İSİMLERDE İRAB HAREKE İLE İRAB HARF İLE İRAB

İSİMLERDE İRAB

HAREKE  İLE  İRABLANAN   İSİMLER
MÜFRET İSİMLER VE CEMİ MÜKESSERLER:                                                                                       Raf     hali  ötre  ( ــُـ ( ;                                                                                    Nasb hali üstün ( ــَـ ) ;

 

                                                                                   Cer hali ise esre( ــِـ )  iledir.

 

Raf hali  ötre ( ــُـ ( Nasb hali üstün( ( ــَـ Cer hali esre( ــِـ )  
جَاءَ  الرَّجُلُ جَاءَ  الرِّجَالُ   رَأَيْتُ الرَّجُلَ    رَأَيْتُ الرِّجَالَ سَلَّمْتُ عَلَى الرَّجُلِسَلَّمْتُ عَلَى الرِّجَالِ
 CEMİ MÜENNES SALİMLER :   ــ  ــ  ــ  ــَاتٌ) (     Raf    hali  ötre   ( ــُـ ( ;                                                                                                                                                Nasb  hali esre    ( ــِـ ) ;                                                                                                                             Cer hali de esre   ( ــِـ )    iledir.
Raf hali  ötre ( ــُـ ( Nasb hali esre ( ( ــِـ Cer hali de esre( ــِـ )  
جَاءَتِ  الْمُدَرِّسَاتُ رَأَيْتُ  الْمُدَرِّسَاتِ سَلَّمْتُ عَلَى الْمُدَرِّسَاتِ
 GAYRI MUNSARIF (sonuna esre ve tenvin almayan)  İSİMLER:                                                                                                                                       Raf    hali  ötre       ( ــُـ ( ;                                                                                       Nasb hali üstün     ( ــَـ ) ;

                                                                                     Cer  hali de  üstün ( ــَـ ) ;

 

Raf hali  ötre ( ــُـ ( Nasb hali üstün( ( ــَـ Cer  hali de üstün( ( ــَـ
جَاءَ  اَحْمَدُ رَأَيْتُ  اَحْمَدَ سَلَّمْتُ عَلَى  اَحْمَدَ

 

HARF  İLE  İRABLANAN   İSİMLER
BEŞ  İSİM  ( اَبٌ – اَخٌ – حَمٌ – فَمٌ – ذُو ) : Kelimeleri  kendilerinden sonra gelen    bir isme muzaf olarak gelmeleri şartı ile : Raf    hali    vav  ( و ـُ)                                                                                        Nasb hali    elif   ) ( ـَا                                                                                        Cer    hali     ye   ( ـِى
Raf    hali    vav  ( و ـُ) Nasb hali    elif   ) ( ـَا Cer    hali     ye   ( ـِى
جَاءَ اَبُو بَكْرٍ رَأَيْتُ  اَبَا بَكْرٍ سَلَّمْتُ عَلَى اَبِى بَكْرٍ
CEMİ MÜZEKKER SALİMLER : (ـ  ـ  ـ  ـُونَ   (  Raf     hali    vav   (  ـُون  )                                                                    (İnsan cinsinden erkek varlıklar )                             Nasb hali     ye    (  ـِينَ  )                                                                                          Cer  hali de  ye    (  ـِينَ  )    iledir.                                                                                   
Raf     hali    vav   (  ـُون  )                                                                   Nasb hali     ye    (  ـِينَ  ) Cer  hali de  ye    (  ـِينَ  )   
جَاءَ  الْمُدَرِّسُونَ رَأَيْتُ  الْمُدَرِّسِينَ سَلَّمْتُ عَلَى الْمُدَرِّسِينَ
MÜSENNA İSİMLER :  ( İkil  kelimeler) :   Raf    hali    elif      ) ( ـَانِ                                                                                   Nasb hali     ye    (  ـَيْنِ  )                                                                                   Cer  hali de  ye    (  ـَيْنِ  )    iledir.                                                                                   
Raf    hali    elif      ) ( ـَانِ Nasb hali     ye    (  ـَيْنِ  ) Cer  hali de  ye    (  ـَيْنِ  )   
جَاءَ  التِّلْمِيذَانِ رَأَيْتُ  التِّلْمِيذَيْنِ سَلَّمْتُ عَلَى التِّلْمِيذَيْنِ

İsimlerde İrab

Arapçada kelimelerin sonu cümledeki yerlerine veya başlarına gelen bir edata göre değişikliğe uğrar. Bu değişikliğe “irab” adı verilir. İrab denilince akla “isim” ve “fiil” gelir. İsimlerin sonu daha çok cümledeki yerine göre değişirken fiillerin sonu başlarına gelen bir edattan dolayı değişir.

İrab durumları: Ref, nasb, cer ve cezm olarak 4 şekildedir. Bunlardan ref, nasb ve cer isimlere aittir. İsimlerde cezm yoktur. Ref, nasb ve cezm de fiillere aittir. Fiillerde de cer hali yoktur.

İsimlerdeki irab durumunu aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.

CER

NASB

REF

 

ـِ

ـَ

ـُ

Müfred

ىْ

ىْ

ا

Müsenna

ى

ى

و

Cem’i müzekker-i salim

ـِ

ـِ

ـُ

Cem’i müennes-i salim

ـِ

ـَ

ـُ

Cem’i mükesser

 

MECRUR

MANSUB

MERFU

 

كَاتِبٍ

كَاتِبًا

كَاتِبٌ

Müfred

كَاتِبَيْنِ

كَاتِبَيْنِ

كَاتِبانِ

Müsenna

كَاتِبِينَ

كَاتِبِينَ

كَاتِبُونَ

Cem’i müzekker-i salim

كَاتِبَاتٍ

كَاتِباتٍ

كَاتِباتٌ

Cem’i müennes-i salim

كُتَّابٍ

كُتَّابًا

كُتَّابٌ

Cem’i mükesser

 

Ref alametinin kullanıldığı yerler şunlardır:

1- Fail 2-Mübteda 3- Haber 4- Fiile benzeyen harflerin haberi 5- Nakıs fiillerin ismi 6- Cinsini nefyeden yani genel olumsuzluk bildiren lâ’nın (لا  ) haberi.

Nasb alametinin kullanıldığı yerler şunlardır:

1- Meful 2- Hâl 3- Temyiz 4- Müstesna 5- Fiile benzeyen harflerin ismi 6- Nakıs fiillerin haberi 7- Cinsini nefyeden lâ’nın ( لا ) ismi.

Cer alametinin kullanıldığı yerler şunlardır:

1- Muzâfun ileyh 2- Harf-i cerden sonra gelen isim.