Arapça Edatlar Bağlaçlar – Arapça Sık Kullanılan Edatlar Bağlaçlar
Arapça Edatlar أثناء boyunca
Arapça Edatlar أمام önünde
Arapça Edatlar أمّا her biri
Arapça Edatlar أنا ben
Arapça Edatlar أنت siz
Arapça Edatlar أيضاً de
Arapça Edatlar أين nerede
Arapça Edatlar إذا eğer
Arapça Edatlar إلى …e
Arapça Edatlar الذي kimin
Arapça Edatlar الشيء herhangibir şey
Arapça Edatlar بالأضافة إلى …e ek olarak
Arapça Edatlar بالرغم مِنْ …e rağmen
Arapça Edatlar بجانب yanında
Arapça Edatlar بدون …sız
Arapça Edatlar بعد sonra
Arapça Edatlar بين arasında
Arapça Edatlar بين ortasında
Arapça Edatlar بينما iken
Arapça Edatlar تحت altında
Arapça Edatlar ثانيةً tekrar
Arapça Edatlar حتى …e kadar
Arapça Edatlar حول çevresinde
Arapça Edatlar حول hakkında
Arapça Edatlar حيث (إلى) nereye
Arapça Edatlar خارج dışında
Arapça Edatlar خلال içinden
Arapça Edatlar داخل içinde
Arapça Edatlar شخص ما birisi
Arapça Edatlar شيء أكثر واحد bır şey daha
Arapça Edatlar ضدّ karşı
Arapça Edatlar طبقاً ل …e göre
Arapça Edatlar علاوة على ذلك bundan da fazlası
Arapça Edatlar على üstünde
Arapça Edatlar على قمةِ üstünde
Arapça Edatlar على نفس النمط gibi
Arapça Edatlar فقط sadece
Arapça Edatlar في içinde
Arapça Edatlar قبل كل شيء herşeyin üstünde
Arapça Edatlar قُرْب yakın
Arapça Edatlar كلا … و ikisi
Arapça Edatlar كَمْ nasıl
Arapça Edatlar كُلّ bütün
Arapça Edatlar كُلّ شخص herkes
Arapça Edatlar ل için
Arapça Edatlar لأن çünkü
Arapça Edatlar لذا bundan dolayı
Arapça Edatlar لكن fakat
Arapça Edatlar لكي için
Arapça Edatlar لَيسَ فقط … لكن أيضاً sadece o degıl bu da
Arapça Edatlar لِماذا niçin
Arapça Edatlar ما ne
Arapça Edatlar متى ne zaman
Arapça Edatlar منذ …den beri
Arapça Edatlar مَع ile
Arapça Edatlar مَنْ kim
Arapça Edatlar مِنْ …den
Arapça Edatlar نحن biz
Arapça Edatlar نحو …e doğru
Arapça Edatlar هم onlar
Arapça Edatlar هو o
Arapça Edatlar هي o
Arapça Edatlar و ve
Arapça Edatlar وراء arkasında
لِ : (Lâmı Tâlil) Muzari fiilin başına gelen ‘Li’ harfi; içinlik anlamı katar ve muzari fiili nasbeder.
Normal fiilleri fetha ile nasbeder, “Ef’âlul Hamse“leri ‘nun’ harfinin gitmesi ile nasbeder.
لِتَنْصُرَ <– تَنْصُرُ
لِتَنْصُرا <– تَنْصُرانِ
لِتَنْصُرُوا <– تَنْصُرُونَ
لِتَنْصُرِي <– تَنْصُرِينَ
لِتَنْصُرا <– تَنْصُرانِ
لِتَنْصُرْنَ <– تَنْصُرْنَ (değişmez)
خَرَجَ حامِدٌ مِنْ الفَصْلِ لِيَشْرَبَ الماءَ : Hamit su içmek için sınıftan çıktı.
أَنْ : Muzari fiilin başına gelen ‘En’ harfi; mek, mak anlamı katar ve muzari fiili nasbeder.
أنا أُرِيدُ أَنْ أجْلِسَ ھنا : Burada oturmak istiyorum.
