Arapça Noktalama İşaretleri
Yazılı metni doğru okunma ve anlaşılmasını kolaylaştırmak maksadıyla, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmek için kullanılan işaretlere noktalama işaretleri (علامات الترقيم ) denir.
Arapça’da kullanılan noktalama işaretleri şunlardır:
1- Nokta ( . ) : النقطة
Nokta cümlenin sona erdiğini ifade eden ve cümle sonuna konulan işarettir. Noktadan sonra bir nefes alınacak kadar duraklama yapılır.
العلم نافع . : (İlim faydalıdır.)
2- Virgül ( ، ) : الفاصِلَة
Ardarda gelen eş görevli kelime veya kelime gruplarının arasına konulan işarettir. يستيقظ التلميذ ، يصلى ، يُفطر ويذهب إلى المدرسة : (Öğrenci uyanır, namaz kılar, kahvaltı yapar ve okula gider.)
3- Noktalı virgül ( ؛ ) : الفصلة المنقوطة- الشولة المنقوطة
Anlam bakımından ilgili olan cümleleri ayırmak için ve virgülle ayrılmış olan örnekleri farklı örneklerden ayırmak için kullanılır.
أنصحك بالأمانة ؛ فإنها من أهم الصفات للمرء : (Sana emaneti tavsiye ederim; zira o kişi için en önemli sıfatlardandır.)
4- İki nokta ( : ) :النقطتان فوق بعض / النقطتان الرأسيتان
Bir cümlenin sonunda açıklama yapmak için örnek verilecekse o cümlenin sonuna konur.
قال المعلم : الامتحان غداً : (Öğretmen dedi ki: İmtihan yarındır.)
5- Üç nokta ( … ) نقط الحذف والإضمار
Bu işaret cümlenin tamamlanmamış olduğunu belirtmek için konur.
أنا بخير… ولا شيء ينقصنى : (Ben iyiyim… bir eksiğim yok.)
وقف في حديقة المدرسة … ثم أسرع : (Okulun bahçesinde durdu… sonra hızlandı.)
6- Soru işareti ( ? ) : علامة استفهام
Soru ifade eden cümlelerin sonunda kullanılan işarettir.
متى تبدأ الدراسة ؟ : (Eğitim ne zaman başlıyor?)
7- Ünlem işareti ( ! ) : علامة تعجب – علامة الانفعال
Aşırı duyguları ifade eden cümlelerin sonunda kullanılan işarettir.
ما أجمل الطبيعة ! : (Doğa ne güzel!)
8- Kısa çizgi ( – ) : الشرطة
للقراءة فوائد منها : 1- كسب المعلومات 2- تنمية الثقافة . 3- زيادة الخبرة .
(Okumanın faydaları vardır. Bunlar: 1-Bilgi kazanımı, 2-Kültür gelişimi, 3- Deneyim artışı)
9- Tırnak işareti ( ‘‘…’’ ) : علامة التنصيص
Önemi vurgulanmak istenen sözcükler, alıntı söz veya cümleler tırnak işareti içinde kullanılır.
قال تعالى ’’خذ العفو وأمر بالعرف وأعرض عن الجاهلين‘‘
( سورة الأعراف الآية 199 ) : (Allahu Teâla şöyle buyurdu: ‘‘Af yolunu tut, iyilikle emret ve cahillerden yüz çevir.’’) (A’raf 199)
10- Yay ayraç ( ( ) ) القوسان
Cümle içindeki açıklama, sözcüğün eş anlamlısı ve söz edilen kişinin doğum ve ölüm tarihleri parantez içinde gösterilir.
قال رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) : ” المسلم من سلم المسلمون من لسانه ويده” . : Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: ‘‘Müslüman elinden ve dilinden başkalarına zarar gelmeyen kimsedir’’.
11- Köşeli ayraç, köşeli parantez ( [ ] ) القوسان الحاصرتان
Metinde olmadığı hâlde yazar tarafından açıklama yapılan kısımlar köşeli ayraç içinde verilir.
إن السواك [عبارة عن شجرة ] يستعمل لتنظيف الأسنان . : (Misvak [Bir ağaçtan ibarettir ] dişlerin temizliği için kullanılır.)
12- İki çizgi ( – – ) : الشرطتان / الشرطة المعترضة
كان عمر – رضى الله عنه – عادلا : (Hz. Ömer –Allah ondan razı olsun- adaletli idi.)
