ARAPÇADA Sülasî Fiillerin Altı Bâbı Açıköğretim İlahiyat Arapça Dersleri

Sülasî (kök harflerinin sayısı üç olan) fiillerin mâzî ve muzârîde birinci ve üçüncü harflerinin harekesi hep aynıdır. Sadece ikinci harflerin harekeleri değişir. Bu ikinci harfin harekesine göre sülâsî fiiller bâb adı verilen altı katagoriye ayrılırlar. Bir sülâsî fiil mutlaka bu altı katagoriden (bâb) bir tanesine girer bir başka ihtimal söz konusu değildir. 

Örneğin: ( (كَتَبَ يَكْتُبُ fiili ile ( نَصَرَ يَنْصُرُ ) fiili, ( عَلِمَ  يَعْلَمُ ) fiili ile ( فَرِحَ – يَفْرَحُ ) fiili aynı bâbdandır. Zira dikkat edilirse mâzî ve muzârilerinde ikinci harflerin harekeleri aynıdır. Bu altı bâb birden altıya kadar numaralandırılarak (birinci bâb, ikinci bâb, ….. altıncı bâb) şeklinde isimlendirilirler. Bir fiilin kaçıncı bâbdan olduğunun söylenmesi aynı zamanda mâzî ve muzâri ikinci harflerinin harekelerinin de söylenmesi anlamına gelmektedir.

Aşağıda verilmiş olan bu bâbları, vezinlerini ve örnek fiilleri inceleyiniz. mevzûn (örnek) vezin (kalıp) bâb

الباب الأول: فَعَلَ – يفعُل كَتَبَ – يَكْتُبُ قَعَدَ – يَقْعُدُ

الباب الثاني: فَعَلَ – يفعِل ضَرَبَ – يَضْرِبُ جَلَسَ – يَجْلِسُ

الباب الثالث: فَعَلَ – يفعَل ذَهَبَ – يَذْهَبُ فَتَحَ – يَفْتَحُ

الباب الرابع: فَعِلَ – يفعَل عَلِمَ – يَعْلَمُ فَرِحَ – يَفْرَحُ

الباب الخامس: فَعُلَ – يفعُل حَسُنَ يَحْسُنُ شَرُفَ – يَشْرُفُ

الباب السادس: فَعِلَ – يفعِل حَسِبَ – يَحْسِبُ نَعِمَ – يَنْعِمُ

Sahih Fiiller ve Çekimleri

Sahih fiiller yukarıda da söylediğimiz gibi sâlim, muzâaf ve mehmûz kısımlarına ayrılmaktadırlar.
1. Sâlim: Sâlim fiiller sülâsî altı bâbdan da gelirler. Çekimleri şu şekildedir.

Sâlim Fiillerin Mâzî Çekimi

Cemi
الجَْمْع
(Çoğul)
Müsennâ
الْمُثَنَّى
(İkil)
Müfred
الْمُفْرَدُ
(Tekil)
Yazdı : كَتَبَ
كَتبُوا كَتَبَا كَتَبَ Gâib / الْغَائِبُ
III. Şahıs Eril
كَتبْنَ كَتَبَتَا كَتبَتْ Gâibe / الْغَائِبَةُ
III. Şahıs Dişil
كَتبْتُمْ كَتبْتُما كَتبْتَ Muhâtab / الْمُخَاطَبُ
II. Şahıs Eril
كَتبْتُنَّ كَتبْتُمَا كَتبْتِ Muhâtaba / الْمُخَاطَبَةُ
II. Şahıs Dişil

كَتبْنَا

كَتبْتُ Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ
I. Şahıs Eril/Dişil

Mâzi fiil, başına ( ما ) getirilerek olumsuz yapılır: ( ما كَتَبَ ) “yazmadı”, ( ما جَلَسَ ) “oturmadı” gibi. Çekimlerde herhangi bir değişiklik olmaz: ( ما كَتَبَ، ما (كَتَبا، ما كَتَبوا، ما كَتَبَتْ

Sâlim Fiillerin Muzâri Çekimi

Cemi
الجَْمْع
(Çoğul)
Müsennâ
الْمُثَنَّى
(İkil)
Müfred
الْمُفْرَدُ
(Tekil)
Yazıyor : يَكْتُبُ
يَكْتُبُونَ يَكْتُبَانِ يَكْتُبُ Gâib / الْغَائِبُ
III. Şahıs Eril
يَكْتُبْنَ تَكْتُبَانِ تَكْتُبُ Gâibe / الْغَائِبَةُ
III. Şahıs Dişil
تَكْتُبُونَ تَكْتُبَانِ تَكْتُبُ Muhâtab / الْمُخَاطَبُ
II. Şahıs Eril
تَكْتُبْنَ تَكْتُبَانِ تَكْتُبِينَ Muhâtaba / الْمُخَاطَبَةُ
II. Şahıs Dişil

نَكْتُبُ

أكْتُبُ Mütekellim / الْمُتَكَلِّمُ
I. Şahıs Eril/Dişil

Muzâri fiil, başına ( ما ) ve ( لا) getirilerek olumsuz yapılır. Başına ( (ما gelmiş olan muzâri siygasına “nefy i hâl” denir ki Türkçedeki “Şimdiki zamanın olumsuzu”nun karşılığıdır. Başında

( لا) bulunan muzâri fiil siygasına ise “nefyi istikbâl” denir. Türkçedeki “geniş veya gelecek zamanın olumsuzu”nun karşılığıdır. ( ما يَكْتُبُ ) “yazmıyor”, ( (لا يكْتُبُ “yazmaz/yazmayacak” gibi. Çekimlerde herhangi bir değişiklik olmaz:

((

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here