Nahiv arşivleri - Fasih Arapça

MAKSUR İSİMLERİN TESNİYESİ

Fasih Arapça — Fri, 11 Apr 2025 04:37:47 +0000

MAKSUR İSİMLERİN TESNİYESİ (İKİL YAPILMASI)

Kural 1: Elif (kelimenin sonundaki ا veya ى) kelimenin üçüncü harfi ise:

Eğer kelime ا (elif) ile bitiyorsa, tesniyede bu harf و (vav) harfine dönüşür.
Eğer kelime ى (elif-i maksure) ile bitiyorsa, tesniyede bu harf ي (ye) harfine dönüşür.

Tablo 1 (Kural 1 Örnekleri ):

Nasb ve Cer Hali (Tesniye)	Ref Hali (Tesniye)	Tekil (Müfred)	Açıklama
عَصَوَيْنِ	عَصَوَانِ	عَصَا	Tekil sondaki ا (elif), tesniyede و (vav) oldu.
هُدَيَيْنِ	هُدَيَانِ	هُدًى	Tekil sondaki ى (elif-i maksure), tesniyede ي (ye) oldu.
فَتَيَيْنِ	فَتَيَانِ	فَتًى	Tekil sondaki ى (elif-i maksure), tesniyede ي (ye) oldu.

Kural 2: Maksur ismin harf sayısı üçten fazla ise, sondaki elif (ister ا ister ى şeklinde yazılsın) tesniyede her zaman ي (ye) harfine dönüşür.

Tablo 2 (Kural 2 Örnekleri ):

Nasb ve Cer Hali (Tesniye)	Ref Hali (Tesniye)	Tekil (Müfred)	Açıklama
كُبْرَيَيْنِ	كُبْرَيَانِ	كُبْرَىٰ	Harf sayısı > 3, sondaki ى tesniyede ي (ye) oldu.
مُصْطَفَيَيْنِ	مُصْطَفَيَانِ	مُصْطَفَىٰ	Harf sayısı > 3, sondaki ى tesniyede ي (ye) oldu.

MAKSUR İSİMLERİN TESNİYESİ yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Nahiv İlminin Doğuşu

Fasih Arapça — Mon, 07 Apr 2025 21:12:05 +0000

Kadim râvi ve müellifler nahiv ilminin ortaya konulmasını gerektiren bazı sebepler zikretmişlerdir. Bir kısım âyetlerin (et-Tevbe 9/3; el-Hâkka 69/37) kıraatinde görülen okuma hataları yahut ana dili Arapça olmayanlardan birinin veya Ebü’l-Esved’in kızının yaptığı bir konuşma hatası üzerine Basra Valisi Ziyâd b. Ebîh’in yahut oğlu Ubeydullah’ın ya da Hz. Ömer’in emriyle, diğer bir rivayete göre ise Hz. Ali’nin bazı temel esasları zikredip yol göstermesiyle Ebü’l-Esved ed-Düelî tarafından nahiv ilminin kurulmuş olduğu kabul edilir (İbn Kuteybe, II, 159; İbn Cinnî, II, 8). Nahiv ilminin bir Kur’an okuyucusunun hatalı okuyuşunu işiten Hz. Ali tarafından kurulduğu da kaydedilmektedir (Ebü’l-Kāsım ez-Zeccâcî, s. 89; Kemâleddin el-Enbârî, s. 7, 12). Gerçekte bu cüz’î hadiseler, kıraatte ve konuşma dilinde görülen hataların yaygınlık kazanması tehlikesi karşısında ashabın duyduğu endişeyi açıklamakta olup bunlar nahiv ilminin ortaya konulmasını zorunlu kılan sebeplerin başında yer alır. Aslında lahin hadiselerine Câhiliye devrinde ve Hz. Peygamber döneminde de rastlanıyordu. Kıraat hataları daha ziyade kelime sonlarının harekelerinde yoğunlaştığından Resûl-i Ekrem ile Ebû Bekir, Ömer, Abdullah b. Mes‘ûd ve Ebû Zer el-Gıfârî gibi sahâbîlerin Kur’an’da yer alan kelimelerin sonlarının belirlenmesini, ayrıca garîb kelimelerin ve Kur’an dilinin öğrenilmesini teşvik etmelerinin, Hz. Osman’ın, mevâlî ile Araplar’ın karışması ve bilhassa câriyelerden doğan çocuklar yoluyla Araplar’ın dil melekesinin bozulduğuna, konuşma dilinde ve kıraatte hataların zuhur ettiğine, zamanla Kur’ân-ı Kerîm’in anlaşılmasında güçlükler çekileceğine dikkat çeken hutbesinin (İbnü’l-Mu‘tez, s. 110-111) sözlük ve gramer çalışmalarını başlatan temel unsurlar olduğunu söylemek gerekir. Fetihler neticesinde kitleler halinde İslâm’a giren ve ana dili Arapça olmayan unsurlarla Araplar’ın karışması sonunda hatalı okumalar daha da yaygınlaşmıştır. Bu sebeple âlimler lugat ve şiir malzemesini derlemiş, kadim şiirler tesbit edilmiş, Ebü’l-Esved ed-Düelî de en çok kıraat hatasının yapıldığı Kur’ân-ı Kerîm’in kelime sonlarının i‘rabını nokta şeklindeki harekelerle tesbit etmiştir. Onun bu faaliyetinin ardından nahiv ilminin esaslarını belirleme işine girişmiş olması mâkul görünmektedir. Ayrıca Kur’ân-ı Kerîm’in harflerinin özel telaffuzu, med, hemze, idgam, izhar, iklâb, gunne gibi kendilerine has okunma kaideleri de özellikle şehir halkı için birçok dil meselesi ortaya çıkarıyordu. Yabancılarla karışmanın ve dolayısıyla dilin bozulmasının en yoğun yaşandığı yer Irak-Basra olduğu için dil ve gramer çalışmaları orada başlamıştır.

