Arapça Video Eğitim Seti - İlam
Şibhi Cümle Nedir ?
✎ Bu dersin sonunda 3 seviyeli test var: kolay, orta, zor (15 soru).Teste git ↓
Kendini deneBu dersi ne kadar öğrendin?3 seviye, her birinde 5 soru. Önce kendin cevapla, sonra açıklamayı oku. Sonuçların yalnız bu tarayıcıda saklanır.
- Şibh-i cümle (cümle benzeri) hangi yapılardan oluşur?Harf-i cer + mecrûr (فِي الْحَدِيقَةِ) veya zarf + yanındaki kelime (عِنْدَ اللّٰهِ) tam cümle olmadığı için şibh-i cümle adını alır.
- اَلْغَيْبُ عِنْدَ اللّٰهِ cümlesinde haber hangi türdendir?عِنْدَ bir zarftır; عِنْدَ اللّٰهِ zarf olan şibh-i cümle haberdir: ‘Gayb Allah'ın yanındadır.’
- خَدِيجَةُ فِي الْحَدِيقَةِ ‘Hatice bahçededir’ cümlesinde haber hangisidir?Haber, harf-i cer ve mecrûrundan oluşan فِي الْحَدِيقَةِ'dir (câr-mecrûr olan şibh-i cümle).
- Şibh-i cümleye neden ‘cümle benzeri’ denir?Câr-mecrûr veya zarf tamlaması cümle gibi bir anlam parçası taşır ama tam bir cümle değildir.
- هَذَا تِلْمِيذٌ ‘Bu öğrencidir’ cümlesinde mübtedâ hangisidir?İşaret ismi nekre bir isimden önce gelince kendisi mübtedâ, nekre isim haber olur.
- حَقِيبَتُهُ تَحْتَ السَّيَّارَةِ cümlesinde haber nedir?تَحْتَ harf-i cer değil zarftır; تَحْتَ السَّيَّارَةِ zarf olan şibh-i cümle haberdir: ‘Çantası arabanın altındadır.’
- هَذِهِ النَّظَّارَةُ لِوَالِدَتِكِ ile هَذَا الْقَلَمُ لِوَالِدِهَا cümlelerinde mübtedâ ile haber arasındaki cinsiyet uyumu için ne söylenebilir?Haberi şibh-i cümle olan cümlelerde mübtedâ ile haber arasında müzekkerlik-müenneslik uyumu aranmaz.
- كَيْفَ أَنْتَ؟ ‘Nasılsın?’ cümlesinde كَيْفَ'in görevi nedir?كَيْفَ haberdir; soru edatı olduğu için başa geçmiştir (haber-i mukaddem). أَنْتَ mübtedâdır.
- مَتَى الِامْتِحَانُ؟ ‘İmtihan ne zaman?’ cümlesinde mübtedâ hangisidir?مَتَى soru edatı olarak başa geçmiş haberdir; الِامْتِحَانُ mübtedâdır.
- هَذِهِ لَهُ ‘Bu onundur’ cümlesinde لَهُ'nun görevi nedir?هَذِهِ mübtedâdır (mahallen merfû); لَهُ, harf-i cer لِ ve zamirden oluşan şibh-i cümle haberdir.
- Hangi cümlenin haberi şibh-i cümledir?فِي الْجَنَّةِ câr-mecrûrdur. Diğerlerinde haber müfred bir isim (تِلْمِيذٌ, نَشِيطٌ) veya zamirdir.
- هَذَا التِّلْمِيذُ نَشِيطٌ ‘Bu öğrenci çalışkandır’ cümlesinde haber hangisidir?İşaret ismi marife bir isimden önce gelince onunla birlikte mübtedâ grubunu oluşturur; haber نَشِيطٌ'tir.
- Aşağıdakilerden hangisi tek başına tam bir isim cümlesidir?هَذَا تِلْمِيذٌ ‘Bu öğrencidir’ tam cümledir (nekre haber). هَذَا التِّلْمِيذُ ‘bu öğrenci’ ve هَذِهِ السَّاعَةُ ‘bu saat’ habere muhtaçtır; فِي الْحَدِيقَةِ ise yalnız şibh-i cümledir.
- كَيْفَ أَنْتَ؟ cümlesinde كَيْفَ haber olduğu hâlde neden başta gelmiştir?Cevabı önce aklından söyle, sonra kontrol et.Cevap: Soru edatı olduğu için; soru edatlarının cümlenin başında bulunması zorunludur. كَيْفَ: haber-i mukaddem, أَنْتَ: mübtedâ.Aynı durum مَتَى الِامْتِحَانُ؟ cümlesinde de vardır: مَتَى haber, الِامْتِحَانُ mübtedâdır.Bildin mi?
- هَذِهِ السَّاعَةُ لِوَالِدِي ‘Bu saat babamındır’ cümlesinin haberini ve türünü söyleyin.Cevabı önce aklından söyle, sonra kontrol et.Cevap: Haber: لِوَالِدِي – harf-i cer (لِ) ve mecrûrundan oluşan şibh-i cümle (câr-mecrûr) haber.هَذِهِ السَّاعَةُ mübtedâ grubudur; şibh-i cümle haberde mübtedâ (müennes) ile haber arasında uyum aranmaz.Bildin mi?
📝 Seviyeli okuma metinleri →4 seviyede 40 hadis, dua ve diyalog; kelime yardımı ve sorular.🎯 Seviye tespit testi →6 seviye, her denemede farklı sorular. Nereden başlaman gerektiğini gösterir.