Sülâsî Mücerred Fiiller 3 lü Fiiller

Bütün harfleri, fiilin kök harfi olan fiillere mücerred fiil denir. Mücerred fiil ya üç harfli olur, ya da dört harfli olur. Üç harfli olanlarına “Sülâsi mücerred fiil” denir. Dört harfli olanlarına da “Rübâi mücerred fiil” denir.

Sülasi fiillerin mazi, muzari ve mastarları belli kalıplara göre gelmez. Mazi ve muzarideki orta harflerinin durumuna göre altı şekilde gelirler. Bu altı şekle “Altı bab” denir. Bu bablar ve örnek fiilleri şu şekildedir:

1. Bab: Orta harfi mazide üstün; muzari ötre olanlar:   يَكْتُبُ كَتَبَ

2. Bab: Orta harfi mazide üstün; muzari kesra olanlar:   يَجْلِسُ جَلَسَ

3. Bab: Orta harfi mazide üstün; muzaride üstün olanlar:   يَذْهَبُ ذَهَبَ

4. Bab: Orta harfi mazide kesra; muzari üstün olanlar:   يَعْلَمُ عَلِمَ

5. Bab: Orta harfi mazide ötre; muzari ötre olanlar:   يَحْسُنُ حَسُنَ

6. Bab: Orta harfi mazide kesra; muzari kesra olanlar:   يَحْسِبُ حَسِبَ

Dört harfi de kök harfi olan bab sadece bir tanedir. Mazi, muzari ve mastarları belli bir vezne göre gelir.

Rubâi mücerred fiillerin kalıbı:

فَعْلَلَ ،  يُفَعْلِلُ ،  فَعْلَلَةٌ ، فِعْلاَلاً  şeklindedir. Bazı Rubâi mücerred fiilleri şu şekildedir:

 

Mastar

Muzari

Mazi

VEZİN

فَعْلَلَةٌ ، فِعْلاَلٌ

يُفَعْلِلُ

فَعْلَلَ

Sarstı

زَلْزَلَةٌ ، زِلْزَالٌ

يُزَلْزِلُ

زَلْزَلَ

Yuvarladı

دَحْرَجَةٌ ، دِخْرَاجٌ

يُدَحْرِجُ

دَحْرَجَ

Helak etti

دَمْدَمَةٌ ، دِمْدَامٌ

يُدَمْدِمُ

دَمْدَمَ

Kararmaya başladı

عَسْعَسَةٌ ، عِسْعَاسٌ

يُعَسْعِسُ

عَسْعَسَ

Yıktı

كِبْكَابٌ  كَبْكَبَةٌ ،

يُكَبْكِبُ

كَبْكَبَ

 

SÜLASİ MÜCERRED – ÜÇ HARFLİ EK ALMAMIŞ FİİLLER
Emir Muzari Meczum Muzari Mensub Muzari Merfu Mazi Fiil
اُفْعُلْ

اِفْعِلْ

اِفْعَلْ

اِفْعَلْ

اُفْعُلْ

اِفْعِلْ

لَمْ يَفْعُلْ

لَمْ يَفْعِلْ

لَمْ يَفْعَلْ

لَمْ يَفْعَلْ

لَمْ يَفْعُلْ

لَمْ يَفْعِلْ

لَنْ يَفْعُلَ

لَنْ يَفْعِلَ

لَنْ يَفْعَلَ

لَنْ يَفْعَلَ

لَنْ يَفْعُلَ

لَنْ يَفْعِلَ

يَفْعُلُ

يَفْعِلُ

يَفْعَلُ

يَفْعَلُ

يَفْعُلُ

يَفْعِلُ

فَعَلَ

فَعَلَ

فَعَلَ

فَعِلَ

فَعُلَ

فَعِلَ

Salim
كُلْ

اِسْأَلْ

اِقْرَأْ

لَمْ يَأْكُلْ

لَمْ يَسْأَلْ

لَمْ يَقْرَأْ

لَنْ يَأْكُلَ

لَنْ يَسْأَلَ

لَنْ يَقْرَأَ

يَأْكُلُ

يَسْأَلُ

يَقْرَأُ

أَكَلَ

سَأَلَ

قَرَأَ

Mehmuz
قِفْ لَمْ يَقِفْ لَنْ يَقِفَ يَقِفُ وَقَفَ Misal
قُلْ

بِعْ

نَمْ

لَمْ يَقُلْ

لَمْ يَبِعْ

لَمْ يَنَمْ

لَنْ يَقُولَ

لَنْ يَبِيعَ

لَنْ يَنَامَ

يَقُولُ

يَبِيعُ

يَنَامُ

قَالَ

بَاعَ

نَامَ

Ecvef
اُدْعُ

اِمْشِ

اِنْسَ

اِنْهَ

لَمْ يَدْعُ

لَمْ يَمْشِ

لَمْ يَنْسَ

لَمْ يَنْهَ

لَنْ يَدْعُوَ

لَنْ يَمْشِيَ

لَنْ يَنْسَى

لَنْ يَنْھَى

يَدْعُو

يَمْشِي

يَنْسَى

يَنْھَى

دَعَا

مَشَى

نَسِيَ

نَھَى

Nâkıs
اِكْوِ

قِ

لَمْ يَكْوِ

لَمْ يَقِ

لَنْ يَكْوِيَ

لَنْ يَقِيَ

يَكْوِي

يَقِي

كَوَى

وَقَى

Lefif-i Mekrun

Lefif-i Mefruk

عُدَّ

شَمَّ

جِدَّ

لَمْ يَعُدَّ

لَمْ يَشَمَّ

لَمْ يَجِدَّ

لَنْ يَعُدَّ

لَنْ يَشَمَّ

لَنْ يَجِدَّ

يَعُدُّ

يَشَمُّ

يَجِدُّ

عَدَّ

شَمَّ

جَدَّ

Muzaaf

 

SÜLASİ MÜCERRED – İSM-İ FAİL ve İSM-İ MEF’UL
Aslı Mef’ul Aslı Fail Fiil Türü
مَكْتُوبٌ كَاتِبٌ كَتَبَ Salim

مَأْخُوذٌ

مَسْؤُولٌ

مَقْرُوءٌ

آخِذٌ

سَاىِٔلٌ

قَارِىٌٔ

أَخَذَ

سَأَلَ

قَرَأَ

Mehmuz

مَوْزُونٌ

مَيْسُورٌ

وَازِنٌ

يَاسِرٌ

وَزَنَ

يَسَرَ

Misal
مَقْوُولٌ

مَبْيُوعٌ

مَقُولٌ

مَبِيعٌ

قَاوِلٌ

بَايِعٌ

قَاىِٔلٌ

بَاىِٔعٌ

قَالَ،يَقُولُ

بَاعَ،يَبِيعُ

Ecvef
مَدْعُووٌ

مَھْدُويٌ

مَدْعُوٌّ

مَھْدِيٌّ

دَاعِوٌ

ھَادِيٌّ

دَاعٍ،الدَاعِي

ھَادٍ،الھَادِي

دَعَا،يَدْعُو

ھَدَى،يَھْدِي

Nâkıs
مَسْرُورٌ سَارِرٌ سَارٌّ سَرَّ Muzaaf

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here