İşaret İsimleri Arapça Dersleri
İŞARET İSİMLERİ
İşaret isimleri Türkçe’mizde (bu, şu, o) dur. Arapça’da ise:
|
Cem |
Müsennâ |
Müfred |
|
|
هَؤُلاَءِ |
هَذَانِ – هَذَيْنِ |
هَذاَ |
Müzekker |
|
Bunlar |
Bu ikisi |
Bu |
|
|
هَؤُلاَءِ |
هَاتَانِ -هاَتَيْنِ |
هَذِهِ |
Müennes |
|
|
|
|
|
|
أُولَئِكَ |
ذَانِكَ – ذَيْنِكَ |
ذَلِكَ |
Müzekker |
|
Şunlar, Onlar |
Şu ikisi, O ikisi |
Şu, O |
|
|
أُولَئِكَ |
تَانِكَ – تَيْنِكَ |
تِلْكَ |
Müennes |
|
هذَا الرَّجُلُ |
bu adam |
هذِهِ الْبِنْتُ |
bu kız |
|
ذَلِكَ الرَّجُلُ |
şu adam, o adam |
تِلْكَ الْبِنْتُ |
şu kız, o kız |
|
هَؤُلاَءِ الرِّجَالُ |
bu adamlar |
أُولَئِكَ الرِّجَالُ |
şu adamlar, o adamlar |
Bazen ذَلِكَ yerine ذَاكَ de kullanılır:
ذَاكَ الرَّجُلُ şu adam
أُولَئِكَ kelimesindeki vâv yazıldığı halde okunmaz. İşaret isimlerinden yalnızca tesniye halleri mu’rabdır, yani merfû ve mansûb ya da mecrûr oluşuna göre değişir. Diğerleri ise mebnidir. İşaret isimleri normal olarak isimlerden önce gelirler. Sayı yönünden ve müzekkerlik müenneslik bakımından önüne geldiği kelimelerle tam bir uyum halindedirler.
*Her cansız çoğul tek bir müennes hükmünde olduğundan insana işaret olmadığı takdirde cemi yerine müfred müennes işareti kullanılır:
|
هَذِهِ الْكُتُبُ |
bu kitaplar |
تِلْكَ الْكُتُبُ |
şu kitaplar |
هَذِهِ الأَقْلاَمُ |
bu kalemler |
*İşaret isimlerine harf-i cer birleştiğinde harf-i cer işâret isimli kelimenin önünde yazılır:
|
فيِ هَذاَ الْكِتاَبِ |
bu kitapta |
*Bir yeri göstermek için (burası, burada) manasına kullanılan işaret sıfatıهُنَا dır.
|
هُنَا بَيْتُنَا. |
Burası evimizdir.. | |
| Haber Mübtedâ | ||
|
مَنْ جَلَسَ هُنَا؟ |
Burada kim oturdu? | |
|
|
||
Uzak bir yeri göstermek için ise هُنَا sıfatının sonuna كَ takısı gelir: (هُنَاكَ) orası, orada
|
هُنَاكَ مَدْرَسَتُنَا. |
Orası okulumuzdur. |
هُنَالِكَ ise “taa orada” manasına gelir (çok uzakta):
|
أَيْنَ رَأَيْتَهُ ؟ |
Onu nerede gördün ? |
|
رَأَيْتُهُ هُنَالِكَ. |
Onu taa orada gördüm. |
*İşaret isimlerinden müfred ve cemilerin harekesi mebnidir. Yani cümle içindeki hali ne olursa olsun bu kelimelerin sonunda bir değişiklik olmaz:
|
Merfû (ötre) durumu |
|||||
|
جَاءَ هَذَا الْوَلَدُ. |
Bu çocuk geldi. (Fâil) | ||||
|
جَاءَتْ هَذِهِ الْبِنْتُ. |
Bu kız geldi. | ||||
|
جَاءَ هَؤُلاَءِ الأَوْلاَدُ. |
Bu çocuklar geldi. | ||||
|
جَاءَتْ هَؤُلاَءِ الْبَنَاتُ. |
Bu kızlar geldi. | ||||
|
Mansûb (üstünlü) durumu |
|||||
|
رَأَيْتُ هَذَا الْوَلَدَ. |
Bu çocuğu gördüm.(Mef’ûl) | ||||
|
رَأَيْتُ هَذِهِ الْبِنْتَ. |
Bu kızı gördüm | ||||
|
رَأَيْتُ هَؤُلاَءِ الأَوْلاَدَ. |
Bu çocukları gördüm | ||||
|
رَأَيْتُ هَؤُلاَءِ الْبَنَاتِ. |
Bu kızları gördüm. | ||||
|
Mecrûr (esre) durumu |
|||||
|
سَلَّمْتُ عَلَى هَذَا الْوَلَدِ. |
Bu çocuğa selâm verdim. (Mecrûr) | ||||
|
سَلَّمْتُ عَلَى هذِهِ الْبِنْتِ. |
Bu kız çocuğuna selâm verdim. | ||||
|
سَلَّمْتُ عَلَى هؤُلاَءِ الأَوْلاَدِ. |
Bu çocuklara selâm verdim. | ||||
|
سَلَّمْتُ عَلَى هَؤلاَءِ الْبَنَاتِ. |
Bu kızlara selâm verdim. | ||||
–Tesniye oldukları zaman işaret isimleri cümledeki duruma göre şekil alır:
|
Merfû (ötre) durumu |
|||||
|
جَاءَ هَذَانِ الْوَلَداَنِ. |
Bu iki çocuk geldi. (Fâil) | ||||
|
جَاءَتْ هَاتاَنِ الْبِنْتَانِ. |
Bu iki kız geldi. | ||||
|
|
|||||
|
Mansûb (üstün) durumu |
|||||
|
رَأَيْتُ هَذَيْنِ الْوَلَدَيْنِ. |
Bu iki çocuğu gördüm. (Mef’ûl) | ||||
|
رَأَيْتُ هَاتَيْنِ الْبِنْتَيْنِ. |
Bu iki kızı gördüm. | ||||
|
Mecrûr (esre) durumu |
|||||
|
أَخَذْتُ الْفُلُوسَ مِنْ هَذَيْنِ الوَلَدَيْنِ. |
Paraları bu iki çocuktan aldım. (Mecrûr) | ||||
|
أَخَذْتُ الْفُلُوسَ مِنْ هَاتَيْنِ الْبِنْتَيْنِ. |
Paraları bu iki kızdan aldım. | ||||
İşaret isimlerinden sonra gelen marife kelime o işaret isminin bedeli[1] ya da sıfatıdır.
|
هَذَا الْكِتَابُ جَمِيلٌ. |
Bu kitap güzeldir. |
|
هَذِهِ الْبِنْتُ جَمِيلَةٌ. |
Bu kız güzeldir. |
| Haber Mübtedâ | |
İşaret isimlerinden sonra nekre kelime gelirse haber olur.
|
كِتاَبٌ. |
هَذَا |
Bu bir kitaptır.. | ||
|
بِنْتٌ. |
هَذِهِ |
Bu bir kızdır. | ||
|
Haber |
Mübtedâ |
|||