Muttasıl Zamirler

muttasıl zamirler

Muttasıl Zamirler – görsel 3

Muttasıl (Birleşik) Zamirler

Kelimeye bitişik zamire muttasıl zamir denir. Muttasıl zamir fiile birleştiği gibi isimlerin ve (harf-i cer gibi) harflerin de sonuna birleşir.

Fiillerin sonuna birleşen şahıs zamirleri o cümlenin fâili olur. Şimdiye kadar gördüğümüz mâzî fiillere birleşen zamirler hep fâil muttasıl şahıs zamirleridir. Örneğin;

كَتَبْناَ (Biz yazdık) ve كَتَبْتُ (Ben yazdım) fiilindeki تُ ve ناَ zamirleri fâildir. Halbuki fâilin harekesi merfû (zamme) hükmündedir. Ancak zamirler mebnî olduklarından mahallen merfûdurlar (son harflerinin harekesi mahalleri itibariyle ötre konumundadır).

كَتَبْناَ الدَّرْسَ	Dersi yazdık.
Mef’ûl Fiil+Fâil

Fiillere birleşen fâil muttasıl zamirler hatırlanacağı gibi toplu olarak şöyledir:

	Cem	Tesniye	Müfred
Müzekker	ـُوا	اَ			Gâib
	(Onlar)	(O ikisi)		(O)
Müennes	ْنَ	تاَ			Gâibe

Müzekker	تُمْ	تُماَ	تَ	Muhâtab
	(Sizler)	(Siz ikiniz)	(Sen)
Müennes	تُنَّ	تُماَ	تِ	Muhâtaba

Müz + Müe	ناَ	ناَ	تُ	Mütekellim
	(Bizler)	(İkimiz)	(Ben)

Fiillere birleşen bu fâil zamirler isimlere birleşmez. Aşağıda söz konusu edeceğimiz zamirler ise hem isimlerin sonuna hem de mef’ûl zamirler olarak fiillerin sonuna birleşirler:

a) İsimlerin sonuna birleşen muttasıl zamirler:

İsimlerin sonuna birleşen zamirler, isim tamlaması [muzâf (tamlanan)-muzâfun ileyh (tamlayan)] şeklinde o ismin kime ait olduğunu bildirir. Sonuna zamir alan kelime ise artık harf-i tarif almaz. Çünkü zaten belirli hale gelmiştir. Örnek:

(Senin kalemin) قَلَمُكَ

M. ileyh Muzâf

İsimlerin sonuna eklenen birleşik zamirlerin tablo halinde gösterimi şu şekildedir:

	Çekim Tablosu
		Cem	Tesniye	Müfred
Müzekker		قَلَمُهُمْ	قَلَمُهُماَ		قَلَمُهُ		Gâib
		Onların kalemi	O ikisinin kalemi			Onun kalemi
Müennes		قَلَمُهُنَّ	قَلَمُهُمَا		قَلَمُهَا		Gâibe

Müzekker			قَلَمُكُمْ		قَلَمُكُمَا	قَلَمُكَ	Muhâtab
		Sizin kaleminiz		İkinizin kalemi		Senin kalemin
Müennes	قَلَمُكُنَّ				قَلَمُكُمَا	قَلَمُكِ		Muhâtaba

Müz+ Müe		قَلَمُناَ		قَلَمُناَ	قَلَمِي		Mütekellim
	Bizim kalemimiz		İkimizin kalemi			Benim kalemim

Not: Zamirlerin harekesi değişmez fakat zamirden önceki ismin harekesi fâil mef’ûl vs. oluşuna yani cümledeki yerine göre hareke alır. Ancak mütekellim yâ’sı (ي) birleşen ismin son harfinin harekesi her durumda esre olarak harekelenir. (مَدْرَسَتِي) okulum, (صَدِيقِي) arkadaşım gibi.

muttasıl zamirler 1

Cümle Örnekleri

حَضَرَ وَلَدُكَ مِنَ الْمَدْرَسَةِ.		Çocuğun okuldan geldi (fâil).
وَجَدَ أحْمَدُ قَلَمَهُ.		Ahmed kalemini buldu (meful).
كَتَبَ أَحْمَدُ دَرْسَهُ بِقَلَمِكَ.		Ahmed dersini senin kaleminle yazdı (mefulün bih gayr-i sarih).
	وَضَعَ كِتاَبَهُ عَلَى الطاَّوِلَةِ.		(O) kitabını masaya koydu.
	فَتَحْناَ باَبَهُ.		(Onun) kapısını açtık.
	وَهَبَ خاَلِدٌ حَياَتَهُ لِلدِّينِ.		Halit hayatını din için bağışladı.
	أَخَذْنَ كُتُبَهُنَّ.		Kitaplarını aldılar.
	شَرِبْتُ الشاَّىَ مَعَ صَديِقيِ.		Arkadaşımla çay içtim.
	فَتَحْناَ أَبْواَبَهُمْ.		Kapılarını açtık.
	قَرَأْتُ كُتُبِي فِي الْبَيْتِ.		Evde kitaplarımı okudum.
	رَكِبْتُ سَياَّرَتِي.		Arabama bindim.

