Bablar Arapçda 35 Bab
Aksam-ı Seba
1. Aksam-ı Seba Sahih Fiiller Salim Fiil
8. Sülasi Mezid Fiillerden İfal Babı
9. Sülasi Mezid Fiillerden Tefil Babı
10. Sülasi Mezid Fiillerden Müfaale Babı
11. Mezid Fiillerden İnfial Babı
12. Mezid Fiillerden İftial Babı
13. Mezid Fiillerden İfilal Babı
16. Mezid Fiiller İstifal Babı
17. İfilal Babı, İfivval Babı İfilal İstifal Babı
18. Rubai Mücerred ve Rubai Mezid Fiiller
19. Medh – Zem Övme Ve Yerme Fiilleri
Arapçada 35 Bab
35 Bab, Arapçada sadece fiillerle ilgili bir konudur.
Arapçadaki tüm fiillerin kökünü, türemesini ve çekim şekillerinin tamamına verilen isimdir.
Arapçada fiiller 4 ana bölümde incelenir:
1) Sülasi Mücerret / Soyutlanmış üç kök harfli fiiller
2) Sülasi Mezid / Artırılmış üç kök harfli fiiller
3) Rubai Mücerret / Soyutlanmış dört harfli fiiller
4) Rubai Mezid / Artırılmış dört harfli fiiller
Bu 4 ana bölümün alt grup sayıları:
Sülasi Mücerret: 6
Sülasi Mezid: 12
Rubai Mücerret: 1
Rubai Mezid: 3
Rubaiye (Bu baba örnek verilen fiil olan دَحْرَجَ dahrece’ye) Mülhaklar/İlgili: 6
Tedahrece’ye Mülhaklar/İlgili: 5
İhranceme’ye Mülhaklar/İlgili: 2
Ve toplamda “Arapçada 35 Bab” şeklinde genel bir isim verilir.
Not 1: Bu 35 Bab’ın hepsinin bir ismi, sistematiği ve kuralları vardır, yani ezberlenmesi ve takip edilmesi oldukça kolaydır.
Not 2: Bu babların fonksiyonu nedir, neden bunları öğrenmek zorundayız, sorusuna hem cevap teşkil etsin hem de öğrendiğimiz bu babların amacını dillendirerek, ufuk açmış olalım.
Normalde Arapçada üç harfli كَتَبَ gibi ve dört harfli دَحْرَجَ gibi fiiller vardır. Ancak bu fiiller anlam bakımından yetersiz gelince bu fiillere bazı harfler ilave ederek yenice fiiller ve bunlara farklı anlamlar katılması sağlanmış, bu fiillerin sistematik adı olan bablar oluşturulmuş. Bu tanım en yalın halde yapılmıştır, böylece babları çalışan öğrenciler ilerde çok rahat edebilmek adına Arapçada fiillerin temelini atmış olacaklar.
AKSAMI SEBA VE BABLAR İLE İLGİLİ DİĞER DERSLER
BİNA 35 BABTIR:
Bunlardan 6 tanesine SÜLASİ MÜCERRED denir:
1-Feale-Yef’ulü
2-Feale-Yef’ilü
3-Feale-Yef’alü
4-Feile-Yef’alü
5-Feule-Yef’ulü
6-Feile-Yef’ilü
Bunlardan 12 tanesine SÜLASİ MEZİD denir:
Bu 12 bab da 3 nevidir:
1-Kendisine tek harf ziyade olunandır.Bu da 3 tanedir:
1-İF’AL BABI= Ef’ale-Yuf’ilü-İf’alen
2-TEF’İL BABI= Fa”ale-Yufa”ilü-Tef’îlen
3-MUFAALE BABI= Fâale-Yufâılü-Mufâaleten
2-Kendisine 2 harf ziyade olunandır.Bu da 5 tanedir:
1-İNFİAL BABI= İnfale-Yenfeılü-İnfiâlen
2-İFTİAL BABI= İfteale-Yefteılü-İftialen
3-İF’İLAL BABI= İfalle-Yefallü-İf’ılâlen
4-TEFA’UL BABI=Tefa’ale-Yetefa’alü-Tefa’ulen
5-TEFÂUL BABI=Tefâle-Yetefâalü-Tefâulen
3-Kendisine 3 harf ziyade olunandır.Bu da 4 babtır:
1-İSTİFAL BABI= İstefale-Yestefılü-İstifâlen
2-İF’ÎÂL BABI= İfav’ale-Yefav’ılü-İf’îâlen
3-İF’IVVAL BABI= İfavvele-Yefavvilü-if’ıvvâlen
4-İF’ÎLÂL BABI= İf’ââlle-Yef’âllü-İf’îlâlen
Bunlardan bir tanesi RÜBAİ MÜCERRED içindir.Bu da bir babtır:
1-Fa’lele-Yufa’lilü-Fa’leleten
Bunlardan 6 tanesi DAHRECE MÜLHAK içindir:
1-Fev’ale-Yüfev’ilü-Fev’aleten
2-Fey’ale-Yüfey’ılü-Fey’aleten
3-Fa’vele-Yüfa’vilü-Fa’veleten
4-Fa’yele-Yüfa’yilü-Fa’yeleten
5-Fa’lele-Yüfa’lilü-Fa’leleten
6-Fa’lââ-Yüfa’lîî-Fa’leyeten
Bunlardan 3 tanesi RÜBAİ MEZİD içindir.Bu da 2 nevidir:
1-Kendisine bir harf ziyade olunan.Bu da bir babtır:
1-Tefa’lele-Yetefa’lelü-Tefa’lülen
2-Kendisine 2 harf ziyade olunanlar.Bu da 2 tanedir:
1-İfanlele-Yefanlilü-İfınlalen
2-İf’alelle-Yef’alillü-İf’ıll’âlen
Bunlardan 5 tanesi TEDAHRECE MÜLHAK içindir:
1-Tefa’lele-Yetefa’lelü-Tefa’lülen
2-Tefev’ale-Yetefev’alü-Tefev’ulen
3-Tefey’ale-Yetefey’alü-Tefey’ulen
4-Tefa’vele-Yetefa’velü-Tefa’vülen
5-Tefa’lâ-Yetefa’lî-Tefa’liyen
Bunlardan 2 tanesi İHRANCEME MÜLHAK içindir:
1-İfanlele-Yef’anlilü-İf’ınlalen
2-İf’anlâa-Yef’anlî-İfınlâen
- Arapçadaki 35 bab hangi kelime türüyle ilgilidir?35 bab, fiillerin kökünü, türemesini ve çekim kalıplarını gösteren sistemdir.
