İklab Tecvidi Örnekleriyle -16

İklab: Lugatta: “Döndürmek ve çevirmek” demektir. Tecvid
ilminde ise: ” Tenvin veya sakin nunu, be ( ب) harfine uğradığı zaman
halis mim ( م) harfine çevirerek, hasıl olan mim harfini be harfi indinde
gunne ile beraber ihfa etmeye” denir. Mim’in gunnesi biraz akıtılır. Yani
dudaklar bastırılmadan hafif tutma yapılır.
İklab harfi sadece be ( ب) harfidir. Tenvin veya sakin nundan sonra
be harfi gelirse iklab olur. ( سَمِيعٌ بَصِيرٌ ) ,(مِنْ بَعْدِ ) ,(لَيُنْبَذَنَّ ) Bu misallerde:
İklab harfi, tenvin veya sakin nundan sonra vaki olmuştur. İklab
yapılırken tenvin ile sakin nunu, şeddeli mime çevirmekten kaçınmak
gerekir. İklab’da şedde yoktur. ( اَنْ بُورِكَ ) kelimesini ( اَمُّورِكَ ) şeklinde
okumak gibi ki çok büyük bir hatadır.
Hükmü: Vacibtir. İklabın müddeti: Birbuçuk elif miktarıdır.

İKLAB

Sözlükte: İklâb, çevirmek, çevrilmek, bir halden başka bir hale döndürmek, bir şeyi değiştirmek manalarına gelen bir kelimedir.

           Istılah’ta: “Tenvîn veya sakin nûndan sonra be  ( ب )harfi geldiğinde, tenvîni veya sâkin nûnu halis bir mîm harfine çevirmek ve bu arada dudakları hafifçe birleştirerek mîmi ğunne ile ihfâ etmeye” “İklâb” denir.

اَلْإِقْلاَبُ هُوَ قَلْبُ النُّونِ السَّاكِنَةِ اَوِ التَّنْوِينِ مِيماً خاَلِصاً وَ إِخْفاَؤُهاَ عِنْدَ الْباَءِ بِغُنَّةٍ

            Okuyuşa kolaylık sağladığı için yapılır. (Kuran okurken yaptığımız ihfa, izhar, idğam ve iklabın gerçek sebebi, yüce Allah’ın Cebrail aracılığıyla Peygamberimize Kur’an’ı bu şekilde öğretmiş olmasıdır.)

مِنْ بَعْدِهِ = مِمْبَعْدِهِ ، سَمِيعٌ بَصِيرٌ = سَمِيعُمْبَصِيرٌ ، بِذَنْبِهِمْ = بِذَمْبِهِمْ ،

 صُمٌّ بُكْمٌ = صُمُّمْبُكْم

                        ( مِنْ بَعْدِهِ ) Bu ibarede sâkin durumda olan nûn harfinden sonra be harfi gelmiştir. Böyle bir durumda sâkin nûn harfi sâkin mîm harfine dönüştürülür. Bu sâkin mîm’in sükûnunu okurken, normal bir mîm’in okunuşunda olduğu gibi dudaklar birbirine fazla bastırılmaz. Aynı zamanda bir ğunne ile sâkin mîm gizlenerek ihfâ yapılır. Bu arada ortalama bir buçuk elif miktarı -mîm harfine mahsus bir ğunne ile- ğunne yapılarak ihfâ edilir ve sonra be harfine geçilir. Böylece lafız  ( مِمْبَعْدِهِ ) şekline dönüştürülmüş olur ve böyle okunur.

İKLAB’IN HÜKMÜ

            Bütün kıraat imamları ba harfinden önce gelen sakin nun ve tenvini iklab ile okumakta ittifak etmişlerdir. Hükmü vaciptir.

            İklab’ın müddeti (yapılırken tutulma süresi) ortalama bir buçuk elif miktarıdır.