İhfâ Nedir? İhfâ Harfleri ve Örnekleri
İhfa: lügatta: “Örtmek ve gizlemek” demektir. Tecvid ilminde
ise: “İzhar ile idgam arasında şeddeden uzak, gunnenin baki kalmasıyla
okumaya ihfa” denir. İhfa harfleri -15- tanedir.
(ت ث ج د ذ ز س ش ص ض ط ظ ف ق ك )

Tarifi: Tenvin veya sakin nundan sonra, işte bu ihfa harflerinden
biri bulunursa, ihfa olur. Misal: ( عَنْ صَلاَتِهِمْ ) ,(غَنِيٌّ كَرِيمٌ ) ,(فَتْحٌ قَرِيبٌ ) Bu
misallerde, ihfa harfleri tenvin veya sakin nundan sonra vaki olmuşlardır.
İhfa harfleri, bellemede kolaylık olsun diye, şu beyitte bulunan
kelimelerin başlarında bir araya getirilmişdir.
“صِفْ ذَا ثَنَا جُودَ شَخْصٍ قَدْ سَمَا كَرَمًا ضَعْ ظَالِمًا زِدْ تُقَى دُمْ طَالِبًا فَتَرَى”
İhfa yapılırken: Tenvin veya sakin nunun telaffuzu esnasında,
zatının tamamen kalkması, buna karşılık gunne sıfatının (Bak. Sh:17)
baki kalması esastır. Böyle olunca da nunun mahreci, kendi mahreci olan
dil ucu ile onun hizasındaki iki üst ön dişlerin etlerinden, gunnenin
mahreci olan genize (hayşuma) intikal etmiş olur. İhfanın yapılışında
dilin bir fonksiyonu yoktur. İhfa yapılırken dil ucu boşta kalmalı, alt veya
üst tarafından herhangi bir yere değmemelidir. İhfada gunne mutlaka
baki kalmalıdır. İhfa yaparken, idgamdan ve sakin nunu şeddeli gibi
okumaktan kaçınmak lazımdır. Bilhassa sakin nunun ihfasında, nundan
önce bir med harfinin doğmasına meydan vermemelidir. Meselâ ( كُنْتُمْ )
kelimesini ( كُونْتُمْ ) şeklinde, ( عَنْكُمْ ) kelimesini ( عَانْكُمْ ) şeklinde okumak
gibi. Bu şekildeki bir okuyuş büyük bir hatadır. Namazı bozar. İhfayı
yaparken, ihfanın müddeti tamam olmadan, sakin nun veya tenvini takip
eden ihfa harfinin mahrecine varılmamalıdır.
Bu gibi hatalar daha çok ( يَتِيماً فَآوَى ) ,(اَنْفُسَكُمْ ) kelimelerinde olduğu
gibi fe harfinde yapılan ihfada görülmektedir. Eğer ihfanın müddeti
tamam olmadan, fe harfine geçilecek olursa bir vav sesi duyulmaktadır.
Hükmü: İhfanın yapılması vaciptir. İhfanın müddeti: Bir buçuk
harf miktarıdır. Diğer bir ifadeyle bir elif miktarıdır
İHFA
Lügat’te: Örtmek, gizlemek ve saklamak anlamlarındadır.
İhfâ, tenvîn veya sâkin nûndan sonra İhfâ Harfleri denen on beş harfin gelmesi durumunda tenvîn veya sâkin nûnu açıktan söylemeyip gizleyerek okumaya denir.
ت ، ث ، ج ، د ، ذ ، ز ، س ، ش ، ص ، ض ، ط ، ظ ، ف ، ق ، ك
“İhfâ, şeddeden uzak bir şekilde, izhâr ile idğâm arası ğunneli bir okuyuştur”.
İHFANIN HÜKMÜ
İhfanın hükmü vaciptir. Bütün kıraat imamları 15 harften sonra tenvin veya nun-i sakin gelince ihfa yapma hususunda ittifak etmişlerdir.
İhfanın tutulma süresi 1,5 elif miktarıdır
Lügat’ta: Örtmek, gizlemek ve saklamak anlamlarındadır.
İhfâ, tenvîn veya sâkin nûndan sonra İhfâ Harfleri denen on beş harfin gelmesi durumunda tenvîn veya sâkin nûnu açıktan söylemeyip gizleyerek okumaya denir.
ت ، ث ، ج ، د ، ذ ، ز ، س ، ش ، ص ، ض ، ط ، ظ ، ف ، ق ، ك
صِفْ ذاَ ثَناَ جُودَ شَخْصٍ قَدْ سَماَ كَرَمًا ضَعْ ظاَلِمًا زِدْ تُقاَ دُمْ طاَلِباً فَتَرَى
اَلْاِخْفاَءُ حاَلَةٌ بَيْنَ الْاِظْهاَرِ وَالْاِدْغَامِ عاَرِيَةٌ عَنِ التَّشْدِيدِ مَعَ بَقاَءِ الغُنَّةِ
“İhfâ, şeddeden uzak bir şekilde, izhâr ile idğâm arası ğunneli bir okuyuştur”.
İHFANIN HÜKMÜ
İhfanın hükmü vaciptir. Bütün kıraat imamları 15 harften sonra tenvin veya nun-i sakin gelince ihfa yapma hususunda ittifak etmişlerdir.
İhfanın tutulma süresi 1,5 elif miktarıdır.
İHFA ÇEŞİTLERİ
Tecvid ve kırâat âlimlerimiz ihfâ’yı, aynı kelimede veya ayrı kelimede olmasına göre ikiye ayırmışlardır.