Öncesindeki edatlar kullanılmayabilir;
أَعُوذُ بِاللهِ أَنْ أَكُونَ مِنْ الكَاذِبِينَ ‘min’ düşmüştür aslı şöyledir –>أَعُوذُ بِاللهِ مِنْ أَنْ أَكُونَ مِنْ الكَاذِبِينَ
Eğer emir fiilinin önüne gelirse ‘Tefsir En’i olur, “diye” şeklinde tercüme edilir.
نَادَيْتُ أَنْ اِجْلِسْ : “Otur” diye bağırdım.
أَشَارَ الضَابِطُ أَنْ اِهْجُمُوا : Subay “saldırın” diye işaret etti.
مَا : (Nefiy Mâ’sı) Muzari fiili olumsuz yapar. Sadece anlamını olumsuz yapar, harekesini etkilemez, zamanını etkilemez. (Şimdiki zaman için)
أنا ما أَشْرَبُ القَھْوَةَ الآنَ : Ben kahve içmiyorum.
لا : (Nefiy Lâ’sı) Muzari fiili olumsuz yapar. Sadece anlamını olumsuz yapar, harekesini etkilemez, zamanını etkilemez. (Geniş zaman için)
أنا لا أَشْرَبُ القَھْوَةَ : Ben kahve içmem.
لَنْ : (Nefiy Len’i) Anlamını olumsuz yapmakla birlikte harekesini ve zamanını da etkiler. Geleceği mutlak manada olumsuzlaştırır. Fiili nasbeder.
لَنْ أتَزَوَّجَ مِنْهُ: Onunla evlenmeyeceğim.
كَيْ : (Böylece, … için) Genellikle başına ‘ل’ harfi eklenir. Olumsuz fiil için yapmak için sonuna ‘لا’ eklenir. Fiili nasbeder.
أَدْرُسُ اللُغَةَ العَرَبِيَّةَ لِكَيْ أَفْھَمَ القُرْآنَ الكَرِيمَ : Arapça dili çalışıyorum böylece Kuran-ı Kerim’i anlıyorum.
إِذَنْ : (O halde, öyleyse) Bir duruma cevap vermek amaçlı kullanılır. Şu şartlar sağlandığında fiili nasbeder; -Cümlenin başında olmalı, -Muzari fiil hemen sonrasında olmalı, -Fiil geleceği işaret etmeli
يَرْجِعُ المُدِيرُ اليَوْمَ مِنْ الخَارِجِ. -إِذَنْ نَسْتَقْبِلَهُ فِي المَطَارِ : Müdür bugün yurt dışından dönüyor. -Öyleyse onu havaalanında karşılayalım.
ف : (Fâ-i Sebebiye) Atıf harfidir. Bu harfle, cümlenin ilk kısmı sonraki kısmının oluşmasına sebep olur. Muzari fiili nasbetmesi için kendinden önce olumsuz veya talep (emir, nehiy, soru, temenni) gelmelidir.
لا أَعْرِفُ بَيْتَهُ فأَزُورَهُ: Evini bilmiyorum ki onu ziyaret edeyim.
اُدْرُسُوا دُرُوسَكُمْ فَتَنْجَحُوا فِي الإِمْتِحَانِ : Derslerinize çalışınız ki imtihanda başarılı olasınız.
لَمْ يُسْأَلْ فَيَجِيبَ : Sorulmadı ki cevap versin.
لَمْ : (Nefiy Lem’i) Anlamını olumsuz yapmakla birlikte harekesini ve zamanını da etkiler. Geçmişi kalıcı, mutlak olarak olumsuzlaştırır. Fiili cezmeder.
لَمْ يَاْكُلا الطاعامَ : O ikisi yemeği yemedi. Aynısı böyle de yazılabilir ما أكلا الطاعامَ
لَمْ أَرَ صَدِيقِي ولَمْ أَسْمَعْ أَخْبَارَهُ : Ne arkadaşımı gördüm ne de onun haberlerini işittim. (ne böyle … ne de böyle)
جَاءَ زَيْدٌ ولَمْ يَدْرُسْ : Zeyd çalışmadan geldi. (Kendinden önceki marife ismin durumunu açıklarsa hal olur.)
