Sıra Sayıları Arapça Dersleri

SIRA SAYILARI

Birşeyin sırasını gösterir. Birincisi hariç diğerlerinin müzekkerleri “ة”siz, müennesleri  ة’li olarak kullanılır.

11. rakamdan itibaren birleşiktir. عَشَرَ  ve عَشْرَةَ  sayısının son harekesi üstün harekeli olup ismin çeşitli hallerine göre değişmezler.

*11-19 arası sıra sayıları da fetha üzere mebnîdirler. Yani sıfat durumunda olmalarına rağmen hareke yönünden mevsûf (sıfatlanan) ile uyum göstermezler, ancak müzekkerlik ve müenneslik bakımından tam bir uyum sağlarlar. Müzekkerleri tâ’sız, müennesleri tâ’lıdır.

20 ve sonrasında sıra sayılarından örnekler:

SAATLER

Arapça’da saat sormak için şu iki soru sorulur:

a) Birinci soruya verilen cevap;

b) فِي أَيِّ ساَعَةٍ ؟ (فِي أَيَّةِ ساَعَةٍ ؟) Saat kaçta ? (hangi saatte?) sorusuna cevap:

*Saat 11 ve 12 yukarıda olduğu gibi burada da mebnî olarak üstün gelir.

السَّاعَة  kelimesini söylemek şart değildir. Arzu edilirse söylenebilir.

*Öğleden sonraki saatler için 13.00, 14.00, 19.00, 22.00 vs. gibi ifadeler Arapça’da  kullanılmaz. Saatlerden sonra صَباَحاً (sabah), ظُهْراً (öğle),  قَبْلَ الظُّهْرِ(öğleden önce), بَعْدَ الظُّهْرِ (öğleden sonra), عَصْراً (ikindi), مَساَءً (akşam), لَيْلاً (gece) gibi vakit belirten ifadeler kullanılır.

*Arapça’da 09.15, 12.30 vs. şeklindeki saatler için “geçe”lerde وَ, “kala” larda إِلاَّ edatı kullanılır. Çeyreklerde (الرُّبْعُ), yirmi geçelerde (الثُّلُثُ), buçuklarda (النِّصْفُ) şeklinde söylenir:

Cümle Örnekleri

1- اَلْفَصْلُ فيِ الدَّوْرِ الْأَوَّلِ – قَرَأْتُ الْقِصَّةَ الثاَّلِثَةَ – عَرَفْناَ السُّؤاَلَ الْأَوَّلَ.

2- اَلسُّؤاَلُ الثاَّنيِ صَعْبٌ – اَلسُّؤاَلُ الْأَوَّلُ سَهْلٌ – اَلسُّؤاَلُ الراَّبِعُ صَعْبٌ – اَلسُّؤاَلُ الْخاَمِسُ سَهْلٌ.

3- مُحَمَّدٌ فيِ الْفَصْلِ الْخاَمِسِ – لَعِبَ التَّلاَميِذُ الْكُرَةَ مَعَ الصَّفِّ الثاَّنيِ.

4- وَصَلَتِ السَّياَّرَةُ فيِ الساَّعَةِ الثاَّنِيَةَ عَشْرَةَ – أُشاَهِدُ التِّلِفِزْيوُنَ فيِ العاَشِرَةِ.

5- اَلساَّعَةُ الثاَّنِيَةُ – اَلساَّعَةُ الراَّبِعَةُ – مَتَى يَحْضُرُ واَلِدُكَ ؟ يَحْضُرُ واَلِديِ فيِ الثاَّنِيَةِ.

6- يَرْجِعُ التَّلاَمِيذُ فيِ الْخاَمِسَةِ – يَحْضُرُ عاَدِلٌ لِزِياَرَةِ عُمَرَ فيِ الساَّدِسَةِ مَساَءً.

7- هَلْ قَرَأْتَ الْكِتاَبَ الْأَوَّلَ ؟ نَعَمْ قَرَأْتُ الْكِتاَبَ الْأَوَّلَ وَ الْكِتاَبَ الثاَّنيِ أَيْضاً. ماَ رَأْيُكَ فِيهِماَ؟

8- أَعْطىَ[22] الِابْنُ الْكِتاَبَ الْأَوَّلَ لِأحْمَدَ وَ أَعْطىَ الْكِتاَبَ الثاَّنيِ لِفاَطِمَةَ.

9- ماَ عُنْواَنُكَ ؟ 18 شاَرِعُ الْمَطاَرِ . اَلدَّوْرُ الراَّبِعُ . شَقَّةُ رَقْمِ 15.

10- مَتَى تَحْضُرُ ؟ في الْخاَمِسَةِ مَساَءً – أَيْنَ تَسْكُنُ ؟  أسْكُنُ فيِ شاَرِعِ الْمَطاَرِ.

11- أُسْرَةُ عَبْدِ الْعَزيِزِ تَسْكُنُ فيِ شَقَّةٍ باِلدَّوْرِ الراَّبِعِ فيِ شاَرِعِ الْمَطاَرِ .

12- مِنْ فَضْلِكَ[23] أَيْنَ الْمَعْمَلُ ؟ الْمَعْمَلُ فيِ الدَّوْرِ الثاَّلِثِ. شُكْراً . عَفْواً .