إني – والحمد لله – بخير. : (Ben –Allah’a hamd olsun- iyiyim.)
- Noktalama işaretlerine Arapçada ne denir?Derste noktalama işaretlerinin Arapça adı عَلَامَاتُ التَّرْقِيمِ olarak verilir.
- النُّقْطَةُ hangi noktalama işaretidir?النُّقْطَةُ cümlenin sona erdiğini gösteren noktadır.
- الْفَاصِلَةُ hangi noktalama işaretidir?الْفَاصِلَةُ ardarda gelen eş görevli kelime veya kelime gruplarını ayıran virgüldür.
- Soru bildiren cümlelerin sonuna konan işaretin Arapça adı hangisidir?Soru işareti عَلَامَةُ الِاسْتِفْهَامِ'dır; ünlem عَلَامَةُ التَّعَجُّبِ, tırnak عَلَامَةُ التَّنْصِيصِ.
- عَلَامَةُ التَّعَجُّبِ hangi işarettir?Aşırı duyguları ifade eden cümlelerin sonuna konan ünlem işaretidir: مَا أَجْمَلَ الطَّبِيعَةَ !
- Alıntı söz, ayet veya vurgulanmak istenen sözcükler hangi işaretle gösterilir?Önemi vurgulanan sözcükler ve alıntılar tırnak içinde verilir; derste A'râf 199 ayeti örnek gösterilir.
- Arapçada noktalı virgül hangi şekilde yazılır?Arapçada noktalı virgül ters yazılır: ؛ (الْفَاصِلَةُ الْمَنْقُوطَةُ). ، Arapça virgüldür.
- Metinde olmadığı hâlde yazarın eklediği açıklamalar hangi işaretle gösterilir?Yazarın eklediği açıklamalar köşeli ayraç (الْقَوْسَانِ الْحَاصِرَتَانِ) içinde verilir: إِنَّ السِّوَاكَ [عِبَارَةٌ عَنْ شَجَرَةٍ] …
- كَانَ عُمَرُ – رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ – عَادِلًا cümlesinde dua cümlesini ayıran işaret hangisidir?Cümle arasına giren ara sözler iki çizgi (الشَّرْطَتَانِ / الشَّرْطَةُ الْمُعْتَرِضَةُ) arasında yazılır.
- Cümlenin tamamlanmamış olduğunu belirtmek için hangi işaret konur?Üç nokta (نُقَطُ الْحَذْفِ وَالْإِضْمَارِ) cümlenin tamamlanmadığını gösterir: أَنَا بِخَيْرٍ… .
- Arapça bir soru cümlesinin sonunda soru işareti hangi şekilde yazılır?Arapçada soru işareti ters yönlüdür: مَتَى تَبْدَأُ الدِّرَاسَةُ ؟
- أَنْصَحُكَ بِالْأَمَانَةِ ؛ فَإِنَّهَا مِنْ أَهَمِّ الصِّفَاتِ لِلْمَرْءِ cümlesinde ؛ niçin kullanılmıştır?Noktalı virgül anlam bakımından ilgili cümleleri ayırmak için kullanılır; ikinci cümle birincinin gerekçesidir.
- Kişilerin doğum-ölüm tarihleri ve bir sözcüğün eş anlamlısı gibi açıklamalar hangi işaretle gösterilir?Derse göre cümle içindeki açıklama, eş anlamlı ve doğum-ölüm tarihleri parantez (الْقَوْسَانِ) içinde gösterilir.
- İki nokta ( : ) işaretinin derste geçen iki Arapça adı nedir?Cevabı önce aklından söyle, sonra kontrol et.Cevap: النُّقْطَتَانِ فَوْقَ بَعْضٍ — النُّقْطَتَانِ الرَّأْسِيَّتَانِAçıklama veya örnek verilecek cümlenin sonuna konur: قَالَ الْمُعَلِّمُ : الِامْتِحَانُ غَدًا.Bildin mi?
- Ünlem işaretinin derste geçen iki Arapça adı nedir?Cevabı önce aklından söyle, sonra kontrol et.Cevap: عَلَامَةُ التَّعَجُّبِ — عَلَامَةُ الِانْفِعَالِAşırı duyguları (hayret, heyecan) bildiren cümlelerin sonuna konur.Bildin mi?