Zamanımıza ulaşan ilk gramer eseri olan Sîbeveyhi’nin el-Kitâb’ında görülen üstün düzey ve beklenmedik kemal, modern dönemde bazı şarkiyatçılarla Arap yazarlarında tekâmül kanununa uygun düşmediği gerekçesiyle kuşku uyandırmış, onları Arap gramerinin doğuşu ve gelişmesinde yabancı tesir arayışına yöneltmiş, bu tesir bazı benzer noktalar öne sürülerek açıklanmaya çalışılmıştır. Bunlar Aristo’nun gramer ağırlıklı sûrî mantığa dair eserleriyle Yunan grameri, Süryânî ve Sanskritçe grameri tesirleridir. Milâdî VI. yüzyılda Nusaybin medresesinde ve Cündişâpûr Süryânî-Fârisî mektebinde okunan Yunan gramerinin yanı sıra gramer ağırlıklı Aristo mantığının etkisiyle Süryânî gramerinin kurulduğu, Arap gramerinin de Araplar’ın Irak’ta Süryânîler’le karışmasından sonra ortaya konulduğu, dolayısıyla Arap nahvinin Süryânî gramerinin aracılık ettiği Yunan gramerinin etkisiyle oluştuğu, Aristo mantığındaki isim-fiil-ribat (bağ, edat) taksiminin Arap gramerindeki isim-fiil-harf (edat) taksimine benzediği, nitekim Süryânî grameriyle birçok benzerliğin bulunduğu, harekeleri de İncil’i doğru okumak için Süryânîler’in icat ettiği ve Araplar’ın bunu onlardan aldığı iddia edilmiştir. Her şeyden önce Sâmî dil ailesine mensup olmalarından dolayı Arap grameriyle Süryânî, İbrânî ve Keldânî gramerleri arasında benzerliklerin bulunması tabii bir hadise olup bu mutlaka bir etkileşimi göstermez. İsim-fiil-ribat taksimi Aristo mantığının, isim-fiil-harf taksimi ise Arap nahvinin eseridir, mevcut farklılık bir etkileşimin olmadığını göstermektedir (Muhammed et-Tantâvî, s. 11). Süryânî gramerinin kurucusu kabul edilen Ya‘kūb er-Rehâvî (ö. 90/709) Arap gramerinin kurucusu olan Ebü’l-Esved ed-Düelî’den (ö. 69/688) sonradır. Sîbeveyhi’nin el-Kitâb’ındaki mükemmelliğin tekâmül kanunuyla bağdaştırılamaması da gerçeği yansıtmamaktadır. Arap gramerinin kurulduğu I. (VII.) yüzyılın ortalarından Sîbeveyhi’nin el-Kitâb’ının yazıldığı II. (VIII.) yüzyılın sonlarına kadar bir asrı aşan zaman dilimi söz konusu olup Îsâ b. Ömer es-Sekafî’nin el-Câmiʿ ve el-İkmâl’i dışında bir yangında yandığı rivayet edilen eserleri, Ebû Amr b. Alâ’nın hayatının sonlarına doğru zühd yoluna girerek yaktığı defterleri, İbn Ebû İshak, Yûnus b. Habîb, Ebû Zeyd el-Ensârî gibi dilcilerin çalışmaları ile onlardan rivayet edilenler, dehasıyla tanınan Halîl b. Ahmed’den yapılan ve el-Kitâb’ın temelini teşkil eden iktibaslar eserin söz konusu mükemmelliğinin arka planını teşkil eder. Bu arada Arap gramerinin Hint gramerinden etkilendiği de ileri sürülmüştür.

T. J. de Boer (Târîḫu’l-felsefe fi’l-İslâm, s. 77-78), Muhammed et-Tantâvî (Neşʾetü’n-naḥv, s. 10) ve Ali Abdülvâhid Vâfî gibi yazarlar Arap nahvinin doğuşu ve gelişiminin Araplar’ın eseri olduğunu, Enno Litteman, Arap nahvinin Sîbeveyhi ile önceki Arap dilcileri tarafından ortaya konulup geliştirildiğini, Aristo felsefesiyle mantığının tesirlerinin ise sonraki süreçte gerçekleştiğini ve isim-fiil-harf taksiminin Araplar’ın icadı olduğunu söylemiştir. Litteman’ın görüşlerine kısmen katılan Ahmed Emîn’in başlangıçta Yunan ve Süryânî tesirlerinin zayıf olduğunu, II. (VIII.) yüzyılda İbnü’l-Mukaffa‘ veya oğlu Muhammed tarafından Aristo felsefe ve mantığının Arapça’ya tercümesinden sonra gramer kaidelerinin ortaya konulmasında ve sebeplerinin açıklanmasında büyük ölçüde etkilenmenin vuku bulduğunu ifade etmesi (Ḍuḥa’l-İslâm, II, 292-293) daha gerçekçi görünmektedir. Aristo’nun mantık kitaplarında yer alan lafızlar, isim-fiil-edat taksim ve tanımları, cümlenin taksim ve tanımları ile mevzu-mahmul şeklindeki öğeleri, eril-dişil, tekil-çoğul, olumlu-olumsuz, dilek ve soru gibi gramer meseleleri, Arap nahvinde konuların belirlenmesi, tanım ve taksimlerin yapılması, kuralların ve sebeplerin izahında sonraki süreçte etkili olduğu bir gerçektir. Ancak Arap gramerinin ilk devresinde görülen kıyas ve ta‘lîllerin mantık ve felsefeden kaynaklanmadığı, aksine fıtrî bir yöneliş olduğu, daha sonraki süreçte ise kelâm-felsefe veya fıkıh usulü kıyas ve illiyyetinden etkilenerek geliştiği kabul edilir. Yine Aristo mantığının sûrî niteliği Arap nahvini olumsuz yönde de etkilemiş, biçim ve şekiller esas hale gelirken öz ve mâna ihmale uğramış, gramer kitapları vehmî faraziyelerle doldurulmuştur.