İhfâ-i Ehass: ihfâ harfleri tenvînden sonra gelir veya sâkin nûn kelime sonunda yer alır ve ihfâ harfleri ikinci bir kelimenin başında bulunursa bu tür ihfâya “İhfâ-i Ehass” denir.
(كُنْ فَيَكُونُ)
İhfâ-i Eam: İhfâ harfleri, sâkin nûndan sonra aynı kelimede gelirse buna da “İhfâ-i Eam” denir. Böyle yerlerdeki ihfâ hem vakf (durma) hem de vasl (geçme) halinde belli olan bir ihfâdır.
(كُنْتُمْ) ve (يَنْصُرُ)
İHFA ÇEŞİTLERİ
1. Harf’in İhfası
A. Dil İhfası: (İhfa-i Lisani) Eğer sâkin nûn veya tenvînden sonra bildiğimiz 15 ihfâ harfinden biri gelirse buna “İhfâ-i Lisânî = Dil İhfâsı” denir.
B. Dudak İhfası: (İhfa-i Şefevi) Sakin mîm’den ( مْ ) sonra harekeli be ( ب )harfinin gelmesi ile oluşur.
( تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ ) ve ( رَبُّهُمْ بِهِمْ )
2. Harekenin İhfası: Harekeyi zayıf sesle hızlıca okumak suretiyle yapılır. Buna ihtilas denir.
Ayrıntılı liste: İhfâ harfleri nelerdir?
- Tecvidde "ihfa" kelimesinin sözlük anlamı nedir?İhfa lügatta örtmek, gizlemek demektir. Açıkça okumak izhar, bir harfi diğerine katmak idgamdır.
- İhfa harfleri kaç tanedir?İhfa harfleri 15 tanedir: ت ث ج د ذ ز س ش ص ض ط ظ ف ق ك.
- İhfa ne zaman olur?İhfa, tenvin veya sakin nundan sonra 15 ihfa harfinden biri gelince olur. Boğaz harflerinden önce izhar, şemsî harfte lâm-ı tarif için idgam-ı şemsiyye, med harfinden sonra hemzede med yapılır.
- Reklam
- Aşağıdakilerden hangisi ihfa harflerinden biri DEĞİLDİR?ح boğaz (halk) harfidir; tenvin veya sakin nundan sonra gelince izhar yapılır. ص, ق ve ك ihfa harfleridir.
- Derse göre ihfanın hükmü nedir?İhfanın yapılması vaciptir; kıraat imamları bu 15 harfte ihfa yapılması konusunda ittifak etmiştir.
- عَنْ صَلَاتِهِمْ ifadesinde hangi tecvid kuralı vardır?Sakin nundan (عَنْ) sonra ihfa harfi ص gelmiştir; bu ihfadır.
- Hangisinde ihfa vardır?فَتْحٌ قَرِيبٌ'de tenvinden sonra ihfa harfi ق gelmiştir. خ ve ء'dan önce izhar, ي'den önce idgam mea'l-gunne yapılır.
- İhfa harflerini toplayan beyitte (صِفْ ذَا ثَنَا جُودَ شَخْصٍ قَدْ سَمَا كَرَمًا ...) ihfa harfleri nereden alınır?Beyitte her kelimenin ilk harfi bir ihfa harfidir: صِفْ → ص، ذَا → ذ، ثَنَا → ث ...
- Reklam
- كُنْتُمْ kelimesindeki ihfa için hangisi doğrudur?كُنْتُمْ'de sakin nun ve ondan sonra gelen ihfa harfi ت aynı kelimenin içindedir; bu ihfa vakıf hâlinde de korunur.
- Hangisinde ihfa DEĞİL, başka bir kural vardır?مِنْ عِلْمٍ'de sakin nundan sonra boğaz harfi ع gelmiştir; izhar yapılır. Diğerlerinde ف, ص ve ك ihfa harfleridir.
- İhfa yapılırken hangisi doğrudur?İhfada nunun zatı gizlenir, gunne mutlaka kalır; ses genizden (hayşum) gelir. İhfada dilin bir işi yoktur; idgamdan ve şeddeli okumaktan kaçınılır.
- كُنْتُمْ kelimesini "kûntum", عَنْكُمْ kelimesini "ânkum" diye okumak hangi hataya örnektir?Derste belirtildiği gibi sakin nunun ihfasında nundan önce med harfi doğurmak büyük bir hatadır.
- İhfa müddeti tamamlanmadan hangi ihfa harfine geçilirse bir "vav" sesi duyulur? Derste geçen bir örnek kelime de söyle.Cevabı önce aklından söyle, sonra kontrol et.Cevap: ف harfi — ör. أَنْفُسَكُمْ (veya يَتِيمًا فَآوَى)Derste bu hatanın en çok fe harfinde yapılan ihfada görüldüğü, müddet dolmadan ف'ye geçilince vav sesi duyulduğu belirtilir.Bildin mi?
- Reklam
- Hangi örnekte ihfa iki ayrı kelime arasında (sakin nun bir kelimenin sonunda, ihfa harfi sonraki kelimenin başında) olmuştur?كُنْ فَيَكُونُ'de sakin nun كُنْ'un sonunda, ihfa harfi ف ise sonraki kelimenin başındadır. Diğerlerinde ikisi aynı kelimededir.
- تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ ifadesinde derste hangi ihfa türü anlatılır?Sakin mimden (هِمْ) sonra ب gelmiştir; bu dudak ihfasıdır (ihfa-i şefevî). Dil ihfası tenvin/sakin nundan sonra olur.


