Ahlak – Darimi
52.BAB—UYUYACAĞI ZAMAN TESBİHAT
YAPMA HAKKINDA
2688. Bize Yezid b. Harun haber verip (dedi ki), bize
el-Avvam b. Havşeb haber verip (dedi ki), bana Amr b. Mürre, Abdurrahman b. Ebi
Leyla’dan, (O da) Hz. Ali’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (§allallahu Aleyhi ve Sellem) bize gelmişti. Derken ayağını benimle
Fâtıma’nm arasına koyup (oturmuş) ve bize, yataklarımıza girdiğimizde
söyleyeceğimiz şeyleri, yani otuzüç defa “Sübhanallah”, otuzüç defa
“Elhamdülillah” ve otuzdört defa “Allahu Ekber” dememizi öğretmişti.
Hz. Ali sözüne şöyle devam etti: “Artık ben bunları (söylemeyi) ondan
sonra (hiç) bırakmadım!” O zaman bir adam (Hz. Ali’ye); “Sıf-fin
savaşının gecesinde de mi?” diye sordu. O da; “Sıffin savaşının
gecesinde de!” cevabını verdi.
53.BÂB—(İNSAN) UYKUSUNDAN
UYANDIĞINDA NE DER?
2689. Bize Muhammed b. Yusuf, Süfyan’dan, (O) Ab-dulmelik
b. Umeyr’den, (O) Rib’iyy b. Hıraş’tan, (O da) Hu-zeyfe’den (naklen) haber
verdi ki, O şöyle dedi: Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Scllem) uyandığında
şöyle derdi: “Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah’a hamdolsun. Sonunda
dönüş de O’nadır!”
2690. Bize Muhammed b. Yezid el-Hız a m i haber verip
(dedi ki), bize el-Velid b. Müslim rivayet edip (dedi ki), bize el-Evzai
rivayet edip dedi ki, bana Umeyr b. Hâni’ el-Ansi rivayet edip dedi ki, bana
Cunâde b. Ebi Umeyye rivayet edip dedi ki, bana Ubâde ibnu’s-Samît, Hz.
Peygamber’den (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) rivayet etti ki, O şöyle buyurmuş:
“Kim geceleyin konuşarak uyanıp da (bu konuşmasında); “tek olan
Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. O’nun hiçbir ortağı da yoktur. Mülk
O’nundur, hamd O’na mahsustur. O her şeye hakkıyla kaadirdir. Allah bütün yüce
sıfatlara sahip, bütün noksanlıklardan uzaktır. Hamd Allah’a mahsustur.
Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. Allah en büyüktür. Bütün güç ve kuvvetler
ancak Allah’ın yardımıyladır” der, sonra da; “Rabb’im, beni
bağışla” duasını eklerse, -veya O, “…sonra dua ederse…”
buyurmuştur-, onun duası kabul olunur. Eğer o azmedip abdest alır, sonra da
namaz kılarsa, onun namazı kabul olunur. “
54. BAB—(İNSAN) SABAHA
ULAŞTIĞINDA NE DER?
2691. Bize Muhammed b. Yusuf, Süfyan’dan, (O) Seleme b.
Kuheyl’den, (O) Abdullah b. Abdirrahman b. Ebza’dan, (O da) babasından (naklen)
haber verdi ki, O şöyle dedi: Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
sabaha ulaştığında şöyle dermiş: “Biz; İslam fıtratı, şehadet kelimesi,
Peygamberimiz olan Muhammed’in dini ve daima doğru yola meyilli müslüman biri
olan babamız İbrahim’in milleti üzerinde kararlı olarak sabaha eriştik!
2692. Bize Saîd b. Amir, Şu’be’den, (O) Ya’lâ b. Atâ’dan,
(O) Amr b. Asım’dan, (O da) Ebu Hür ey re1 den (naklen) haber verdi ki, O şöyle
dedi: Ebu Bekir (bir gün); “yâ Rasulullah, bana, sabaha ve akşama
ulaştığımda söyleyeceğim birşey emir buyurun” demiş, (Hz. Peygamber de)
şöyle buyurmuştu: “Şöyle de: Gökleri ve yeri yaratan, görünen ve
görünmeyen her şeyi bilen, her şeyin sahibi ve hakkıyla mâliki olan Allah’ım!
Ben senden başka hiçbir ilâhın olmadığına tanıklık ederim. Nefsimin şerrinden,
şeytanın şerrinden ve onun, (sana) ortak koşmaya (çağırmakla ilgili işlerinden,
hilelerinden) sana sığınırım!” (Hz. Peygamber, sözünün devamında)
buyurmuştu ki: “Bunu sabaha ulaştığında, akşama ulaştığında ve yatağına
girdiğinde söyle!”
55.BÂB—YENİ BÎR ELBİSE GİYDİĞİNDE
NE DENİR?