İbn Sellâm el-Cumahî’den itibaren İbn Kuteybe, Müberred, Ebü’t-Tayyib el-Lugavî ve Ebû Saîd es-Sîrâfî gibi tabakat ve dil âlimleri Ebü’l-Esved ed-Düelî’nin nahiv ilminin kurucusu olduğunu kabul ederler. Ebü’l-Esved de nahiv ilminin esaslarını Hz. Ali’den aldığını ifade etmiştir (Ebû Bekir ez-Zübeydî, s. 21 vd.). Bu ilmin esaslarının bizzat Hz. Ali tarafından ortaya konulduğu yolunda başka nakiller de bulunmakla birlikte (İbnü’l-Kıftî, I, 45-47) onun siyasî çalkantılarla yoğun biçimde meşgul olması sebebiyle sadece fikir verme ile yetinmesi ve bizzat telif işine girişmemiş olması daha mâkul görülmüştür (Abdülkerîm M. el-Es‘ad, s. 261). Bazı kaynaklarda, nahiv ilminin kurucusu olarak Ebü’l-Esved’in öğrencileri olan ve benzeşen harfleri birbirinden ayırmak için noktaları icat eden Nasr b. Âsım ile İbn Ya‘mer’in adları geçerse de (Sîrâfî, s. 13-14) gerçekleştirdikleri işin nahivle ilgisi bulunmadığından bu uzak bir ihtimal şeklinde değerlendirilmiştir. Abdurrahman b. Hürmüz el-A‘rec ile Nadr b. Şümeyl de bu konuda zikredilir (Ebü’t-Tayyib el-Lugavî, s. 22; Sîrâfî, s. 13-14). Diğer taraftan dilin tevkīfiliği olgusundan hareket eden İbn Fâris nahvin kadim olduğu ve Arab-ı âribenin nahiv terimlerini bildiği, ancak bu alandaki müktesebatın zamanla zayıflamasından sonra Ebü’l-Esved’in elinde yeniden canlandığı şeklinde farklı bir fikir ortaya koymuştur (eṣ-Ṣâḥibî, s. 10-15; Yâkūt, I, 80).

Modern zamanda bazı şarkiyatçıların yanı sıra Arap yazarları, Hz. Ali ile Ebü’l-Esved devrinin basit ruhunun ilmî ve felsefî tanım, taksim ve terimler ortaya koymaya elverişli olmadığını ileri sürerek bu işin daha sonraki bir süreçte gerçekleşmiş olmasının gerektiğini iddia etmişlerdir. Nahiv ilminin kuruluşunu Ebü’l-Esved’e nisbet eden rivayetleri efsane kabilinden gören Carl Brockelmann, kaynak göstermeden bu işin İbn Ebû İshak ile (ö. 117/735) Halîl b. Ahmed ve Sîbeveyhi’nin hocası Îsâ b. Ömer es-Sekafî (ö. 149/766) zamanında gerçekleştiğini öne sürmüştür (GAL [Ar.], II, 123, 128). Ahmed Emîn de Hz. Ali ile Şiî Ebü’l-Esved’e yapılan nisbetlerin mezhep gayretkeşliği endişesi taşıdığını belirtmiş, i‘rab harekelerini koyan Ebü’l-Esved’in nahiv kaideleri üzerinde fikir yormasının tekâmül kanunu ile çelişmemekle birlikte nahvin bir ilim niteliğinde kuruluşunun daha sonra gerçekleştiğini, adının da Halîl b. Ahmed tarafından konulduğunu, kadim müelliflerin nahvin vaz‘ı ile i‘rab harekeleri ve zamme, fetha, kesre, sükûn gibi hususları kapsayan Arabiyye’nin vaz‘ını kastettiklerini, ilim olarak gerçek nahvin ise hemze hakkındaki görüşleri bir kitap oluşturacak kadar ayrıntılı olan İbn Ebû İshak ve onun tabakası tarafından ortaya konulduğunu kaydetmiştir (Ḍuḥa’l-İslâm, II, 285-290). Ahmed Emîn’in öğrencisi Şevkī Dayf da hocasını desteklemektedir (Medârisü’n-naḥviyye, s. 5, 16). Netice olarak Kur’ân-ı Kerîm’in Hz. Osman zamanında çoğaltılmasının ardından hatasız okunması için nokta şeklindeki i‘rab harekeleriyle benzer harfleri ayıran temyiz noktalarının konulması, bunun arkasından Kur’ân’ın dilini bozulmaktan korumak amacıyla gramer çalışmalarının ve dolayısıyla nahiv disiplininin kurulmaya başlanması, Kur’an’ın kıraatini ve dilini koruma gayretiyle gerçekleşmiş bir gelişme olarak Ebü’l-Esved devrini göstermektedir.

Kaynak: https://islamansiklopedisi.org.tr/nahiv#:~:text=S%C3%B6zl%C3%BCkte%20%E2%80%9Cy%C3%B6nelmek%2C%20izini%20takip%20etmek,taraf%2C%20yol%E2%80%9D%20m%C3%A2nas%C4%B1na%20gelir.

Nahiv İlminin Doğuşu yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Nahiv Kelimesinin Sözlük ve Terim Anlamı

Fasih Arapça — Mon, 07 Apr 2025 21:09:14 +0000

Sözlükte “yönelmek, izini takip etmek” anlamındaki nahv kelimesi isim olarak “yön, taraf, yol” mânasına gelir. İsimlendirmeye dair rivayetlerin çoğuna göre gramerin sentaks kısmına bu adın verilmesinin sebebi, Hz. Ali’nin kelime çeşitleriyle tanımlarını kapsayan bir sayfayı Ebü’l-Esved ed-Düelî’ye verdikten sonra, “Bu yola girerek ilerle” (Ünḥu hâẕe’n-naḥve) demesi veya Ebü’l-Esved’in, gramerle ilgili bazı düşüncelerini belirtip öğrencilerine Hz. Ali’ninkine benzer bir tâlimat vermesidir (Ebü’l-Kāsım ez-Zeccâcî, s. 89; Kemâleddin el-Enbârî, s. 4, 7, 12). Ayrıca Kur’an okutanlarla muallimlerin bir ifade konusundaki düzgün (fasih) örneği belirtmek üzere, “Bu hususta Araplar’ın nahvi şöyledir” gibi klişeleşmiş söylemleri tekrar etmelerinin de bu terimleşmede rol oynadığı kabul edilir. Yuhannâ el-İskenderânî’nin Yahyâ en-Nahvî olarak tanınmasından “nahv” ve “nahvî” terimlerinin Hz. Peygamber zamanında bilinmekte olduğu anlaşılıyorsa da o süreçte bu kelimeler “lugat, lugat âlimi” mânasında kullanılıyordu (Abdülkerîm M. el-Es‘ad, s. 262-263).

