Arapça GramerSarf

İsm-i Mensub Arapça Dersleri

18.370 kez okundu

 

✎ Bu dersin sonunda 3 seviyeli test var: kolay, orta, zor (15 soru).Teste git ↓

İSM-İ MENSÛB

Bir yer, bir varlık veya bir işle ilgiyi ona aidiyeti, nisbeti bildiren isimdir. İsm-i mensûb yapmak için o ismin son harfini esre yapar, yanına şeddeli bir يّilave ederiz[3].

شَامُŞam →شَامِيٌّŞam’lı
حَلَبُHaleb →حَلَبِيٌّHalep’li
إزْمِيرُİzmir →إزْمِيرِيٌّİzmir’li

Müennesi için tâ-i merbûta (ة) getiririz:

هُوَ شاَمِيٌّ ث هِيَ شاَمِيَّةٌO Şam’lıdır.

İsm-i mensûb şu hususlardan birine aidiyeti belirtmek için kullanılır:

a) Cinsiyet;

تُرْكِيٌّTürkفَرَنْسِيٌّFransızعَرَبِيٌّArab

b) Memleket;

إِزْمِيرِيٌّİzmir’liبَغْداَدِيٌّBağdad’lıقاَهِرِيٌّKahire’li

c) Din;

مَسِيحِيٌّHristiyanlığa ait, Hristiyanlığa mensûb
إِسْلاَمِيٌّİslâm’a ait , İslâm ile ilgili

d) Kabile, bir sınıf ya da topluluk;

قُرَشِيٌّKureyş kabilesine mensûb (Kureyş kabilesinden)
هاَشِمِيٌّHaşîmi (kabilesine mensûb)
صَحاَبِيٌّsahabeye mensûb, sahabi

e) Meslek;

تِجاَرِيٌّticârete ait, ticâretle ilgiliزِراَعِيٌّziraate ait, ziraatle ilgili

f) Sanat;

فِضِّيٌّgümüşçüذَهَبِيٌّaltıncıسُكَّرِيٌّşekerci

g) Durum ve keyfiyet, herhangi bir sıfat;

تَجْرِيبِيٌّtecrübeye ait

İsm-i Mensûbla İlgili Diğer Özellikler

*İsmin sonunda    ةvarsa mensûbunu yaparken atarız:

مَكَّةُMekkeمَكِّيٌّMekke’li
اَلْبَصْرَةُBasraاَلْبَصْرِيُّBasra’lı
جِدَّةُCiddeجِدِّيٌّCidde’li

*(فَعِيلَةٌ) veya (فُعَيْلَةٌ) vezninde olan ismin ortasındaki ي    atılır, ikinci harfi fethalanır:

مَدِينَةٌMedineمَدَنِيٌّMedine’li

*Sonunda elif-i memdûde olanın hemzesinin yerine vâv getiririz:

سَماَءٌgökسَماَوِيٌّgöğe ait, gökle ilgili
بَيْضاَءُbeyazبَيْضاَوِيٌّbeyazla ilgili

*Sonunda elif-i maksûre (-َى..ا) bulunanın elifini vâv’a çeviririz:

دُنْياَ(dünya)دُنْيَوِيٌّdünyevîاَلْمَعْنَى- مَعْنىً(mana)مَعْنَوِيٌّmanevi

*(قَرْيَةٌ) (köy) ve (عُرْوَةٌ)(kulp) gibi kelimelerin ism-i mensûbunu yaparken yâ’lı olanı vâv’a çevirir, vâv’lı olanı aynen bırakırız. Ancak ikinci harflerini fethalarız[4].

عُرْوَةٌعُرَوِيٌّkulba aitقَرْيَةٌقَرَوِيٌّköye ait (köylü)

 

 

Cümle Örnekleri

خاَلِدٌ طاَلِبٌ باَكِسْتاَنِيٌّ.Hâlit Pâkistan’lı bir öğrencidir.
فاَطِمَةُ مُعَلِّمَةٌ سُورِيَّةٌ.Fâtıma Sûriye’li bir öğretmendir.
حَضَرَ عُمَرُ إِلَى بَلَدٍ إِسْلاَمِيٍّ.Ömer İslâmi bir ülkeye geldi.
اَلْمَوْلَوِيَّةُ وَ الْبَكْتاَشِيَّةُ طَرِيقَتاَنِ.Mevlevîlik ve Bektaşîlik iki tarikattır.
مَكَّةُ فِي الْمَمْلَكَةِ الْعَرَبِيَّةِ السُّعُودِيَّةِ.Mekke Suudi Arabistan Krallığı’ndadır.
شَهْرُ الْمُحَرَّمِ أَوَّلُ الْعاَمِ الْهِجْرِيِّ.Muharrem ayı hicrî yılın başıdır.
Kendini deneBu dersi ne kadar öğrendin?3 seviye, her birinde 5 soru. Önce kendin cevapla, sonra açıklamayı oku. Sonuçların yalnız bu tarayıcıda saklanır.
  1. İsm-i mensûb nasıl yapılır?
  2. حَلَبُ (Halep) kelimesinin ism-i mensûbu hangisidir?
  3. شَامِيٌّ (Şamlı) kelimesinin müennesi hangisidir?
  4. Reklam
  5. مَكَّةُ kelimesinin ism-i mensûbu hangisidir?
  6. إِسْلَامِيٌّ ve مَسِيحِيٌّ ism-i mensûbları neye aidiyet bildirir?

İlgili Makaleler

Ücretsiz Arapça öğrenme araçlarıDerslerin yanında: seviyeni bul, kelime ezberle, okuyarak pekiştir.