Zamirle birleşen isimlerin harf-i cerden sonra geldikleri takdirde, isimler esre olsa da zamirlerin harekesinin değişmeyeceği unutulmamalıdır. Sadece gâiblerdeki (he ه ) li zamirlerin (ه) harflerinin harekesi ses uyumundan dolayı esre olur. Diğeriyle karıştırılmaması için gâibe müennes olduğu gibi kalır:

	Çekim Tablosu
	Cem	Tesniye	Müfred
Müzekker	إِلَى بَيْتِهِمْ	إِلَى بَيْتِهِماَ	إِلَى بَيْتِهِ	Gâib
	Onların evine	İkisinin evine	Onun evine
Müennes	إِلَى بَيْتِهِنَّ	إِلَى بَيْتِهِماَ	إِلَى بَيْتِهاَ	Gâibe

Müzekker	إِلَى بَيْتِكُمْ		إِلَى بَيْتِكُماَ	إِلَى بَيْتِكَ	Muhâtab
	Sizin evinize	İkinizin evine		Senin evine
Müennes	إِلَى بَيْتِكُنَّ		إِلَى بَيْتِكُمَا	إِلَى بَيْتِكِ	Muhâtaba

Müz + Müe		إِلَى بَيْتِنَا	إِلَى بَيْتِنَا	إِلَى بَيْتىِ		Mütekellim
	Bizim evimize		İkimizin evine		Benim evime

muttasil-zamirler

Karşılaştırmalı Cümle Örnekleri

	ذَهَبَ الْجاَرُ إِلَى بَيْتِكَ.	Komşu senin evine gitti.
	ذَهَبَ الْجاَرُ إِلَى بَيْتِهِ.	Komşu (kendi) evine gitti.
	مَتَى ذَهَبَ عَمُّكَ إِلَى بَيْتِهِ؟	Amcan ne zaman evine gitti?
	ذَهَبَ عَمِّي إِلَى بَيْتِهِ صَبَاحاً.	Amcam evine sabahleyin gitti.
	مِنْ أَيْنَ حَضَرْتَ إِلَى أَيْنَ ذَهَبْتَ ؟	Nereden geldin nereye gittin?
	حَضَرْتُ مِنَ الْمَدْرَسَةِ وَذَهَبْتُ إِلَى خَالَتِي.	Okuldan geldim ve teyzeme gittim.
	طَلَبَ أَحْمَدُ مِنْ واَلِدِهِ الدَّراَّجَةَ.	Ahmet babasından bisiklet istedi.
	طَلَبَ الْأَوْلاَدُ مِنْ واَلِدِهِمُ الْفُلُوسَ.	Çocuklar babalarından para istediler.
	كَتَبوُا دُرُوسَهُمْ فِي صَفِّهِمْ.	(Onlar) derslerini sınıflarında yazdılar.
	جَلَساَ فِي سَياَّرَتِهِماَ.	(O ikisi) arabalarında oturdular.
	وَضَعَ كُتُبَهُ عَلَى الطاَّوِلَةِ.	Kitaplarını masanın üzerine koydu.
	وَضَعَ كُتُبَهُ فِي حَقِيبَتِهِ.	Kitaplarını çantasına koydu.
نَزَلْنَ مِنْ سَياَّرَتِهاَ.		(O bayanlar) o (bayan)ın arabasından indiler.
فَكَّرْناَ فِي حاَلِكُمْ.		Haliniz hakkında düşündük[3].
ماَ هِواَيَتُكَ ؟ هِواَيَتيِ الرَّسْمُ وَ الصِّحاَفَةُ. Hobin nedir? Hobim resim ve gazeteciliktir.
اَلتَّلاَمِيذُ ذَهَبُوا إِلَى مَداَرِسِهِمْ فِي سَعاَدَةٍ. Öğrenciler okullarına saadet (mutluluk) içinde gittiler.
طَلَبَ أَحْمَدُ وَ عاَدِلٌ مِنْ واَلِدِهِماَ الدَّراَّجَةَ. Ahmet ve Adil babalarından bisiklet istediler.

Bu dersin sonunda Kendini dene testi var (3 seviye, 15 soru). Teste git →

Muttasıl Zamirler