3-10 Arası Sayılar
SAYILAR
| Müennesde Sayılar | Müzekkerde Sayılar | ||
|---|---|---|---|
| وَاحِدَةٌ – إحْدَى | وَاحِدٌ – أَحَدٌ | ۱ | 1 |
| اِثْنَتَانِ – اثْنَتَيْنِ | اِثْنَانِ – إثْنَيْنِ | ۲ | 2 |
| ثَلاَثٌ | ثَلاثَةٌ | ۳ | 3 |
| أرْبَعٌ | أَربَعَةٌ | ٤ | 4 |
| خَمْسٌ | خَمْسَةٌ | ٥ | 5 |
| Müennesde Sayılar | Müzekkerde Sayılar | ||
|---|---|---|---|
| سِتُّ | سِتَّةٌ | ٦ | 6 |
| سَبْعٌ | سَبْعَةٌ | ۷ | 7 |
| ثَمَانٍ | ثَمَانِيَةٌ | ۸ | 8 |
| تِسْعٌ | تِسْعَةٌ | ۹ | 9 |
| عَشْرٌ | عَشَرَةٌ | ۱۰ | 10 |
| صِفْرٌ | ۰ | 0 | |
3-10 ARASI SAYILAR
3-10 arası sayılar cinsiyet bakımından tam tersine müzekkerleri müennes gibi kullanılır. Yani müzekker isimlere ait sayılar müennes tâ-i merbutası alır. Eğer isim müennes ise sayılar tâ-i merbutasız olur. 3-10 arası sayılan şey, sayı ile isim tamlaması şeklinde gelir. Ancak sayılan şey (muzâfun ileyh) hep çoğul ve esre tenvinlidir.
| رَجُلٌ | adam | رِجَالُ | adamlar | ثَلاَثَةُ رِجَالٍ | üç adam |
| اِمْرَأَةٌ | kadın | نِسَاءٌ | kadınlar | ثَلاَثُ نِسَاءٍ | üç kadın |
| ثَلاَثُ بَنَاتٍ | üç kız | سَبْعُ لَيَالٍ | yedi gece | أرْبَعَةُ أيَّامٍ | dört gün |
Görüldüğü gibi sayılan isim çoğul, nekre ve esre tenvinlidir.
3 ile 10 arası sayılarda sayılan şey koyun gibi veya kavm gibi cemi bir isim olursa مِنْ takısı ile kullanılır.
| ثَلاَثٌ مِنَ الْغَنَمِ | üç koyun | أرْبَعٌ مِنَ الْقَوْمِ | kavimden dört kişi |
3 ile 9 arasındaki belli olmayan miktar بِضْعٌ (birkaç) kelimesiyle ifade edilir. بِضْعٌ kelimesi sayılanın aksi cinsinde olur:
| بِضْعَةُ رِجَاَلٍ | birkaç adam | بِضْعُ سِنيِنَ | birkaç sene |
| بِضْعَةُ أَيَّامٍ | birkaç gün | بِضْعُ لَياَلٍ | birkaç gece |
3 ile 10 arasındaki kesirli sayılar فُعُلٌ vezninde yapılır:
| ثُلُثٌ | خُمُسٌ | سُبُعٌ | تُسُعٌ | |
| üçte bir 1/3 | 1/5 | 1/7 | 1/9 | |
| رُبُعٌ | سُدُسٌ | ثُمُنٌ | عُشُرٌ | |
| ١/٤ | ١/٦ | ١/٨ | ١/.١ | |
| dörtte bir 1/4 | 1/6 | 1/8 | onda bir 1/10 | |
Üleştirme sayıları “üçer üçer”den “onar onar”a kadar فُعاَلُ veya (مَفْعَلُ) kalıblarında yapılır. Bu kalıplarda gelen üleştirme sayıları gayr-i münsariftir (esre vetenvin almaz):
| مَوْحَدُ | birer birer | أُحاَدُ |
| مَثْنَى | ikişer ikişer | ثُناَءُ |
| مَثْلَثُ | üçer üçer | ثُلاَثُ |
| مَسْبَعُ | yedişer yedişer | سُباَعُ |
| مَعْشَرُ | onar onar | عُشاَرُ |
| فَدَخَلُوا مَثْنَى وَ ثُلاَثَ وَ رُباَعَ | İkişer, üçer ve dörder girdiler. | |