2693. Bize Abdullah b. Saîd -yani İbn Yezid
el-Makburi-haber verip (dedi ki), bize Saîd -ki O, İbn Ebi Eyyub’dur-, Ebu
Merhum’dan, (O) Sehl b. Muaz b. Enes’ten, (O da) babasından (naklen) rivayet
etti ki, O şöyle dedi: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Kim bir elbise giyer de; “benim hiçbir güç ve kuvvetimin (gerçek bir
katkısı) olmaksızın bunu bana giydiren, beni bununla rızıklandıran Allah’a
hamdolsun” derse, onun geçmiş günahları bağışlanır!”
56.BÂB—CAMİYE GİRİLDİĞİNDE VE
ÇIKILDIĞINDA NE DENİR?
2694. Bize Abdullah b. Mesleme haber verip (dedi ki),
bize Süleyman -yani İbn Bilal-, Rebia’dan, (O) Abdulmelik b. Saîd’den, (O da)
Ebu Humeyd’den -veya Ebu Useyd’den- (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sel-lem) şöyle buyurdu: “Biriniz camiye
girdiğinde; “Allah’ım, bana rahmetinin kapılarını aç” desin, (oradan)
çıktığında ise; “Allah’ım, muhakkak ki ben senden, senin lûtfunu istiyorum”
desin. “
57.BÂB—ÇARŞI-PAZARA GİRİLDİĞİNDE
NE DENİR?
2695. Bize Yezid b. Harun haber verip (dedi ki), bize
Ezher b. Sinan, Muhammed b. Vasi’den haber verdi ki, O şöyle demiş: Ben (bir
defasında) Mekke’ye gelmiş ve orada (din) kardeşim Salim b. Abdillah’la
karşılaşmıştım da O bana, babasından, (O da) dedesinden (naklen) rivayet
etmişti ki, Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuş:
“Kim çarşı-pazara girer de; “Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. O
tektir. O’nun hiçbir ortağı yoktur. Mülk O’nundur, hamd O’na mahsustur. O
diriltir ve öldürür. Kendisi ise hep diridir, ölmez. Her hayır O’nun eliyle
(gerçekleşir). O her şeye hakkıyla ka-adirdir” derse, Allah ona bir milyon
iyilik yazar, ondan bir milyon kötülük siler ve onu bir milyon derece
yükseltir!” (Muhammed b. Vâsi’) sözüne şöyle devam etti: Sonra ben
Horasan’a gelmiştim. Derken Ku-teybe b. Müslim’e rastlamıştım da; “ben
gerçekten sana bir hediye getirdim” deyip, O’na (bu hadisi) rivayet
etmiştim. Ondan sonra O, bi-nekli arkadaşlarıyla birlikte bineğe binip çarşıya
gelir, (orada) durup bu sözü söyler, ardından geri dönerdi.
58. BAB—”İSMİMİ KENDİNİZE
İSİM TAKIN, KÜNYEMİ İSE KENDİNİZE KÜNYE EDİNMEYİN!”
2696. Bize Said b. Amir, Hişam’dan, (O) Muhammed b.
Sirin’den, (O da) Ebu Hüreyre’den (naklen) haber verdi ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “İsmimi kendinize
isim takın, künyemi ise kendinize künye takmayın. “
59.BÂB—İSİMLERİN GÜZEL OLMASI
HAKKINDA
2697. Bize Affan b. Müslim rivayet edip (dedi ki), bize
Hu-şeym rivayet edip (dedi ki), bize Davud b. Amr, Abdullah b. Ebi Zekeriyya
el-Huzai’den, (O da) Ebu’d-Derda’dan (naklen) haber verdi ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Şüphe yok ki, siz
Kıyamet günü kendi isimlerinizle ve babalarınızın isimleriyle çağırılacaksınız.
Bu sebeple isimlerinizi güzel koyun!”‘
60.BÂB—GÜZEL GÖRÜLEN İSİMLER
2698. Bize Muhammed b. Kesir haber verip (dedi ki), bize
Ubeydullah b. Ömer, Nafî’den, (O da) İbn Ömer’den (naklen) haber verdi ki, O
şöyle dedi: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Allah’ın en çok sevdiği isimler “Abdullah” ve
“Ab-durrahman”dır. “
61.BÂB—ÇİRKİN GÖRÜLEN İSİMLER
2699. Bize Zekeriyya b. Adiyy haber verip (dedi ki), bize
Mu’temir, er-Rükeyn’den, (O) babasından, (O da) Semûre’den, (naklen) rivayet
etti ki, Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) çocuklarımıza dört ismin,
yani Efleh, Nafi’, Rebah ve Necah isimlerinin konulmasını yasaklamıştı.
62.BÂB—İSİM DEĞİŞTİRME HAKKINDA
2700. Bize Haccâc b. Minhâl rivayet edip (dedi ki), bize
Hammâd -ki O, Ibn Seleme’dir-, Ubeydullah’tan, (O) Nafi’den, (O da) Ibn
Ömer’den (naklen) rivayet etti ki; Ümmü Asım’a, “Asiye” denilirdi.
Sonra Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Selîem) O’na “Cemile”
ismini takmıştı.
