfe veya bir fiile bitişik olarak gelebilir. Muttasıl zamirler bitiştikleri kelimenin anlamına bağlı olarak anlam kazanırlar. İsimlere bitiştiklerinde “benim, senin, onun, bizim, sizin, onların” anlamlarına gelen iyelik zamirleri olurlar. “Benim evim, sizin arabanız, onların sınıfı” gibi.

Muttasıl zamirler taşıdıkları görevlere göre üç kısma ayrılırlar

1- Merfu muttasıl zamirler

2- Mensub muttasıl zamirler

3- Mecrur muttasıl zamirler

Merfu muttasıl zamirler: Mazi, muzari ve emir fiillere bitişip fail görevi gören zamirlerdir. Mazi fiile bitişip fail görevi gören merfu muttasıl zamirler şunlardır:

Cemi	Müsenna	Müfred
وا	ا		Gaib
نَ	تَا	…	Gaibe
تُمْ	تُمَا	تَ	Muhatab
تُنَّ	تُمَا	تِ	Muhataba
نَا	نَا	تُ	Mütekellim

Muzari fiile bitişen muttasıl zamirler şöyledir

Cemi	Müsenna	Müfred
ون	ان	….	Gaib
نَ	ان	….	Gaibe
ون	ان	….	Muhatab
نَ	ان	ين	Muhataba
….	….	….	Mütekellim

(Cemi müennesler hariç diğer sigaların sonundaki “nun” zamire dâhil değildir. Diğer sigalardaki zamir “nun”dan önceki harftir.)

Emir fiile bitişen muttasıl zamirler şöyledir

و	ا	….	Emir muhatab
نَ	ا	ى	Emir muhataba

Mensub muttasıl zamirler: Fiillere bitişip meful görevi gören ve fiile benzeyen harflere bitişip isimleri olan zamirlerdir. Bunlar, cümledeki yerleri nasb olmayı gerektirdiği için bu ismi alırlar. Mensub muttasıl zamirler şunlardır:

Cemi	Müsenna	Müfred
ـهُمْ	ـهُمَا	ـهُ	Gaib
ـهُنَّ	ـهُمَا	ـهَا	Gaibe
ـكُمْ	ـكُمَا	ـكَ	Muhatab
ـكُنَّ	ـكُمَا	ـكِ	Muhataba
ـنَا	ـنَا	ـى	Mütekellim

Mecrur muttasıl zamirlere: Mensub muttasıl zamirler tablosundaki muttasıl zamirler isimlere bitiştiklerinde muzafun ileyh olacakları için; ayrıca harf-i cerden sonra geldiklerinde mecrur olacakları için mecrur muttasıl zamirler ismini alırlar.

Müstetir zamirler: Munfasıl ve muttasıl zamirlerin dışında, bazı fiillerin gizli faili olarak gelen ve aslında munfasıl zamir olan “müstetir zamir” yani “gizli zamir” dediğimiz bir zamir grubu daha bulunur. Şimdi fiillere göre müstetir zamirleri öğrenelim:

Mazi fiildeki müstetir zamirlere örnek fiil üzerinde görelim

كَتَبَ -müzekker için- “yazdı” manasındadır. Burada, müzekker için “o” manasındaki هُوَ faildir ve müstetir zamirdir.

كَتَبَتْ -müennes için- “yazdı” manasındadır. Burada, müennes için “o” manasındaki هِىَ faildir ve müstetir zamirdir.

Muzari fiillerdeki müstetir zamirleri görelim

يَكْتُبُ -müzekker için- “yazıyor, yazar” manasındadır. Burada, müzekker için “o” manasındaki هُوَ faildir ve müstetir zamirdir.

تَكْتُبُ -müennes için- “yazıyor, yazar” manasındadır. Burada, müennes için “o” manasındaki هِىَ faildir ve müstetir zamirdir.

تَكْتُبُ -müzekker için- “yazıyorsun, yazarsın” manasındadır. Burada, müzekker için “sen” manasındaki أَنْتَ faildir ve müstetir zamirdir.

أَكْتُبُ “yazıyorum, yazarım” manasındadır. Burada, “ben” manasındaki أَنَا faildir ve müstetir zamirdir.

نَكْتُبُ “yazıyoruz, yazarız” manasındadır. Burada, “biz” manasındaki نَحْنُ faildir ve müstetir zamirdir.

Emr-i hazırdaki müstetir zamirleri görelim

أُكْتُبْ -müzekker için- “yaz” manasındadır. Burada, “sen” manasındaki أَنْتَ faildir ve müstetir zamirdir.

Emr-i hazırın diğer sigalarında müstetir zamir yoktur; diğer sigalarda zamir açıkça gözükmektedir.

Kendini deneBu dersi ne kadar öğrendin?3 seviye, her birinde 5 soru. Önce kendin cevapla, sonra açıklamayı oku. Sonuçların yalnız bu tarayıcıda saklanır.

Muttasıl zamir ne demektir?
كَتَبْتُ (Ben yazdım) fiilindeki تُ zamiri cümlede hangi görevdedir?
قَلَمُكَ ne demektir?
"Benim kalemim" Arapçada hangisidir?
Sonuna muttasıl zamir alan isim neden harf-i tarif (اَلْ) almaz?

Muttasıl Zamirler

c) Harflerin (örneğin harf-i cerlerin) sonuna birleşen zamirler:

Cümle Örnekleri

Ek anlatım: Muttasıl Zamirler

Muttasıl zamirler taşıdıkları görevlere göre üç kısma ayrılırlar

Muzari fiile bitişen muttasıl zamirler şöyledir

Emir fiile bitişen muttasıl zamirler şöyledir

Mazi fiildeki müstetir zamirlere örnek fiil üzerinde görelim

Muzari fiillerdeki müstetir zamirleri görelim

Emr-i hazırdaki müstetir zamirleri görelim

Maksur İsimlerin Tesniyesi

Marife Nekra

Nahiv İlminin Doğuşu

Nahiv Kelimesinin Sözlük ve Terim Anlamı

Kinaye

Emsile Çekimi Emsilei Muhtelife 24 Siga

Müennes İsim Nedir

Muzari Fiil Gizli Zamir Çekimi

Mazi Fiilde Gizli Zamirler Müstetir Zamirler

Emsile-i Muhtelifedeki Müstetir Zamirler

c) Harflerin (örneğin harf-i cerlerin) sonuna birleşen zamirler:

Cümle Örnekleri

Ek anlatım: Muttasıl Zamirler

Muttasıl zamirler taşıdıkları görevlere göre üç kısma ayrılırlar

Muzari fiile bitişen muttasıl zamirler şöyledir

Emir fiile bitişen muttasıl zamirler şöyledir

Mazi fiildeki müstetir zamirlere örnek fiil üzerinde görelim

Muzari fiillerdeki müstetir zamirleri görelim

Emr-i hazırdaki müstetir zamirleri görelim

Müzekker ve Müennes

Munfasıl Zamirler

İlgili Makaleler