Muzari fiil

 

Muzari fiil: Şimdiki zaman, geniş zaman ve gelecek zamanda bir iş, bir oluş ve bir hareket bildiren fiillere denir. Muzari fiil için şu kaideleri sıralayabiliriz:

1- Muzari fiil mazi fiilden yapılmaktadır. Mazi fiilin başına elif, te, ye ve nun (ا  ت ى ن  ) harflerinden biri şahsa göre getirilir. Bu harfler “eteyne” (اَتَيْنَ  ) kelimesinde bir araya gelmiştir. Bu harflere “Muzaraat harfleri” denilir.

2- Muzaraat harflerinin harekesi sülâsi, humâsi ve südâsi fiillerde fethadır. Rubâi fiillerde ise damme yani ötredir.

3- Mazi fiil muzari yapılırken fiilin sonuna bir takım ekler getirilir. Sonuna ek gelmediği yerlerde harekesi damme yani ötre olur.

4- Sülâsi mazi fiil muzari fiile çevrildiğinde orta harfinin harekesi fiilden fiile göre değişir. Sülasi fiillerin muzari sigasını öğrenmek için sözlüğe bakmak gerekir. Yani sülasi fiillerin muzarisi semaîdir. Hâlbuki rubâi, humâsi ve südâsi fiillerde muzari fiil belli kalıplara göre gelir.

5- Muzari fiilin başına “se” (سَ  ) getirilerek “yakın gelecek zaman” ve “sevfe” (سَوْفَ  ) getirilerek de “uzak gelecek zaman” elde edilir. Mesela: يَكْتُبُ  “yazar” fiilinin başına “se” (سَ  ) getirerek سَيَكْتُبُ  şeklinde söyleyecek olursak, mana “yazacak” anlamına gelir. Eğer  يَكْتُبُ  سَوْفَ  dersek, bu da uzak gelecek zamanda “yazacak” manasına gelir.

Örnek fiil çekimi:

Cem’i

Müsenna

Müfred

 

يَعْلَمُونَ

يَعْلَمَانِ

يَعْلَمُ

Gaib

Onlar biliyor

O ikisi biliyor

O biliyor

 

يَعْلَمْنَ

تَعْلَمَانِ

تَعْلَمُ

Gaibe

Onlar biliyor

O ikisi biliyor

O biliyor

 

تَعْلَمُونَ

تَعْلَمَانِ

تَعْلَمُ

Muhatab

Biliyorsunuz

Siz ikiniz biliyorsunuz

Sen biliyorsun

 

تَعْلَمْنَ

تَعْلَمَانِ

تَعْلَمِينَ

Muhataba

Biliyorsunuz

Siz ikiniz biliyorsunuz

Sen biliyorsun

 

نَعْلَمُ

نَعْلَمُ

أَعْلَمُ

Mütekellim

Biz biliyoruz

Biz biliyoruz

Ben biliyorum