Fiil-i Mazi – Fiili Mazi Çekim Tablosu

 

FİİL

Zamana bağlı olarak bir işin, bir halin veya bir hareketin oluşunu belirten kelimelere fiil denir. Arapça’da iki temel fiil çekimi vardır. Diğer kalıplar bu ikisinden türetilir. Bunlar fiil-i mâzî (geçmiş zaman) ve fiil-i muzâri (geniş zaman, şimdiki zamanın karşılığı)dır.

FİİL-İ MÂZİ

Türkçe’mizdeki –di’li geçmiş zamana denir. Geçmişte daha önce yapılmış bir işi bildirir. (Türkçe’deki …di-dı, dü-du, ti-tı, tü-tu eklerini sağlar).

كَتَبَ

yazdı

عَلِمَ

bildi

نَصَرَ

yardım etti

أَكَلَ

yedi

شَرِبَ

içti

فَتَحَ

açtı

حَضَرَ

geldi

وَجَدَ

buldu

ضَرَبَ

vurdu

كَسَرَ

kırdı

رَكِبَ

bindi

شَكَرَ

teşekkür etti, şükretti

سَمِعَ

duydu, işitti

دَخَلَ

girdi

دَرَسَ

ders yaptı, eğitim gördü

ذَهَبَ

gitti

نَشَرَ

yaydı

قَطَعَ

kesti

Yukarıda fiile örnek olarak gösterilen kelimeler geçmişte yapılmış bir işi bildirmekte ve erkek için kullanılmaktadır. Kadın için kullanıldıklarında yukarıdaki fiillerin sonuna cezimli تْ harfi eklenir. Erkekte kullanılanlara Arapça’da müzekker (eril), kadında kullanılanlara müennes (dişi) denir. Örnekler:

كَتَبَ

den →

كَتَبَتْ

(o kadın) yazdı

أَكَلَ

den →

أَكَلَتْ

(o kadın) yedi

وَجَدَ

den →

وَجَدَتْ

(o kadın) buldu
         

Arapça’da kendinden bahsedilene yani üçüncü şahsa; erkek için gâib, kadın için gâibe denir.

FİİL-İ MAZİ ÇEKİM TABLOSU

 

Cemi

(Çoğul)

Müsennâ (İkil)Tesniye

Müfred (Tekil)

 

Müzekker

كَتَبوُا

كَتَباَ

كَتَبَ

Gâib (3. şahıs)
 

(Onlar) yazdılar

(O ikisi) yazdı

(O) yazdı

 
Müennes

كَتَبْنَ

كَتَبَتاَ

كَتَبَتْ

Gâibe

 

Müzekker

كَتَبْتُمْ

كَتَبْتُماَ

كَتَبْتَ

Muhâtab (2. şahıs)
 

(Sizler) yazdınız

(Siz ikiniz) yazdınız

(Sen) yazdın

   
Müennes

كَتَبْتُنَّ

كَتَبْتُماَ

كَتَبْتِ

Muhâtaba  
                   

 

Müzek.+Müe.

كَتَبْناَ

كَتَبْناَ

كَتَبْتُ

Mütekellim (1.şahıs)

 

(Bizler) yazdık

(İkimiz) yazdık

(Ben) yazdım