13- أذْهَبُ إِلَى السوُّقِ بالسَّياَّرَةِ فيِ أَرْبَعِ ساَعاَتٍ  – يُوجَدُ[24] الْيَوْمَ مُباَراَةٌ بَيْنَ تَلاَميِذِ الصَّفِّ الْأَوَّلِ وَ تَلاَميِذِ الصَّفِّ الثاَّنيِ .

14- سَأَذْهَبُ فيِ الْواَحِدَةِ ظُهْراً – وَصَلَتِ الْحاَفِلَةُ إِلَى السوُّقِ بَعْدَ نِصْفِ ساَعَةٍ.

15- هُوَ فيِ الْغُرْفَةِ رَقْم عَشْرَة فِيِ الدَّوْرِ الثاَّنيِ.

Tercüme:    

1- Sınıf birinci kattadır. Üçüncü hikâyeyi okudum. Birinci soruyu bildik.

2- İkinci soru zordur. Birinci soru kolaydır. 4. soru zordur. 5. soru kolaydır.

3- Muhammed 5. sınıftadır. Öğrenciler 2. sınıfla top oynadı.

4- Araba saat 12’de geldi. Televizyonu 10’da seyrediyorum.

5- Saat 2.00 – Saat 4.00 – Baban ne zaman geliyor? Babam 2’de geliyor.

6- Öğrenciler 5’te dönüyor. Adil akşam 6’da Ömer’i ziyaret için geliyor.

7- Birinci kitabı okudun mu? Birinci kitabı ve ikinci kitabı da okudum. İkisi hakkındaki görüşün nedir?

8- Oğlan birinci kitabı Ahmed’e, ikinci kitabı Fâtıma’ya verdi.

9- Adresin nedir? 18 Hava alanı caddesi. Kat 4. Dâire rakam 15.

10- Ne zaman geliyorsun? Akşam 5’te. Nerede oturuyorsun? Hava alanı caddesinde oturuyorum.

11- Abdülaziz’in ailesi Hava alanı caddesinde 4. katta bir dairede oturuyor.

12- Lütfen (afedersin), laboratuvar nerede? Laboratuvar 3. katta. Teşekkür ederim. Birşey değil.

13- Çarşıya arabayla dört saatte gidiyorum. Bugün birinci sınıfın öğrencileri ile ikinci sınıfın öğrencileri arasında maç var.

14-  Öğlen 1.00’de gideceğim. Otobüs çarşıya yarım saat sonra geldi.

15- O ikinci katta 10 nolu odadadır.

Ek anlatım: Sıra sayıları

Ek anlatım: Sıra Sayıları

Sayılar

1.     “1” Sayısı hariç diğer sayılar sayılandan önce gelir.

Örneğin:

• رَجُلٌ وَحِدٌbir adam
• ثَلاَثَة رِجَالٍ

2.     İki şey için tensiye (ikil) yapısı kullanılır.

Örneğin:

• رَجُلاَنِ iki adam
• طِفْلَتَانِ iki kız çocuğu

3.     3-10 arası, sayı sayılanın zıt cinsinden olur. Sayılanın sonu iki kesra ile harekeli olur.

Örneğin:

• ثَلاَثَة رِجَالٍüç adam
• ثَلاَثُ نِسْوَةٍ üç kadın

4.     11-19 arası sayılar (12 hariç) fetha üzerine mebnidir ve sayılanın son harekesi iki üstün olur. Sayılan ile on sayısı aynı cins, sayının geriye kalan kısmı zıt cinsten ve tekildir.

Örneğin:

• اَحَدَ عَشَرَ طِفْلاًonbir erkek çocuk
• اِحْدَى عَشْرَة طِفْلَةً onbir kız çocuk
• ثَلاَثَةَ عَشَرَ طِفْلاًonüç erkek çocuk
• ثَلاَثَ عَشْرَةَ طِفْلَةً onüç kız çocuk
• Oniki sayısı murabdır.جَاءَ اِثْنَا عَشَرَ طِفْلاًoniki çocuk geldi.رَأَيْتُ اِثْنَيْ عَشَرَ طِفْلاًoniki çocuğu gördüm.

5.     10’un tam katları müzekker ve müennes için aynıdır ve irabları cemi müzekker irabı gibidir.

6.     20’den büyük aradaki sayılar birbirine   ile bağlanan iki bölümden oluşur ve bu sayı mu’rabdır.

Örneğin:

• وَاحِد وَ عِشْرُونَ 21
• اِثْنَتَان وَ ثَلاَثُونَ 32

SIRA SAYILARI

• Sıra sayılarının müennesleri –“اَوَّل” hariç- sonlarınaة eklenerek oluşturulur. اَوَّل ‘in müennesi iseاُولَى ‘dır

Kesirli Sayılar

• نِصْفُ yarım
• 1/3-1/10 arası sayılar فُعُل kalıbında yapılır.
• ثُلُث üçte bir
• رُبُع çeyrek, dörtte bir

ÜLEŞTİRME SAYILARI:

1. Asıl sayıların tekrarlanmasıyla elde edilir.

Örneğin:

• وَاحِدًا وَاحِدًا birer birer
• اِثْنَيْنِ اِثْنَيْنِ ikişer ikişer
• عَشْرَةً عَشْرَةً onar onar
  

2. Hem müzekker hem de müennes içinمَفْعَلَ ve فُعَالَ kalıbında da elde edilebilir.

Örneğin:

• اُحَادَ birer birer
• مَخَمَسَ beşer beşer
• Üleştirme sayıları daima feta ile harekelidirler.