Nahiv konusunda üzerinde durulması gereken en önemli kavramlardan biri i‘rabdır, zira i‘rab bu ilmin özünü teşkil eder. Hz. Peygamber, “Kur’an’ı i‘rab edin, anlaşılması zor kelimelerini (garâib) araştırın” (İbn Ebû Şeybe, VI, 116; Hâkim, II, 477; Beyhakī, II, 427); “Arabiyye’nin inceliklerini öğrenin, Kur’an’ı i‘rab edin, çünkü o Arapça’dır (veya onun dili Arabiyye’dir)” (İbn Ebû Şeybe, VI, 116) gibi hadislerinde i‘rab tabirinin önemi vurgulanmıştır. Bu hadisler bazı râvileri sebebiyle zayıf sayılmakla birlikte Hz. Ebû Bekir, Ömer, Abdullah b. Mes‘ûd, Ebû Zer el-Gıfârî, Ebû Hüreyre ve Abdullah b. Ömer gibi sahâbîlerin Kur’an’ı i‘rab ederek okumanın daha sevap olduğuna dair sözleri (İbn Atıyye el-Endelüsî, I, 40) bahis konusu hadislerin içeriğini teyit etmektedir. Bu tür metinlerde geçen “i‘râbü’l-Kur’ân” tabiri “Kur’an’daki gizli/kapalı noktaları, anlaşılmayan kelime, ifade ve mânaları araştırıp ortaya çıkarmak, anlaşılır hale getirmek” biçiminde algılanabilir. Ancak i‘râbü’l-Kur’ân’ı tarihî perspektif içinde ve lahn hadisesiyle bağlantılı olarak ele almak daha uygun görünmektedir. Çünkü kıraat hataları (lahn) çoğunlukla kelime sonlarında oluyordu. Buna göre i‘râbü’l-Kur’ân ifadesi, “Kur’an kıraatinde sonları nasıl okunacağı bilinmeyen kelimelerin araştırılıp açıklığa kavuşturulması” şeklinde anlaşılabilir. Nitekim Ebü’l-Esved ed-Düelî, Kur’an’da yer alan bütün kelimelerin sonlarına nokta şeklinde harekeler koymuş ve bu faaliyeti için bizzat kendisi “Kur’an’ın i‘rab edilmesi” sözünü kullanmıştır (Dânî, s. 4). Ebü’l-Esved’in bu ifadesi ve yaptığı iş, Hz. Peygamber ile ashabın kullandığı i‘râbü’l-Kur’ân tabirini açıklığa kavuşturan bir yorum niteliği taşımaktadır. Onların dil çalışmaları İbn Abbas’ın garîbü’l-Kur’ân’a dair mesaisiyle başlamış ve Ebü’l-Esved’in Kur’an’ın i‘rab edilmesi faaliyetinin hemen arkasından Hz. Ali’nin yol göstermesiyle nahiv ilminin temelleri atılmıştır.

Kadim dilciler nahvi geniş mânasıyla gramer karşılığı olarak anlamışlardır. Günümüze ulaşan en eski nahiv çalışması olan Sîbeveyhi’nin el-Kitâb’ı bunun örneğini teşkil eder. Bu eserde nahiv ve sarftan başka imâle, i‘lâl, idgam, hemz gibi fonetik meseleler, kıraat ve lehçe farkları, hatta bazı edebî ve belâgī anlatımlar iç içedir. Bu anlayış sonraki yüzyıllarda el-Muḳteḍab (Müberred), el-Mufaṣṣal (Zemahşerî) ve el-Elfiyye (İbn Mâlik) gibi eserlerde devam ettirilmiştir. İbnü’s-Serrâc ve İbn Usfûr el-İşbîlî gibi dilciler nahvi “ilmü’l-Arabiyye” ile eş anlamlı kabul ederek alanını daha da genişletmiş, nahiv, sarf, lugat, aruz, kafiye, iştikak, şiir yazma usulü, inşâ, meânî, beyân, hat gibi dilin bütün yönlerini kapsayan bir ilim şeklinde algılamışlardır (Ali Ebü’l-Mekârim, II [1404-1405], s. 381-382). Nahiv kitaplarında nahvin tanımına genellikle yer verilmemiş, yer verenler de bilimsel bir tanım yapmaktan çok felsefî yaklaşımlarını yansıtmışlardır. Günümüzdeki yaygın kabule göre de geçerli olan ve gramerin söz dizimi (terkip) kuralları ile i‘rab olgusuna has kısmını kapsayan nahvin dar çerçevedeki anlamına Ebû Ya‘kūb es-Sekkâkî, Abdullah b. Ahmed el-Fâkihî ve Sabbân gibi dilcilerle modern zamanda İbrâhim Mustafa ve Abdülalîm İbrâhim gibi bazı yazarlarda rastlanır. Bugün nahiv söz dizimi, cümle bilimi, sentaks terimleriyle karşılanır ve dil bilgisinin söz dizimi kurallarıyla i‘rab olgusuna ilişkin kısmını içerir. Bu bakımdan nahvin konusu terkip ve cümlelerin kuruluşu, öğeleri, çeşitleri, i‘rab olgusu, âmiller, mâmuller, i‘rab alâmetleri, mu‘reb ve mebnîler gibi meseleleri kapsar.

Kaynak:https://islamansiklopedisi.org.tr/nahiv#:~:text=S%C3%B6zl%C3%BCkte%20%E2%80%9Cy%C3%B6nelmek%2C%20izini%20takip%20etmek,taraf%2C%20yol%E2%80%9D%20m%C3%A2nas%C4%B1na%20gelir.

Nahiv Kelimesinin Sözlük ve Terim Anlamı yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Kinaye

