Medd-İ LİN Tecvidi Örnekleriyle -12
“Lîn”: Lügatta, “yumuşak olmak” manasına gelir. Medd-i lin’in
tarifi şöyledir: “Bir kelimede harf-i linden (bak. Sh: 18) sonra sebeb-i
medden sükûn -lazım veya arız- vaki olursa, buradaki med: Medd-i lin”
olur. Misal: ( عَلَيْهِ ) gibi. Bu kelime üzerinde vakıf yapıldığında medd-i
lin meydana gelir. Çünkü harf-i linden ye var. Sebeb-i medden de he’nin
sukun-u arızı vardır.
Hükmü: Medd-i lin’in medd durumu, harf-i linden sonra gelen
sükûnun cinsine bağlıdır. Şöyle ki:
1- Eğer harf-i linden sonra gelen sükûn, sükûn-u lazım ise: -2-
vecih caizdir. Tûl ve tevessut. Fakat tûl ile okumak bütün kurraca tercih
edilmiştir. Kur’an-ı Kerim’de bu şekilde kelime iki yerde bulunmaktadır.
a- Meryem suresinin evvelinde bulunan:
كهيعص كَافْ هَا يَا عَيْنْ صَادْ) ) mukattaa harflerindeki ( (عَيْنْ ع
lafzı.
b- Şura suresinin başında bulunan
حم عسق حَا مِيمْ عَيْنْ سِينْ قَافْ) ) mukattaa harflerindeki ( (عين ع
lafzı.
2- Eğer harf-i linden sonra gelen sükûn, sükûn-u arız ise o zaman
medd-i linin medd durumu, medd-i arızda olduğu gibi, üzerinde sükûn-u
arız vaki olan harfin asli harekesine bağlıdır. Mesela: ( اَلْيَوْمَ ) de üç vecih,
عَلَيْهِ ) ) de dört vecih, ( وَلاَ نَوْمٌ ) de yedi vecih caizdir.
Bu izahattan anlaşıldı ki: Medd-i lin, aslında medd-i lazım ve meddi
arıza benzemektedir. Medd-i lini onlardan ayıran husus: Harf-i medd
yerine harf-i linin bulunmuş olmasıdır.
- 'Lîn' kelimesinin lügat anlamı nedir?Ders: Lîn lügatta 'yumuşak olmak' demektir.
- Medd-i lîn hangi durumda meydana gelir?Tarif: harf-i lînden sonra sebeb-i med olarak sükûn (lâzım veya ârız) bulunursa medd-i lîn olur.
- Harf-i lîn hangileridir?Lîn harfleri, sakin olup kendinden önceki harf üstün olan و ve ي'dir: خَوْفٌ، بَيْتٌ.
- Reklam
- عَلَيْهِ kelimesinde (vakıfta) harf-i lîn hangisidir?لَ'den sonra gelen sakin ي harf-i lîndir; vakıfta ه'nin ârız sükûnu medd-i lîn sebebidir.
- Harf-i lînden sonra sükûn-u lâzım gelirse hangi vecihler caizdir?Ders: sükûn-u lâzımda iki vecih caizdir: tûl ve tevassut; tûl tercih edilir.
- Sükûn-u lâzımlı medd-i lîn Kur'an'da kaç yerde geçer?Meryem suresi başı (كهيعص) ve Şûrâ suresi başındaki (عسق) عَيْنْ kelimesinde: iki yer.
- كهيعص (كَافْ هَا يَا عَيْنْ صَادْ) mukattaa harflerinde medd-i lîn hangi kelimededir?عَيْنْ'deki ي harf-i lîndir ve ondan sonra sükûn-u lâzımlı ن gelir.
- Sükûn-u lâzımlı medd-i lîn'de hangi vecih kurrâca tercih edilmiştir?Ders: tûl ve tevassut caizdir; fakat tûl ile okumak bütün kurrâca tercih edilmiştir.
- Reklam
- اَلْيَوْمَ kelimesinde vakf yapılınca kaç vecih caizdir?Üstünlü harfte vakıfta kasr, tevassut ve tûl olmak üzere üç vecih caizdir.
- وَلَا نَوْمٌ ifadesinde vakf yapılınca kaç vecih caizdir?Ötreli harfte iskân (3), işmam (3) ve revm (1) ile yedi vecih caizdir.
- Medd-i lîn'i medd-i lâzım ve medd-i ârızdan ayıran husus nedir?Ders: medd-i lîn onlara benzer; farkı, harf-i med yerine harf-i lînin bulunmasıdır.
- Aşağıdaki kelimelerden hangisinde vakıfta medd-i lîn oluşur?خَوْفٌ'daki و sakin ve öncesi üstündür (harf-i lîn); ف'deki ârız sükûn ile medd-i lîn olur. Diğerlerinde harf-i med vardır (medd-i ârız).
- Sükûn-u ârızlı medd-i lîn'de vecih sayısı neye bağlıdır?Ders: medd-i ârızda olduğu gibi, üzerinde ârız sükûn olan harfin asli harekesine bağlıdır.
- Reklam
- رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ ifadesinde الْبَيْتِ üzerinde vakf yapılınca kaç vecih caizdir?Esreli harfte vakıfta kasr, tevassut, tûl ve revm (kasr ile) olmak üzere dört vecih caizdir.
- Sükûn-u lâzımlı medd-i lîn'in Kur'an'daki iki yerini söyleyin.Cevabı önce aklından söyle, sonra kontrol et.Cevap: Meryem suresinin başı (كهيعص) ve Şûrâ suresinin başı (عسق): عَيْنْ kelimesiHer ikisinde de عَيْنْ'deki ي harf-i lîndir ve ondan sonraki ن sükûn-u lâzımlıdır.Bildin mi?