Mazi Fiil Çekim Tablosu Arapça Dersleri


MÂZÎ FİİL ÇEKİM TABLOSU

 

Sona eklenen    zamir

Fiil-i Mâzî

Manası

Gramer kaidesine göre deyimi

 

 

نَصَرَ

Yardım etti

Müfred müzekker gâib

 

ا

نَصَراَ

İkisi yardım etti

Tesniye müzekker gâib

 

وُا

نَصَرُوا

Yardım ettiler

Cemi müzekker gâib

 

تْ

نَصَرَتْ

Yardım etti

Müfred müennes gâibe

 

تَا

نَصَرَتَا

İkisi yardım etti

Tesniye müennes gâibe

 

نَ

نَصَرْنَ

Yardım ettiler

Cemi müennes gâibe

 

تَ

نَصَرْتَ

Yardım ettin

Müfred müzekker muhatap

 

تُمَا

نَصَرْتُمَا

İkiniz yardım ettiniz

Tesniye müzekker muhatap

 

تُمْ

نَصَرْتُمْ

Yardım ettiniz

Cemi müzekker muhatap

 

تِ

نَصَرْتِ

Yardım ettin

Müfred müennes muhâtaba

 

تُمَا

نَصَرْتُمَا

İkiniz yardım ettiniz

Tesniye müennes muhâtaba

 

تُنَّ

نَصَرْتُنَّ

Yardım ettiniz

Cemi müennes muhâtaba

 

تُ

نَصَرْتُ

Yardım ettim

Müfred mütekellim vahde

 

نَا

نَصَرْنَا

İkimiz yardım ettik

Tesniye mütekellim

 

نَا

نَصَرْنَا

Yardım ettik

Cemi mütekellim

      

Tablo hali:

نَصَرُوا

نَصَراَ

نَصَرَ

نَصَرْنَ

نَصَرَتَا

نَصَرَتْ

نَصَرْتُمْ

نَصَرْتُمَا

نَصَرْتَ

نَصَرْتُنَّ

نَصَرْتُمَا

نَصَرْتِ

 

نَصَرْنَا

نَصَرْتُ

 

Fiili Mazi iki kısımdır:

 

a)      Mazi Malum

 

b)      Mazi Meçhul

 

MAZİ MALUM:

 

Mazi malum üç şekil üzere bulunur:

 

1)      فَعَلَ kalıbında gelir. كَتَبَ gibi.

 

2)    فَعِلَ kalıbında gelir. عَلِمَ gibi.

 

3)    فَعُلَ kalıbında gelir. كَبُرَ gibi.

 

Üç şekli birbirinden ayıran ikinci harfin harekesidir. Birinci ve üçüncü harf üç şekilde de üstündür.

 

Dikkat:

 

Bir fiili mazi harekeli ise harekesine bakarak hangi kalıptan geldiğini anlarız. Eğer harekesi yoksa nasıl okunacağını sözlükten öğreniriz.

 

فَعَلَ kalıbında bulunan كَتَبَ mazifiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
كَتَبُواكَتَبَاكَتَبَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
كَتَبْنَكَتَبَتَاكَتَبَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
كَتَبْتُمْكَتَبْتُمَاكَتَبْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
كَتَبْتُنَّكَتَبْتُمَاكَتَبْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
كَتَبْنَا كَتَبْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعَلَ kalıbında bulunan ضَرَبَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
ضَرَبُواضَرَبَاضَرَبَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
ضَرَبْنَضَرَبَتَاضَرَبَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
ضَرَبْتُمْضَرَبْتُمَاضَرَبْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
ضَرَبْتُنَّضَرَبْتُمَاضَرَبْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
ضَرَبْنَا ضَرَبْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعَلَ kalıbında bulunan فَتَحَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
فَتَحُوافَتَحَافَتَحَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
فَتَحْنَفَتَحَتَافَتَحَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
فَتَحْتُمْفَتَحْتُمَافَتَحْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
فَتَحْتُنَّفَتَحْتُمَافَتَحْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
فَتَحْنَا فَتَحْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعِلَ kalıbında bulunan عَلِمَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
عَلِمُواعَلِمَاعَلِمَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
عَلِمْنَعَلِمَتَاعَلِمَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
عَلِمْتُمْعَلِمْتُمَاعَلِمْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
عَلِمْتُنَّعَلِمْتُمَاعَلِمْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
عَلِمْنَا عَلِمْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعُلَkalıbında bulunan كَبُرَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
كَبُرُواكَبُرَاكَبُرَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
كَبُرْنَكَبُرَتَاكَبُرَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
كَبُرْتُمْكَبُرْتُمَاكَبُرْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
كَبُرْتُنَّكَبُرْتُمَاكَبُرْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
كَبُرْنَا كَبُرْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعِلَ kalıbında bulunan حَسِبَ mazi fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
حَسِبُواحَسِبََاحَسِبَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
حَسِبْنَحَسِبَتَاحَسِبَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
حَسِبْتُمْحَسِبْتُمَاحَسِبْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
حَسِبْتُنَّحَسِبْتُمَاحَسِبْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
حَسِبْنَا حَسِبْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