2701. Bize Müsedded rivayet edip (dedi ki), bize Yahya b.
Saîd rivayet edip (dedi ki), bize Şu’be rivayet edip (dedi ki), bize Atâ’ b.
Ebi Meymûne, Ebu Rafi’den, (O da) Ebu Hü-reyre’den (naklen) rivayet etti ki, O
şöyle dedi: (Hz. Pey-gamber’in hanımı veya üvey kızı) Zeyneb’in ismi Berre idi
de, Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) O’na Zeyneb ismini takmıştı.
64. BAB—ÜZÜME “KERM”
DENİLEMEZ!
2703. Bize Yezid b. Harun haber verip (dedi ki), bize
Mu-hammed -ki O, İbn İshak’tır-, Salih b- İbrahim’den, (O) Ab-durrahman
el-A’rec’den, (O da) Ebu Hüreyre’den (naklen) haber verdi ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Seilem) şöyle buyurdu: “Üzüm bağına,
“kerm: iyi, cömert, kerem sahibi” demeyin. “Kerm”, ancak
müslüman adamdır!”
65. BÂB—ŞAKALAŞMAK HAKKINDA
2704. Bize Ebu Asım, Ubeydullah b. Abdillah’tan, (O da)
İbn Abbas’tan (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi: (Bir yolculukta) bir köle
Hz. Peygamber’in (Sallallaku Aleyhi ve Sellem) hanımlarının (binmiş oldukları
develeri, güzel sesiyle şarkılar söyleyerek) sürüyordu. Bunun üzerine (Hz.
Peygamber ona) şöyle buyurmuştu: ‘Ya Enceşe! Cam (gibi kolayca kırılabilir ince
kapli kadınların develerini) yavaş sür!”
66. BAB—İNSANLAEI GÜLDÜRMEK İÇİN
YALAN SÖYLEYEN KİMSE HAKKINDA
2705. Bize Yezid b. Harun haber verip (dedi ki), bize
Beliz b. Hakim, babasından, (O da) dedesinde (naklen) haber verdi ki, O şöyle
dedi: Ben Rasulullah’ı (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyururken işittim:
“-Konuşup da halkı güldürmek için yalan söyleyen kimseye yazıklar olsun!
Onun vay haline, onun vay haline!”
67.BÂB—ŞİİR HAKKINDA
2706. Bize Muhammed b. İsa haber verip (dedi ki), bize
Abde b. Süleyman, Muhammed b. İs hak’tan, (O) Ya’kub b. Utbe’den, (O)
İkrime’den, (O da) İbn Abbas’tan (naklen) rivayet etti ki, O şöyle demiş: Hz.
Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sel-lem), Ümeyye b. Ebi’s-Salt’m bazı
şiirlerinde doğru söylediğini ifade buyurmuştur. Şöyle ki, O; “Sağ
tarafının ayağının altında bir erkek ile bir öküz!/Kartal ise diğerinin
(taşıyıcısıdır), (emre) âmâde bir aslan ile!” demiş; Hz. Peygamber
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) de; “Doğru söylemiş” buyurmuş. O;
“Güneş her gecenin sonunda doğar/Al renkte, sonra rengi gül gibi kırmızı
olur” demiş; Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) de; “Doğru
söylemiş” buyurmuş. O; “(Güneş doğmayı) kabul etmez de bizim için,
ağırbaşlılığı ve yumuşaklığı içinde/Ancak işkence edilerek, ancak kırbaçlanarak
doğar!” demiş; Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) de; “Doğru
söylemiş” buyurmuş.
68. BAB—”ŞÜPHESİZ BAZI
ŞİİRLER HİKMETLİDİR” HADİSİ
2707. Bize Ebu Asım, İbn Cüreyc’den, (O da) Ziyad’dan,
-ki O, ibn Sa’d’dır-, (naklen) haber verdi ki, O şöyle demiş: Bana İbn Şihab
haber verdi ki; kendisine Ebu Bekr b. Abdirrahman b. Hişam, Mervan
ibnu’l-Hakem’den, (O) Abdurrahman ibnu’l-Esved b. Abdiyesğus’tan, (O) Ubeyy b.
Ka’b’dan, (O da) Hz. Peygamber1 den (naklen) haber vermiş ki; O şöyle buyurmuş:
“Şüphesiz bazı şiirler hikmetlidir, (yani gerçeğe uygun ve yararlıdır).
“
2708. Bize Ubeydullah b. Musa haber verip (dedi ki), bize
Hanzala, Salim’den, (O da) İbn Ömer’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Andolsun ki,
sizden birinin içinin irin kanla dolması, kendisi için, şiirle dolmasından daha
hayırlıdır!”
*
* * 5 – Cildin Sonu
* * *
* * * * *
* *
Sallallahu
Teâla alâ Muhammedin ve alâ A’lihi ve Sahbihi ecmaîn.
VE’L- HAMDÜ
Lİ’LLAHİ RABBİ’L ALEMİN
Samimi
Tavsiye ve Şikayetleriniz için E-Mail Atın
Hazırlayan:
Ebu Abdulmûmin Emin