Mufâale babı

 

Mufâale babı, fiilin birinci harfinden sonra bir elif ilave etmek suretiyle olur. Fiil böylece dört harfli olur. Şimdi örnek kelimelerde bu babı inceleyelim:

 

Mastar

Muzari

Mazi

Manası

Sülâsi bab

VEZİN

مُفاعَلَةٌ

يُفَاعِلُ

فَاعَلَ

   

Vuruştu

مُضَارَبَةٌ

يُضَارِبُ

ضَارَبَ

Vurdu

ضَرَبَ

Birlikte içti

مُشَارَبَةٌ

يُشَارِبَ

شَارَبَ

İçti

شَرِبَ

Yazıştı

مُكَاتَبَةٌ

يُكَاتِبُ

كَاتَبَ

Yazdı

كَتَبَ

Karşılıklı yarıştı

مُسَابَقَةٌ

يُسَابِقُ

سَابَقَ

Yarıştı

سَبَقَ

Birbirine yaklaştı

مُقَارَبَةٌ

يُقَارِبُ

قَارَبَ

Yaklaştı

قَرُبَ

Mufâale babının özelliği:

Mufâale babının en önemli özelliği, bir işin karşılıklı yapıldığını göstermesidir. Mufâale babında işdeşlik ve müşareket vardır

Mesela:  كَتَبَ   “yazdı” manasındadır. Bu fiili mufâale babına sokarak كَاتَبَ  dediğimizde mana “yazıştı” olur. Gördüğünüz gibi, mufâale babı bir işin karşılıklı yapıldığını göstermiştir…

Başka bir örnek: ضَرَبَ   “vurdu” manasındadır. Bu fiili mufâale babına sokarak ضَارَبَ   dediğimizde mana “vuruştu” olur.

Şu noktaya da dikkat etmeliyiz: Bazen sülâsi fiil mufâale babına girer ama müşareket bildirmez.

Mesela:  هَجَرَ   “hicret etti” manasındadır. Bu fiili mufâale babına sokarak  هَاجَرَ desek mana yine “hicret etti” şeklinde olur ve müşareket bildirmez. Demek, bazen sülâsi bir fiil mufâale babına girer ama müşareket bildirmez. Bu noktaya dikkat etmelisiniz.