لَمَّا : (Nefiy Lemmâ’sı) Anlamını olumsuz yapmakla birlikte harekesini ve zamanını da etkiler. Henüz anlamındadır. Geçici olumsuzluk. Henüz olmadı, henüz yapmadı,… Fiili cezmeder.
لَمَّا يَرْجِعْ مِنَ السَفَرِ: Henüz yolculuktan dönmedi.
لَمَّا أَكْتُبْ = لَمْ أَكْتُبْ بَعْدُ
عِنْدَمَا : Muzari fiillerin başına geldiğinde “inde, zaman” ifadesi katar. (Mazi fiiller için لَمَّا kullanılır.)
عِنْدَمَا أَذْھَبُ إِلى المَسْجِدِ أَجْلِسُ فِي الصَفِّ الأَوَّلِ : Camiye gittiğimde ilk sıraya otururum.
قَطُّ : Geçmiş zamandaki olumsuz fiillere vurgu yapmak için kullanılır.
لَمْ أَكْتُبْ إلَيهِ قَطُّ: Ona asla yazmadım.
أَبَدًا : Gelecek zamandaki olumsuz fiillere vurgu yapmak için kullanılır.
لَنْ أَكْتُبَ إِلَيهِ أَبَدًا: Ona asla yazmayacağım.
FİİLİ MUZARİYİ NASBEDEN EDATLAR
Aşağıdaki edatlardan birisi fiil-i muzârinin başına gelirse muzâri fiilin sonunu nasbeder (fetha yapar). Cemi müennes nunları hariç (ن) nunlarını düşürür. Bu edatlar şunlardır:
أَنْ – لَنْ – كَىْ – إِذَنْ – حَتَّى- لِ – اَلْفاَءُ السَّبَبِيَّةُ
1) أَنْ mek, mak: Muzâri fiili nasbederek masdara çevirir. Mâzî fiilin de önüne gelir, ancak mebni olduğu için sonuna tesir edemez. En çok kullanılan nasb edatıdır.
|
أُرِيدُ أَنْ أَكْتُبَ دَرْسِي. |
Dersimi yazmak istiyorum. |
|
تُرِيدُ أَنْ تَشْرَبَ الشَّايَ. |
Çay içmek istiyorsun. |
|
تُرِيدِينَ أَنْ تَذْهَبِي إلى الْبَيْتِ. |
Eve gitmek istiyorsun. |
|
نُرِيدُ أَنْ نَفْهَمَ الْقرْآنَ. |
Kur’ân’ı anlamak istiyoruz. |
|
أَنْ تَصْبِروُا خَيْرٌ لَكُمْ. |
Sabretmeniz sizin için hayırlıdır. |
2) لَنْ asla …meyecek, mayacak (te’kîd-i nefy-i istikbal): Daha önce de gördüğümüz gibi muzâri fiilin manasını olumsuz istikbale çevirir:
|
لَنْ أَذْهَبَ مَعَكَ إلى الْبَيْتِ. |
Seninle asla eve gitmeyeceğim. |
|
إِنِّي لَنْ أَرْكَبَ الْحِماَرَ. |
Gerçekten ben eşeğe hiç binmeyeceğim. |
3)كَيْ …mek için, ..mak için: Sebep bildirir. Daha çok aynı manada لِكَيْ olarak kullanılır ve sadece muzâri fiilin önüne gelir:
|
أَقْرَأُ دَرْسيِ كَيْ أَحْفَظَ. |
Dersimi ezberlemek için okuyorum. |
|
يَجْتَهِدُ التَّلاَمِيذُ لِكَيْ يَنْجَحُوا. |
Öğrenciler başarmak için çalışıyor. |
Burada mesela birinci cümlede (أَقْرَأُ دَرْسيِ) temel cümle, (كَيْ أَحْفَظَ) ise yan cümleciktir.
