Avâmil
مَا ، لاَ İsmi Arapça Gramer Dersleri
✎ Bu dersin sonunda 3 seviyeli test var: kolay, orta, zor (15 soru).Teste git ↓
- ( لَيْسَ) ye benzetilen ( لاَ) ‘nın ismi, kendisine haberinin isnad edildiği şeydir. Örnek :
- Âvamil,117 (لاَ شَيْءٌ مُشَابِهاً لِلَّهِ تَعَالَى) “Hiç bir şey Ellah’u Teala’ya benzeyici değildir.”
- ( شَيْءٌ ), lafzı ( لاَ)’nın ismi ve ( مُشَابِهاً ), ise haberidir. ( لَيْسَ) ye benzetilen ( لاَ)’nın isminin hükmü, mübtedanın hükmü gibidir. Haberi de mübtedanın haberi gibidir.
- Fâili, ( مُشَابِهاً ) ismine raci olan, tahtında müstetir ( هُوَ ) zamiridir.
- İsim cümlesi üzerinde hareke değişikliği yapabilmesi için, (1) haberinin önce gelmemesi, (2) olumsuzluğunun ( إِلاَّ ) ile bozulmaması, (3) isminin ve haberinin nekre olması, (4) kendisinden sonra zâid ( إِنْ) gelmemesi, (5) ismi ile arasında yabancı bir kelime bulunmaması şarttır. Aksi halde ismini REF ve haberi NASB etmez, yalnız olumsuzluğu (değil anlamı) kalır.
Kendini deneBu dersi ne kadar öğrendin?3 seviye, her birinde 5 soru. Önce kendin cevapla, sonra açıklamayı oku. Sonuçların yalnız bu tarayıcıda saklanır.
- لَيْسَ'e benzetilen مَا cümlede nasıl amel eder?لَيْسَ gibi amel eder: ismi merfû, haberi mansûb olur.
- وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ (2/8) ayetindeki مَا hangi türdendir?İsim cümlesinin başında 'değil' anlamı veren مَا, لَيْسَ'e benzetilen nefy harfidir.
- Aşağıdakilerden hangisi derste sayılan مَا'nın görevlerinden biri DEĞİLDİR?Derste istifhâm, şart, mevsûl, mevsûf, sıfat ve tam isim görevleri sayılır; مَا harf-i cer değildir.
- Hûd 11/84'teki مَا لَكُمْ مِنْ … kalıbı ne anlama gelir?Derste bu kalıp 'sizin için yoktur' anlamında verilir.
- لَيْسَ'e benzetilen لَا'nın ismi ve haberi nasıl olmalıdır?Derste sayılan şartlardan biri: isminin ve haberinin nekre olması.
- وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَيْطَانٍ رَجِيمٍ (81/25) ayetinde هُوَ'nun i'rabı nedir?Munfasıl zamir مَا'nın ismidir; mebnî olduğundan mahallen merfûdur.
- Aynı ayette قَوْلِ kelimesinin i'rabı nedir?Zâid بِ ile lafzan mecrûrdur; مَا'nın haberi olduğu için mahallen mansûbdur.
- Aynı ayette رَجِيمٍ kelimesinin i'rabı nedir?شَيْطَانٍ mevsûftur; رَجِيمٍ sıfat olarak ona uyar ve mecrûrdur.
- مَا اللَّهُ تَعَالَى مُتَمَكِّنًا بِمَكَانٍ cümlesinde مُتَمَكِّنًا'nın i'rabı nedir?اللَّهُ مَا'nın ismi (lafzan merfû), مُتَمَكِّنًا ise haberidir (lafzan mansûb).
- لَا شَيْءٌ مُشَابِهًا لِلَّهِ تَعَالَى cümlesinde شَيْءٌ hangi görevdedir?لَيْسَ'e benzetilen لَا'nın ismi merfû (شَيْءٌ), haberi mansûbdur (مُشَابِهًا).
- Hangi durum مَا'nın لَيْسَ gibi amel etmesini ortadan kaldırır?Nefy إِلَّا ile bozulursa مَا amel etmez; zâid بِ gelmesi ise amelini engellemez (وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ).
- Hangi cümlede مَا amel etmemiştir (haber merfû kalmıştır)?إِلَّا nefyi bozduğu için haber merfû kalır; diğerlerinde haber lafzan veya mahallen mansûbdur.
- فَنِعِمَّا هِيَ (2/271) ifadesindeki مَا derste hangi anlamda açıklanmıştır?Derste: sılaya ve sıfata ihtiyaç duymayan tam isim; نِعْمَ الشَّيْءُ هِيَ 'o ne iyi şeydir'.
- وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ (59/18) ayetindeki مَا nasıldır?Cümle başında değil, ortasında gelmiştir; nefy değil 'ne takdim ettiğine / takdim ettiği şeye' anlamı verir.
- لَيْسَ'e benzetilen مَا'nın amel şartlarından üçünü hatırla.Cevabı önce aklından söyle, sonra kontrol et.Cevap: Haberi isminden önce gelmemeli; nefyi إِلَّا ile bozulmamalı; مَا'dan sonra zâid إِنْ gelmemeli.Bu şartlardan biri bozulursa مَا amel etmez, cümle mübtedâ-haber olarak merfû kalır.Bildin mi?
🎯 Seviye tespit testi →6 seviye, her denemede farklı sorular. Nereden başlaman gerektiğini gösterir.📖 Kur'an'da en sık 500 kelime →İlk 50 kelime Kur'an'daki her 100 kelimeden 45'i. Kartlar ve testlerle.