Fasih Arapça — Mon, 07 Apr 2025 20:56:58 +0000

Sözlükte “bir şeyi bir şeyle örtmek” anlamına gelen kinâye kelimesi edebî sanat olarak “örtülü anlatım” demektir. Beyân âlimlerine göre kinaye, söz içinde geçen asıl anlamın yanında bir başka lâzımî mânanın anlatıldığı kelime veya terkiptir. Söz içinde geçen asıl ve gerçek anlamındaki unsura “meknî (mükennâ) bih” veya “kinaye”, bununla kendisine işaret edilen ve söz içinde geçmeyen unsura da “meknî (mükennâ) anh” adı verilir. Meknî bih ile meknî anhe kapalı bir biçimde işaret edildiği için ilk unsur örten, ikinci unsur örtülen konumunda bulunduğundan kinaye (örtme) kelimesi kullanılmıştır; “eli açık” (mebsûtu’l-yed) sözüyle cömert kimsenin, “eli sıkı” (mağlûlü’l-yed) ifadesiyle de cimrinin örtülü bir biçimde anlatılması gibi. Dildeki mecaz ve kinaye klişeleri âdet ve geleneklere, insan ve eşya ile tabiat ve ondaki varlıklar için geçerli olan genel durum ve konumlara göre oluşur. Bunlar istisnaî haller için de değiştirilmeden kullanılır. Mûtat olarak verme işi elin açılıp içindekinin boşaltılmasıyla gerçekleştiğinden “eli açık” kinayesi oluşmuştur. Eli kesik olan veya el açma hareketi yapmadan ihsanda bulunan kimsenin cömertliğini ifade için de aynı kalıp kullanılır. Nitekim Arap dilinde cömert için “külü bol” (kesîrü’r-remâd) kinayesi, eski zamanda odun yakılıp yemeklerin pişirilmesi geleneğine dayalı olarak klişeleşmiş olup ateş ve külle ilgisi olmayan cömert kimse için de söylenir. Birçok mecaz ve kinaye klişesinin Kur’an’da ve hadislerde Allah, melekler ve diğer mânevî varlıklar hakkında kullanılmasında da aynı durum söz konusudur. Zemahşerî, “Rahmân arş üzerine istivâ etti” (Tâhâ 20/5); “Kıyamet gününde bütün yer O’nun bir avuç tutamı olacak, gökler de sağ eliyle dürülecektir” (ez-Zümer 39/67) âyetlerini garîb bir kinaye olarak görmüştür ve bunlarda geçen arş (taht), istivâ (oturma, kurulma), avuç tutamı (kabza), sağ el (yemin), dürülme (matviyyât) kelimelerinde gerçek veya mecazi anlam söz konusu olmadan, cümlelerin bütününün kinaye olduğu görüşündedir. Ona göre yukarıdaki ilk âyet Allah’ın her şeyin mâliki, yönetici ve gözleyicisi olmasından, ikinci âyet de O’nun kudret ve azametinden kinayedir. Bu tür özel ve istisnaî durumlar dışında genellikle kinayede her iki unsura göre de cümlenin anlamının tamam olması, yalan ve yanlış olmaması asıldır. Bu sebeple İmam Mâlik ve Şâfiî, Kur’an’daki “kadınlarla mülâmese” (en-Nisâ 4/43) ifadesinde mülâmesenin (karşılıklı dokunma) gerçek anlamda (meknî bih) kullanıldığını söyleyerek erkeğin çıplak bedeninin kadının tenine dokunmasıyla abdestinin bozulacağına hükmetmişler, diğer fakihler ise bu ifadeyi benzeri birçok âyette olduğu gibi mecazi anlamından (meknî anh) hareketle onun cinsel temastan kinaye olduğunu söylemişlerdir. Bununla birlikte kinayede aslolan, cümlede geçen unsurun (meknî bih) geçmeyen unsuru (meknî anh) anlatmakta bir geçiş ve atlama taşı vazifesi görmesidir. Bu bakımdan kinayede temel hedef mecazi anlamdır.

Kinayeyi mecazdan ayıran özellik hem hakiki (meknî bih) hem mecazi (meknî anh) anlama göre ifadenin doğru olması, hakiki mânanın kastedilmediğini ortaya koyan bir karînenin bulunmamasıdır. Cömert kimse için “külü bol” denildiğinde asıl amaç onun cömert olduğunu ifade etmekse de külünün bol olması da olağandır. Halbuki mecazda sadece mecazi anlam kastedilir, gerçek anlamın kastedilmesine engel olan bir karîne-i mânia bulunur. “Hidayet karşılığında dalâleti satın aldılar” âyetinde (el-Bakara 2/16) “satın almak” (iştirâ) fiili kinaye değil “değişmek” (istibdâl) anlamında mecazdır (istiare). Çünkü bu fiile mef‘ul düşen dalâlet ve hidayetin satın alınır metâlar olmaması fiilin gerçek anlama hamledilmesine engel olan, dolayısıyla onda mecazi anlam arayışına yönelmeyi sağlayan bir karînedir. Sekkâkî ve onu izleyenlere göre kinaye ile mecaz arasındaki bir fark da kinayede söz içinde geçen lâzımdan geçmeyen melzûma, mecazda ise melzûmdan lâzıma geçiş yapılmasıdır. Aslında Kudâme b. Ca‘fer ve Abdülkāhir el-Cürcânî’ye dayanan bu anlayışa göre lâzım, bir şeyin varlığına tâbi ve onu izleyen unsur demektir. Yiğitlik arslanın varlığına tâbi olduğundan arslanın (melzûm) anılıp yiğidin (lâzım) kastedilmesi mecaz olurken, “zalimin ellerini ısıracağı gün” (el-Furkān 25/27) örneğinde “üzülmek, pişman olmak, ah etmek” anlamında “ellerini ısırmak” ifadesi kinaye olur. Çünkü elleri ısırma fiili (tâbi/meknî bih) üzüntü ve pişmanlığı (metbû/meknî anh) izler. Bir diğer anlayışa göre kinayenin unsurları arasındaki alâka telâzum olduğundan kinayede her iki unsurun birbirinin eşit derecede ayrılmaz öğesi olması asıldır; bu bakımdan hangisinin lâzım, hangisinin melzûm olduğu izâfî ve itibarî bir keyfiyettir.

Kinaye yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Marifenin Türleri ve Örnekleri

Fasih Arapça — Fri, 04 Apr 2025 17:16:53 +0000

Marifenin Türleri ve Örnekleri

Marife: Belirli varlıkları ifade eden isimlerdir. Aşağıdaki şekillerde kullanılır:

1. Zahir İsim (Açık Belirli İsim)

Açıklama	Örnek	Analiz
Özel isimler veya belirli bir varlık işaret eden isimler.	أَحْمَدُ يَجْتَهِدُ	أَحْمَدُ: Ahmet (özel isim, marife). يَجْتَهِدُ: Fiil (çalışıyor).

2. Munfasıl Zamir (Ayrık Zamir)

Açıklama	Örnek	Analiz
Cümlede bağımsız kullanılan şahıs zamirleri.	أَنْتَ عَالِمٌ	أَنْتَ: Sen (munfasıl zamir, marife). عَالِمٌ: Haber (nekire).

3. İsm-i Mevsul (İlgi Zamiri)

Açıklama	Örnek	Analiz
Yan cümleyi ana cümleye bağlayan ilgi zamirleri.	أَلَّذِي ضَرَبَنِي مَاتَ	أَلَّذِي: Hangi (ism-i mevsul, marife). ضَرَبَنِي: Fiil (beni döven).

4. İsm-i İşaret (İşaret İsmi)

Açıklama	Örnek	Analiz
“Bu, şu” gibi işaret bildiren kelimeler.	هَذَا مِفْتَاحٌ	هَذَا: Bu (ism-i işaret, marife). مِفْتَاحٌ: Haber (nekire).