MAZİ MEÇHUL:

 

–          Mazi meçhul fiili sadece فُعِلَ kalıbında bulunur.

 

–          فَعُلَ kalıbında (5. bab) bulunan mazi malumların meçhulü yoktur.Bu kalıp üzerinde bulunan tüm fiillerin hepsi lazımdır. Lazım fiilin meçhulü olmaz.

 

–         Fakatفَعَلَ yahut فَعِلَ kalıbında bulunup ta müteaddi olan mazi malumların meçhulünü elde etmek için o mazi malumları فُعِلَ şeklinde okumalıyız.

 

Örnek: كَتَبَ mazi fiilin meçhulü كُتِبَ dir. عَلِمَ mazi fiilin meçhulü عُلِمَ dir.

 

فَعَلَ kalıbında bulunan كُتِبَ mazi meçhul fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
كُتِبُواكُتِبَاكُتِبَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
كُتِبْنَكُتِبَتَاكُتِبَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
كُتِبْتُمْكُتِبْتُمَاكُتِبْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
كُتِبْتُنَّكُتِبْتُمَاكُتِبْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
كُتِبْنَا كُتِبْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعَلَ kalıbında bulunan ضُرِبَ mazi meçhul fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
ضُرِبُواضُرِبَاضُرِبَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
ضُرِبْنَضُرِبَتَاضُرِبَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
ضُرِبْتُمْضُرِبْتُمَاضُرِبْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
ضُرِبْتُنَّضُرِبْتُمَاضُرِبْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
ضُرِبْنَا ضُرِبْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعَلَ kalıbında bulunan فُتِحَ mazi meçhul fiilin çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
فُتِحُوافُتِحَافُتِحَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
فُتِحْنَفُتِحَتَافُتِحَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
فُتِحْتُمْفُتِحْتُمَافُتِحْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
فُتِحْتُنَّفُتِحْتُمَافُتِحْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
فُتِحْنَا فُتِحْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعِلَ kalıbında bulunan عُلِمَ mazi meçhulün çekimi şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
عُلِمُواعُلِمَاعُلِمَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
عُلِمْنَعُلِمَتَاعُلِمَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
عُلِمْتُنَّعُلِمْتُمَاعُلِمْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
عُلِمْتُنَّعُلِمْتُمَاعُلِمْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
عُلِمْنَا عُلِمْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

فَعُلَ kalıbında bulunan كَبُرَ mazi meçhul fiilin çekimi olmaz!… Çünkü lazım fiillerdir.