4)لِ …mek için, ..mak için, ..sın diye: (Lâmu’t-ta’lîl) كَيْ gibi sebep bildirir. Aynı manada (لِأَنْ) şeklinde açıkça yazılmış halde de gelebilir. Lâmu’t-ta’lîl’den sonra (أَنْ) gelmediği takdirde bu fiilin mukadder yani gizli (أَنْ) ile nasbedilmiş olduğuna hükmedilir:
* لِ den önce olumsuz “كاَنَ” veya türevlerinden biri geçerse olumsuzluğu kuvvetlendirir ve “lâmü’l-cuhûd” (inkar lâmı) adını alır. Olumsuz “كاَنَ”nin haberinin başındaki muzari fiili nasbeder:
|
ماَ كاَنَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ. |
Allah onlara asla zulmedecek değildir (Tevbe, 70). | |
|
وَماَ كاَنَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ. |
Allah size gaybı da bildirecek (muttali kılacak) değildir. | |
|
لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلاَ لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلاً. |
Şüphesiz Allah onları ne bağışlayacak, ne de doğru yola eriştirecektir (Nisâ, 168). | |
5) = إِذاً إِذَنْ öyleyse, o zaman, o halde: Daha çok istikbal ifade eden cümlelere bazan de şart edatlarına cevap olarak gelir. إذَنْ in muzâri fiili nasbetmesi için cevap cümlesinin ve muzâri fiilin hemen başında olması gerekir.
|
أَناَ أَقْرَأُ كَثِيراً. إِذَنْ تَنْجَحَ. |
|
Ben çok okuyorum. Öyleyse başarırsın. |
|
سَأَكْتُبُ واَجِبِي لِلْغَدِ . إذَنْ نَذْهَبَ إلى الْبَيْتِ. Yarın için ödevimi yazacağım. O halde eve gideriz. |
|
أَناَ أَجْتَهِدُ الْعَرَبِيَّةَ كَثِيراً . إِذاً تَفْهَمَ الْقُرْآنَ. Ben Arapça’yı çok çalışıyorum. O halde Kur’ân’ı anlayacaksın (anlarsın) . |
*Eğer muzâri fiilden sonra gelirse nasbetmez:
|
أَناَ أَذْهَبُ إِذَنْ. |
Öyleyse ben giderim. |
Muzâri fiilsiz veya fiilsiz cümlelerde de kullanılır:
|
إِذاً هَذاَ هُوَ لَصَحِيحٌ. |
O halde o doğrudur. |
6) حَتَّى….ıncaya kadar, …inceye kadar, ..e, ..a kadar, ta ki, nihayet, …diye, ..mek için, …mak için
|
أَكَلَ الْأَطْفاَلُ حَتَّى شَبِعُوا. |
Çocuklar doyuncaya kadar yedi. |
|
رَكِبْتُ السَّياَّرَةَ حَتَّى أَحْضُرَ إِلَى الْمَدْرَسَةِ مُبَكِّراً. Arabaya bindim ta ki okula erken varayım (geleyim) . |
|
|
قَرَأْتُ الدَّرْسَ كَثِيراً حَتَّى أَنْجَحَ فِي الْإِمْتِحاَنِ. İmtihanda başarmak için (başarayım diye) dersi çok okudum. |
|
|
رَجَعْتُ إِلَى مَنْزِلِي مُبَكِّراً حَتَّى أَسْتَقْبِلَ ضُيُوفِي. Misafirlerimi (karşılamak için) karşılayayım diye erkenden evime döndüm. |
|
7) اَلْفاَءُ السَّبَبِيَّةُ : Fâ-i Sebebiyye: Atıf harfidir. Bu harfle, cümlenin ilk kısmı sonraki kısmın oluşmasına sebep olur. Birincisi gerçekleşirse ikinci kısım da gerçekleşir. Fâ-i sebebiyye’nin muzâri fiili gizli (أَنْ)le nasbetmesi için kendinden önce ya nefî (olumsuz) veya taleb (emir, nehiy, soru, temenni) gelmelidir:
|
لاَ أَعْرِفُ بَيْتَهُ فَأَزُورَهُ. |
Evini bilmiyorum ki ziyaret edeyim. |
||
|
أُدْرُسُوا دُرُوسَكُمْ فَتَنْجَحُوا فِي الْإِمْتِحاَنِ. |
Derslerinize çalışın ki imtihanda başarılı olasınız. | ||
|
لَمْ يُسْأَلْ فَيُجِيبَ. |
Sorulmadı ki cevap versin. | ||