Sülâsî Mezîd – Ef’ale Kalıbı

 

İsm-i Mef’ul İsm-i Fail Mastar Muzari Mazi

Fiil

مُفْعَلٌ

مُرْسَلٌ

مُجَابٌ

مُلْقًى

 

مُتَمٌّ

مُفْعِلٌ

مُرْسِلٌ

مُجِيبٌ

مُلْقٍ

مُؤْمِنٌ

مُتِمٌّ

إِفْعَالٌ

إِرْسَالٌ

إِجَابَةٌ

إِلقَاءٌ

إِيمَانٌ

إِتْمَامٌ

يُفْعِلُ

يُرْسِلُ

يُجِيبُ

يُلْقِي

يُؤْمِنُ

يُتِمُّ

أَفْعَلَ

أَرْسَلَ

أَجَابَ

أَلْقَى

* آمَنَ

أَتَمَّ

أَ فْ عَ لَ

* آمَنَ fiilinin aslı أَأْمِنَ dir. أَمِنَ kökünden türemiştir.

 

Diğer anlamlarının dışında genel olarak bu kalıp;

– Üç harfli lazım fiilin ek alarak müteaddi fiil haline gelmesi (Türkçe’deki ‘Oldurgan Fiil’ler),

أَنْزَلَ (İndirdi)  <–  نَزَلَ (İndi)

إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ : Biz o (Kur’ân)nu Kadir gecesinde indirdik.

أَجْلَسَ (Oturttu)  <–  جَلَسَ (Oturdu)

جَلَسْتُ فِي الصَفِّ الأَوَّلِ، وأَجْلَسْتُ الطِفْلَ بِجَانِبِي : İlk sıraya oturudum ve çocuğu yanıma oturttum.

– Üç harfli müteaddi (geçişli) fiilin ek alarak çift geçişli olması, yani iki nesne (mef’ul) alması (Türkçe’deki ‘Ettirgen Fiil’ler),

سَمِعَ المُدَرِّسُ القُرْآنَ : Öğretmen Kuran dinledi. (Bir nesne var)

أَسْمَعَ الطُلابُ المُدَرِّسَ القُرْآنَ : Öğrenciler öğretmene Kuran okudu. (İki nesne var)

ifade eder.