Müteaddi Fiil

  • Müteaddi fiil : Fâilin hadesi, mef’ulü bihe sirayet eder: نَصَرَ زَيْدٌ عَمْراً  Zeyd, Amr’a yardım etti. (نَصَرَ yardım etti (kim) زَيْدٌ Zeyd,
  • (kime) عَمْراً Amr’a)  Hades, öncesi niyet sonrası hüküm olan bir fiildir. Bakınız : Âmiller sayfası, Fiil ve Unsurları
  • Fâil : زَيْدٌ o fiildeki hades, kendisi ile kâim olan zat’tır (Fiili meydana getiren). Mef’ulü bih : عَمْراً Kendisine bir hades sirayet etmiş zat’tır (Fiili kabul edendir. Şayet (1) Mef’ulü bih olmaz ise, (2) Mef’ulü bih yardımı kabul etmez ise, (3) Fiilin kabul şartları oluşmaz ise (engellemeler, iletişim problemleri vb), hades meydana gelemez.
  • 6.BAB’da :  حَسِبَ  زَيْدٌ  عَمْراً  فَاضِلاً  Zeyd, Amr’ı faziletli bir kişi zannetti. ( حَسِبَ  zannetti  (kim)  زَيْدٌ  Zeyd, (kimi) عَمْراً  Amr’ı (ne zannetti)  فَاضِلاً faziletli bir kişi.)
  • Zann fiilleri, iki meful alır. ŞAZ olan (حَسِبَ) ve (نَعِمَ) ve (يَئِسَ) ve (بَئِسَ) dört fiilin bu BAB’dan gelmesi caiz ise de, 4.BAB’dan gelmeleri daha fasihdir.
  • Sülasi Mücerred Müteaddi Fiillerin BAB’lara göre sakladıkları anlamları araştırmak için aşağıdaki tablo hazırlandı. Müteaddi fiilin eseri, fâilden mefule geçer. Bakmak, söylemek gibi.
Sülasi Mücerred Müteaddi Fiil6.Bab5.Bab4.Bab3.Bab2.Bab1.Bab
ZannettiBildiAçtıVurduYardım etti
MaziحَسِبَYOKعَلِمَفَتَحَضَرَبَنَصَرَ
Muzariيَحْسِبُيَعْلَمُيَفْتَحُيَضْرِبُيَنْصُورُ
Emri Gâib2.Bab gibi 3.Bab gibiلِيَفْتَحْلِيَضْرِبْلِيَنْصُرْ
Nehy Gâib2.Bab gibi 3.Bab gibiلاَ يَفْتَحْلاَ يَضْرِبْلاَ يَنْصُرْ
 Emri Hazır2.Bab gibi 3.Bab gibiاِفْتَحْاِضْرِبْاُونْصُرْ
Nehy Hazır 2.Bab gibi3.Bab gibiلاَ تَفْتَحْلاَ تَضْرِبْلاَ تَنْصُرْ
İsmi Fâil1.Bab gibi1.Bab gibi1.Bab gibi1.Bab gibiنَاصِرٌ
İsmi Meful1.Bab gibi1.Bab gibi 1.Bab gibi1.Bab gibiمَنْصُورٌ
İsmi Mensubحِسْبَانِىٌّعِلْمِىٌّ 1.Bab gibi1.Bab gibiنَصْرِىٌّ
İsmi Tafdil1.Bab gibi1.Bab gibi 1.Bab gibi1.Bab gibiاَنْصَرُ
Mubalagalı İ.F1.Bab gibi1.Bab gibi 1.Bab gibi1.Bab gibiنَصَّارٌ
M.Binai Merre1.Bab gibi1.Bab gibi 1.Bab gibi1.Bab gibiنَصْرَةٌ
M.Binai Nevi1.Bab gibi1.Bab gibi1.Bab gibi1.Bab gibiنِصْرَةٌ
Mimsiz Masdarحِسَابٌعِلْمٌ1.Bab gibi1.Bab gibiنَصْرٌ
Masdar Mimi1.Bab gibi1.Bab gibi 1.Bab gibi1.Bab gibiمَنْصَرٌ
İsmi Tasgirحُسَيِّبٌ1.Bab gibi 1.Bab gibi1.Bab gibiنُصَيْرٌ

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here