Arapça İşaret isimleri

Herhangi bir şeyi veya kimseyi gösterip hakkında bilgi vermek için kullandığımız isim cinsinden kelimelere işaret ismi denir. Türkçede “Bu, bunlar, şu, şunlar” anlamlarına karşılık gelirler.

Arapçada üç çeşit işaret ismi vardır:

1- Yakın için olan işaret isimleri

2- Orta uzaklık için olan işaret isimleri

3- Uzak için olan işaret isimleri.

Bunlardan en çok kullanılanları; yakın için ve uzak için kullanılan işaret isimleridir. Biz de konu olarak bunları ele alacağız.

Yakın için kullanılan işaret isimleri

Yakındaki bir şeyi veya kimseyi göstermek için kullandığımız işaret isimlerine “Yakın için kullanılan işaret isimleri” denilir. Âkil için şunları kullanırız:

Cemi

Müsenna

Müfred

 

هؤُلاَءِ

هذَانِ

هذَا

Müzekker

هؤُلاَءِ

هتَانِ

هذِهِ

Müennes

Bunlar

Bu ikisi

Bu

 

Gayr-ı âkil, yani akıl sahibi olmayanlar için ise şunları kullanırız:

Cem’i

Müsenna

Müfred

 

هذِهِ

هذَانِ

هذَا

Müzekker

هذِهِ

هتَانِ

هذِهِ

Müennes

Bunlar

Bu ikisi

Bu

 

Uzak için kullanılan işaret isimleri:

Uzaktaki bir şeyi veya kimseyi göstermek için kullandığımız işaret isimlerine “Uzak için kullanılan işaret isimleri” denilir. Âkil için şunları kullanırız:

Cem’i

Müsenna

Müfred

 

اُولئِكَ

ذَانِكَ

ذلِكَ

Müzekker

اُولئِكَ

تَانِكَ

تِلْكَ

Müennes

Şunlar

Şu ikisi

Şu

 

Gayr-ı âkil için de şunları kullanırız:

Cem’i

Müsenna

Müfred

 

تِلْكَ

ذَانِكَ

ذلِكَ

Müzekker

تِلْكَ

تَانِكَ

تِلْكَ

Müennes

Şunlar

Şu ikisi

Şu

 

Şu kaidelere dikkat edelim:

1- İşaret isimlerinin müfred ve cemilerinin sonları her zaman aynıdır. Cümledeki yerlerine göre sonları değişmez. Yani bu kelimeler mebnidir.

2- Müsennaları ref durumunda “elif” alır. Nasb ve cer durumunda ise (ىْ  ) alırlar. Buna göre ref durumuyla, nasb ve cer durumlarını şöyle gösterebiliriz:

تَانِكَ

ذَانِكَ

هتَانِ

هذَانِ

Ref durumu

تَيْنِكَ

ذَيْنِكَ

هتَيْنِ

هذَيْنِ

Nasb ve cer durumu