5. Soru Edatı ile Marife

Açıklama	Örnek	Analiz
Soru cümlelerinde marife kullanımı.	مَنْ يُدَافِعُ؟	مَنْ: Kim (soru edatı, marife). يُدَافِعُ: Fiil (savunuyor).

6. Şart Cümlesinde Marife

Açıklama	Örnek	Analiz
Şart cümlelerinde marife yapılar.	مَنْ يَجْتَهِدْ يَنْجَحْ	مَنْ: Kim (şart edatı, marife). يَجْتَهِدْ: Şart fiili. يَنْجَحْ: Cezâ fiili.

7. Masdar-ı Müevvel (Mastar Yapısı)

Açıklama	Örnek	Analiz
“أن” ile oluşturulan isimleşmiş fiil yapısı.	وَأَنْ تَصُومُوا	أَنْ تَصُومُوا: Oruç tutmanız (masdar-ı müevvel, genelde nekire). وَ: Bağlaç.

Marife Türlerinin Karşılaştırması

Tür	Özellik	Örnek	İrab
Zahir İsim	Özel veya belirli isimler.	أَحْمَدُ	Merfu (ـُ)
Munfasıl Zamir	Bağımsız şahıs zamirleri.	أَنْتُمْ	Merfu (ـُ)
İsm-i Mevsul	Yan cümle bağlantısı.	الَّذِي	Mecrur (ـِ)
İsm-i İşaret	İşaret edatları.	هَذِهِ	Merfu (ـُ)
Soru Edatı	Bilgi edinme amaçlı kullanım.	مَا	Mansub (ـَ)
Şart Edatı	Koşul bildiren yapılar.	إِنْ	Sabit (harekesiz)

Önemli Notlar

Masdar-ı Müevvel genellikle nekire olarak kabul edilir, ancak belirli bir eylemi işaret ediyorsa marife sayılabilir.
Şart cümlelerinde marife yapılar (مَنْ, مَا) sıklıkla kullanılır ve cümleye belirginlik kazandırır.
İsm-i işaretler (هَذَا, ذَلِكَ) her zaman marife olup, irabları bağlamına göre değişir.

Marifenin Türleri ve Örnekleri yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Mübteda’nın Özellikleri

Fasih Arapça — Fri, 04 Apr 2025 17:11:16 +0000

Mübteda’nın Özellikleri

Mübteda: İsim cümlesinin başında gelen, marife (belirli) ve merfu (ötreli) bir isimdir. Haberle birlikte cümleyi oluşturur.

1. Mübteda Cümlenin Başında Gelir

Yapı	Örnek	Açıklama
Mübteda	اَلْكِتَابُ	Cümlenin başında yer alan marife isim.
Haber	كَبِيرٌ	Mübtedayı açıklayan nekire (belirsiz) isim veya ifade.

Tablo: Mübteda ve Haber Yapısı

Mübteda (Marife)	Haber (Nekire)	Arapça Cümle	Türkçe Anlamı
اَلْكِتَابُ	كَبِيرٌ	اَلْكِتَابُ كَبِيرٌ	Kitap büyüktür.

2. Mübteda Merfudur (Ötre İle İrablanır)

Mübtedanın irabı merfudur. Ref (ötre) alameti şunlarla gösterilir:

Müfred (Tekil): Damme (ـُ)
Tesniye (İkil): Elif (ـَا)
Cemi Müzekker Salim (Düzenli Eril Çoğul): Vav (ـُونَ)
Esma-i Hamsede (Beş Özel İsim): Vav (ـُو)

Tablo: Mübtedanın İrabı

İrab Türü	Örnek Mübteda	Örnek Haber	Açıklama
Müfred (Damme)	اَلْكَلاَمُ	سَهْلٌ	Tekil mübteda, damme ile merfu.
Tesniye (Elif)	اَلْقَلَمَانِ	مَكْسُورَانِ	İkil mübteda, sonunda انِ ile merfu.
Cemi Salim (Vav)	اَلْعَالِمُونَ	مُجْتَهِدُونَ	Cemi müzekker salim mübteda, ونَ ile merfu.
Esma-i Sitte	أَخُوكَ	ظَوِيلٌ	“أخ, حم, هن, فو, ذو, أبو” gibi özel isimler, vav ile merfu.

3. Mübteda Genellikle Marifedir, Ancak Bazen Nekire Olabilir

Durum	Örnek	Açıklama
Marife Mübteda	اَلطَّالِبُ	Genellikle mübteda marife (belirli) olur.
Nekire Mübteda	وَلَدٌ	Nadiren mübteda nekire (belirsiz) olabilir. Bu durumda cümle “vardır” anlamı kazanır.

4. Haber Carr-Mecrur veya Zarf Olursa, Mübteda Sonda Gelir ve Nekire Olur

Yapı: Carr-Mecrur/Zarf + Nekire Mübteda
Anlam: “Vardır/Vardı” şeklinde varlık bildirir.

Tablo: İstisnai Yapı

Carr-Mecrur/Zarf	Nekire Mübteda	Arapça Cümle	Türkçe Anlamı
فِي الْبَيْتِ	وَلَدٌ	فِي الْبَيْتِ وَلَدٌ	Evde bir çocuk vardır.

Açıklamalar:

Bu yapıda haber, cer harfi (بِ, فِي, عَلَى vb.) veya zarf (yer/zaman) olur.
Mübteda nekire olarak cümlenin sonunda yer alır.
Cümle “…vardır” anlamı kazanır (Örnek: فِي الْبَيْتِ وَلَدٌ → Evde bir çocuk vardır).

Özet Tablo: Mübtedanın Temel Özellikleri

Özellik	Açıklama	Örnek
Cümlenin Başında Gelir	Mübteda daima cümlenin ilk ögesidir.	اَلْكِتَابُ كَبِيرٌ
Merfu Olması	Ötre, elif veya vav ile irab edilir.	اَلْقَلَمَانِ مَكْسُورَانِ
Marife Olması	Genellikle belirli (الـ, özel isim vb.) olur.	اَلطَّالِبُ مُجْتَهِدٌ
İstisnai Nekire Yapısı	Haber carr-mecrur/zarf ise mübteda sonda ve nekire olur.	فِي الْبَيْتِ وَلَدٌ

Mübteda’nın Özellikleri yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

İSİM CÜMLESİ – MÜBTEDA HABER الجملة الاسمية

Fasih Arapça — Fri, 04 Apr 2025 17:06:54 +0000

İsim Cümlesi (الجملة الاسمية)

Tanım: İsimle başlayan, mübteda ve haberden oluşan cümledir.
Yapısı: Mübteda (başlangıç ögesi) + Haber (açıklayıcı öge).