- Sülâsî mücerred kaç babdır?Ek almamış üç harfli fiiller altı babda toplanır.
- Sülâsî mezîd kaç babdır?Sülâsî mezîd 12 babdır: 3'ü bir harf, 5'i iki harf, 4'ü üç harf ziyadeli.
- Rubâî mücerred kaç babdır ve örnek fiili nedir?Rubâî mücerredin tek babı vardır: فَعْلَلَ يُفَعْلِلُ, örneği دَحْرَجَ.
- Hangisi aksâm-ı seb'a (fiilin yedi kısmı) içinde yer ALMAZ?Aksâm-ı seb'a: sâlim, mehmûz, muzâaf, misâl, ecvef, nâkıs, lefîf. İstif'âl bir mezîd babıdır.
- Kendisine tek harf ziyade olunan sülâsî mezîd bablar hangileridir?أَفْعَلَ، فَعَّلَ، فَاعَلَ kalıplarında köke yalnız bir harf eklenmiştir.
- İstif'âl babında (اِسْتَفْعَلَ) köke kaç harf ziyade edilmiştir?اِسْتَفْعَلَ'de baştaki ا س ت ziyadedir; bu yüzden üç harf ziyadeli bablardandır.
- İnfiâl babının mâzî ve muzâri kalıbı hangisidir?İnfiâl: اِنْفَعَلَ يَنْفَعِلُ اِنْفِعَالًا. Diğerleri iftiâl, tefa''ul ve if'âl babıdır.
- Tef'îl babının ma'lûm muzârisi hangi vezindedir?Tef'îl: فَعَّلَ يُفَعِّلُ تَفْعِيلًا; muzâride ayn'ül-fiil esrelidir. يُفَعَّلُ meçhul kalıbıdır.
- Rubâî mezîd kaç babdır ve bunlardan kendisine bir harf ziyade olunanı hangisidir?Rubâî mezîd 3 babdır: bir harf ziyadeli تَفَعْلَلَ; iki harf ziyadeli اِفْعَنْلَلَ ve اِفْعَلَلَّ.
- Hangisi kendisine üç harf ziyade olunan sülâsî mezîd bablardan DEĞİLDİR?اِفْعَلَّ'de yalnız baştaki hemze ve tekrarlanan lâm ziyadedir; iki harf ziyadeli bablardandır.
- اِفْتَعَلَ vezninde hangi harfler ziyadedir?İftiâl babında vasl hemzesi ile fâ'ü'l-fiilden sonra gelen ت ziyadedir; ف ع ل kök harflerini gösterir.
- Derse göre dahrece'ye (دَحْرَجَ) mülhak kaç bab vardır?Dahrece'ye mülhak 6, tedahrece'ye mülhak 5, ihranceme'ye mülhak 2 bab vardır.
- Tefa''ul ile tefâ'ul babları arasındaki şekil farkı nedir?İkisi de iki harf ziyadelidir: تَفَعَّلَ'de ت ve ayn'ın tekrarı, تَفَاعَلَ'de ت ve elif ziyadedir.
- Sülâsî mücerredin altı babını mâzî-muzâri kalıplarıyla sayınız.Cevabı önce aklından söyle, sonra kontrol et.Cevap: فَعَلَ يَفْعُلُ، فَعَلَ يَفْعِلُ، فَعَلَ يَفْعَلُ، فَعِلَ يَفْعَلُ، فَعُلَ يَفْعُلُ، فَعِلَ يَفْعِلُÖrnekleri: نَصَرَ، ضَرَبَ، فَتَحَ، عَلِمَ، كَرُمَ، حَسِبَ. Son iki babın sıra numarası bazı kaynaklarda yer değiştirir.Bildin mi?