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
yokyokyokمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
yokyokyokمُؤَنَّثٌ Dişil
yokyokyokمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
yokyokyokمُؤَنَّثٌ Dişil
yokyokyok مُتَكَلِّمٌ

 

فَعِلَkalıbında bulunan حَسِبَ mazi meçhul fiilin çekimi olmaz!…

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
حَسُِواحَسِبَاحَسِبَمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
حَسِبْنَحَسِبَتَاحَسِبَتْمُؤَنَّثٌ Dişil
حَسِبْتُمْحَسِبْتُمَاحَسِبْتَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
حَسِبْتُنَّحَسِبْتُمَاحَسِبْتِمُؤَنَّثٌ Dişil
حَسِبْنَا حَسِبْتُ مُتَكَلِّمٌ

 

Dikkat:

 

A-      Fiili maziler –gerek malum ve gerekse meçhul olsunlar- Türkçeye en çok “diligeçmiş zaman” ile bazen de “mişligeçmiş zaman” ile tercüme edilir. Demek oluyor ki, hangisi daha uygun düşerse öyle tercüme edilir. Mesela كَتَبَ : yazdı yahut yazmış, كُتِبَ:yazıldı yahutyazılmış. Fiili maziler bazen de “dua kipi” anlamında gelir. Mesela رَحِمَ اللهُ : Allah rahmet etsin, قَتَلَ اللهُ : Allah öldürsün.

 

كَتَبَ : yazdı yahut yazmış

كُتِبَ : yazıldı yahut yazılmış

رَحِمَ اللهُ : Allah rahmet etsin

قَتَلَ اللهُ : Allah öldürsün

 

B-      Fiili mazinin başına olumsuzluk edatı denilen مَا yahut لاَ gelirse, Türkçeye “diligeçmiş” veya “mişligeçmiş” zamanın olumsuzu ile tercüme edilir. Mesela: مَا كَتَبَ: yazmadı yahut yazmamış, مَا كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış, لاَ كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış, لاَ كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış.

 

مَا كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış

مَا كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış

لاَ كَتَبَ : yazmadı yahut yazmamış

لاَ كُتِبَ : yazılmadı yahut yazılmamış

 

Not: مَا ile لاَharflerinin çekimde hiçbir değişiklik yapmadan fiili mazinin her çekiminin başına geçebilir. Ancak mazi menfinin مَا ile kullanılması daha çoktur.

 

Dikkat:

 

Ancak harfi cer veya zarf vasıtasıyla lazım fiillerden de meçhul yapılabilir. Örnek: غُشِىَ عَلَيْهِ (bayıldı),ذُهِبَ مَعَهُ (onunla gidildi) gibi.

 

a)     Harfi cer vasıtasıyla lazım fiilin çekimi:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
غُشِىَ عَلَيْهِمْغُشِىَ عَلَيْهِمَاغُشِىَ عَلَيْهِمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
غُشِىَ عَلَيْهِنَّغُشِىَ عَلَيْهِمَاغُشِىَ عَلَيْهَامُؤَنَّثٌ Dişil
غُشِىَ عَلَيْكُمْغُشِىَ عَلَيْكُمَاغُشِىَ عَلَيْكَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
غُشِىَ عَلَيْكُنَّغُشِىَ عَلَيْكُمَاغُشِىَ عَلَيْكِمُؤَنَّثٌ Dişil
غُشِىَ عَلَيْنَا غُشِىَ عَلَىَّ مُتَكَلِّمٌ

 

b)     Zarf vasıtasıyla lazım fiilin çekimi de şöyledir:

 

جَمْعٌ Çoğulتَثْنِيَةٌ İkilمُفْرَدٌ Tekil  
ذُهِبَ مَعَهُمْذُهِبَ مَعَهُمَاذُهِبَ مَعَهُمُذَكَّرٌ Erilغَائِبٌ
ذُهِبَ مَعَهُنَّذُهِبَ مَعَهُمَاذُهِبَ مَعَهَامُؤَنَّثٌ Dişil
ذُهِبَ مَعَكُمْذُهِبَ مَعَكُمَاذُهِبَ مَعَكَمُذَكَّرٌ Erilمُخَاطَبٌ
ذُهِبَ مَعَكُنَّذُهِبَ مَعَكُمَاذُهِبَ مَعَكِمُؤَنَّثٌ Dişil
ذُهِبَ مَعَنَا ذُهِبَ مَعِى مُتَكَلِّمٌ

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here