Mübteda ve Haber Tanımları

Terim	Açıklama	Özellikler
Mübteda	Cümlenin başında gelen marife (belirli) isimdir.	– Marife olmalıdır (الـ, özel isim, zamir vb.). – Genellikle merfu (ötre) ile harekelidir.
Haber	Mübtedayı açıklayan nekire (belirsiz) isim veya cümledir.	– Nekire olmalıdır (tenvinli veya belirsiz). – Mübtedaya cinsiyet, sayı ve irab bakımından uyum sağlar.

Mübteda ve Haber Uyum Kuralları

Uyum Türü	Açıklama	Örnek
Cinsiyet Uyumu	Haber, mübtedanın cinsiyetine (müzekker/müennes) göre çekilir.	اَلطَّالِبَةُ مُجْتَهِدَةٌ (Kız öğrenci çalışkandır).
Sayı Uyumu	Haber, mübtedanın sayısına (müfred, tesniye, cemi) göre çekilir.	اَلْمُعَلِّمُونَ مُجْتَهِدُونَ (Öğretmenler çalışkandır).
Belirlilik	Mübteda marife, haber nekire olmalıdır.	اَلْكِتَابُ مُفِيدٌ (Kitap faydalıdır).

Örnek Cümleler ve Analiz

Mübteda (Marife)	Haber (Nekire)	Arapça Cümle	Türkçe Çeviri	Açıklama
اَلرَّجُلُ	وَاقِفٌ	اَلرَّجُلُ وَاقِفٌ	Adam ayaktadır.	Mübteda: Belirli (الرجل). Haber: Belirsiz (tenvinli).
اَلْبِنْتُ	ذَكِيَّةٌ	اَلْبِنْتُ ذَكِيَّةٌ	Kız zekidir.	Cinsiyet uyumu: Müennes mübteda + müennes haber.
اَلْكِتَابَانِ	جَدِيدَانِ	اَلْكِتَابَانِ جَدِيدَانِ	İki kitap yenidir.	Tesniye (ikil) uyumu: Mübtedada انِ → Haberde انِ.
اَلْمُدَرِّسَاتُ	نَشِيطَاتٌ	اَلْمُدَرِّسَاتُ نَشِيطَاتٌ	Kadın öğretmenler hareketlidir.	Cemi müennes salim uyumu: Mübtedada اتُ → Haberde اتٌ.

Mübteda ve Haber İrabı

Öge	Hareke (İrab)	Örnek	Açıklama
Mübteda	Merfu (ـُ)	اَلْوَلَدُ مُجْتَهِدٌ	Mübteda daima merfu (ötre) ile harekelidir.
Haber	Merfu (ـٌ)	اَلْوَلَدُ مُجْتَهِدٌ	Haber, mübtedaya uyum sağlar ve müfred ise tenvinli (ـٌ), cemi ise ـُونَ/ـِينَ alır.

İstisnai Durumlar

Durum	Açıklama	Örnek
Haberin Marife Olması	Bazı durumlarda haber marife olabilir, ancak bu istisnadır.	اَلْحَقُّ مَعْلُومٌ (Hak bilinendir).
Haberin Cümle Olması	Haber bazen fiil veya harf içeren bir cümle olabilir.	اَلْكِتَابُ فِى الْمَكْتَبِ (Kitap masadadır).

Mübteda vs. Haber Karşılaştırması

Özellik	Mübteda	Haber
Belirlilik	Marife (Belirli)	Nekire (Belirsiz)
Cümle Pozisyonu	Cümlenin başında	Mübtedadan sonra
İrab	Merfu (ـُ)	Mübtedaya uyumlu hareke
Örnek	اَلطَّالِبُ (Öğrenci)	مُجْتَهِدٌ (Çalışkan)

İSİM CÜMLESİ – MÜBTEDA HABER الجملة الاسمية yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Marife Nekra

Fasih Arapça — Fri, 04 Apr 2025 17:02:40 +0000

Nekire ve Marife Tanımları

Kavram	Açıklama	Örnekler
Nekire	Belirsiz varlıkları ifade eden, tenvinli (ـٌ، ـٍ، ـً) isimlerdir.	كِتَابٌ, قَلَمٌ, دَفْتَرٌ
Marife	Belirli varlıkları ifade eden isimlerdir. Tenvin almaz, özel yapılarla tanımlanır.	الْكِتَابُ, أَحْمَدُ, اِسْتَانْبُولْ

Nekire vs. Marife Karşılaştırması

Nekire (Belirsiz)	Marife (Belirli)
كِتَابٌ (Bir kitap)	الْكِتَابُ (Kitap)
قَلَمٌ (Bir kalem)	أَحْمَدُ (Ahmet)
دَفْتَرٌ (Bir defter)	اِسْتَانْبُولْ (İstanbul)

Marife İsim Türleri

Marife Türü	Açıklama	Örnekler
Elif-lâm ile Marife	Başında belirlilik edatı (الـ) bulunan isimler.	اَلْمَدْرَسَةُ (Okul)
Alem İsimler	Özel isimler (kişi, şehir, ülke vb.).	كَعْبَة (Kâbe)
Marifeye Muzaflar	İsim tamlamasında tamlanan (muzafun ileyh) olan isimler.	كِتَابُ خَالِدٍ (Halit’in kitabı)
Zamirler	Şahıs veya işaret zamirleri.	أَنْتُمْ (Siz)
İsm-i İşaretler	“Bu, şu” gibi işaret bildiren kelimeler.	هَذِهِ (Bu)
İsm-i Mevsuller	“Hangi, kim” gibi bağlaçlı ifadeler.	أَلَّذِى (Hangi)

Özel Durum: Nida ile Nekire

Açıklama	Örnek
Nida (seslenme) edatı (يَا) ile kullanılan nekire isimler, belirsiz olsa da marife gibi davranmaz.	يَا وَلَدَ! (Ey çocuk!)

Detaylı Örnek Tablosu

Kavram	Tür	Örnek	Açıklama
Nekire	Belirsiz İsim	كِتَابٌ	Tenvinli ve belirsiz bir kitap.
Marife	Elif-lâm ile	الْكِتَابُ	Belirli bir kitap.
	Alem İsim	أَحْمَدُ	Özel isim (Ahmet).
	İsm-i İşaret	هَذِهِ	“Bu” anlamında işaret ismi.
	İsm-i Mevsul	أَلَّذِى	“Hangi” anlamında bağlaç.
Nida + Nekire	Nida ile Kullanım	يَا وَلَدَ	Belirsiz ama nida edatıyla kullanılmış isim.

Özet Tablo

Marife Nekra yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Cemi Çeşitleri Müzekker Müennes Mükesser Kırık Teksir

Fasih Arapça — Fri, 04 Apr 2025 16:59:45 +0000

Cemi (Çoğul) İsimlerin Sınıflandırılması

Cemi Türü	Açıklama	Örnekler
Cemi Müzekker Salim	Müfred müzekker isme ـونَ (ref) veya ـينِ (nasb/cerr) eklenerek yapılan düzenli eril çoğul.	مُسْلِمُونَ, مُسْلِمِينَ
Cemi Müennes Salim	Müfred müennes isme ـاتٌ eki eklenerek yapılan düzenli dişil çoğul.	مُسْلِمَاتٌ, مُعَلِّمَاتٌ
Cemi Teksir (Kırık Çoğul)	Kelime kökünün değişmesiyle oluşan düzensiz çoğul. Kurallı bir yapısı yoktur.	نِسَاءٌ, أَيَّام, عُمَّال

Cemi Müzekker Salim

Tanım ve İrab

Özellik	Açıklama	Örnekler
Formasyon	Müfred müzekker isim + ـونَ (ref) / ـينِ (nasb/cerr).	مُسْلِمٌ → مُسْلِمُونَ / مُسْلِمِينَ
İrab	Harf ile (ـونَ / ـينِ).
Ref Hali (Merfu)	ـونَ	مُدَرِّسُونَ (Öğretmenler)
Nasb Hali (Mansub)	ـينِ	مُدَرِّسِينَ
Cerr Hali (Mecrur)	ـينِ	بِمُدَرِّسِينَ

Cemi Müennes Salim

Tanım ve İrab

Özellik	Açıklama	Örnekler
Formasyon	Müfred müennes isim + ـاتٌ.	مُسْلِمَةٌ → مُسْلِمَاتٌ
İrab	Hareke ile (damme, fetha, kesra).
Ref Hali (Merfu)	Damme (ـاتٌ)	مُسْلِمَاتٌ (Müslüman kadınlar)
Nasb Hali (Mansub)	Fetha (ـاتٍ)	مُسْلِمَاتٍ
Cerr Hali (Mecrur)	Kesra (ـاتٍ)	بِمُسْلِمَاتٍ

Cemi Teksir (Kırık Çoğul)

Tanım ve Örnekler

Müfred	Cemi Teksir	Açıklama
إِمْرَأَةٌ (Kadın)	نِسَاءٌ	Kök harfleri değişir.
يَوْم (Gün)	أَيَّام	Harf eklenir ve kök değişir.
عَامِل (İşçi)	عُمَّال	Hareke ve harf değişikliği.
مَاءٌ (Su)	مِيَاه	Tamamen farklı bir form.

İrab

Hal	Örnek	Açıklama
Ref (Merfu)	عُمَّالٌ	Damme ile irablanır.
Nasb (Mansub)	عُمَّالاً	Fetha ile irablanır.
Cerr (Mecrur)	بِعُمَّالٍ	Kesra ile irablanır.

Karşılaştırmalı Tablo

Özellik	Cemi Müzekker Salim	Cemi Müennes Salim	Cemi Teksir
Yapı	ـونَ / ـينِ ekleri	ـاتٌ eki	Kelime kökü değişir.
İrab Türü	Harf ile (ـونَ / ـينِ)	Hareke ile (ـاتٌ / ـاتٍ)	Hareke ile (ـٌ / ـاً / ـٍ)
Cinsiyet	Eril	Dişil	Her ikisi de olabilir.
Örnek (Ref)	مُسْلِمُونَ	مُسْلِمَاتٌ	عُمَّالٌ
Örnek (Nasb)	مُسْلِمِينَ	مُسْلِمَاتٍ	عُمَّالاً
Örnek (Cerr)	بِمُسْلِمِينَ	بِمُسْلِمَاتٍ	بِعُمَّالٍ

Cemi Çeşitleri Müzekker Müennes Mükesser Kırık Teksir yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Müzekker ve Müennes

Fasih Arapça — Fri, 04 Apr 2025 16:49:30 +0000

Müzekker ve Müennes Tanımları

Kavram	Açıklama	Örnekler
Müzekker	Erkeği (eril) ifade eden ve müenneslik alametlerinden arınmış isimlerdir.	جِدَارٌ, طَلْحَة, زَيْدٌ
Müennes	Kadını (dişil) ifade eden isimlerdir. Müenneslik alametleri 3 çeşittir.	عَائِشَة, لَيْلَى, صَحْرَاء

Müenneslik Alametleri

Alamet	Açıklama	Örnek
Ta-i Merbuta	Kelime sonunda kapalı te (ـة/ة) bulunur.	عَائِشَة
Elif-i Maksura	Kelime sonunda uzun elif (ـى/ى) bulunur.	لَيْلَى
Elif-i Memdude	Kelime sonunda uzatılmış elif (ـاء) bulunur.	صَحْرَاء

Manevi Müennes

Açıklama	Örnek
Müenneslik alameti taşımayan ancak anlam olarak dişiliği ifade eden isimlerdir.	مَرْيَم

Detaylı Tablo

Kavram	Alamet/Tür	Örnekler	Açıklama
Müzekker	–	جِدَارٌ, زَيْدٌ	Müenneslik alameti olmayan, eril anlam taşıyan isimler.
Müennes	Ta-i Merbuta (ـة)	عَائِشَة, مَكْتَبَة	Kapalı te ile biten isimler.
	Elif-i Maksura (ـى)	لَيْلَى, سَلْمَى	Uzun elif ile biten isimler.
	Elif-i Memdude (ـاء)	صَحْرَاء, بَيْضَاء	Uzatılmış elif ile biten isimler.
Manevi	Anlamsal Dişilik	مَرْيَم, زَيْنَب	Yapısal alamet olmadan anlamla dişiliği ifade eden isimler.

Müzekker ve Müennes yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.