EMSİLE-İ MUHTELİFE çekimleriyle ilgili başlıklara tıklayarak derslere ulaşabilirsiniz.

EMSİLE – EMSİLE ÇEKİMİ EMSİLE-İ MÜHTELİFE 24 SİGA

Arapça gramerinin temelini oluşturan 24 sigaya emsile denir.  Arada başka konular işlemekle beraber bu 24 sigayı geçmiş derslerimizde öğrenmiş bulunuyoruz.

Aşağıdaki çekimde okumak istedğiniz çekimin üzerine tıklayarak o derse geçiş yapabilirsiniz.

Emsile çekimi tablo halind Pdf İndir

Emsile çekimi Detaylı Anlatım Pdf İndir

Emsile Çekimi Emsilei Muhtelife 24 Siga yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Marife Nekra yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

ARAPÇA BAZI ISTILAHLAR (TERİMLER):

 (الْوَصْلُ ) 1. Vasıl Okurken kelimeler arasında durmayıp, birbirine bağlamaktır:

مِنَ البَيْتِ    مِنْ الَبَيْتْ 
جَاءَتِ الْمَرْأةُ  جَاءَتْ اَلْمَرْأةُ
هُمُ الْمؤْمِنُونَ  هُمْ الْمُؤْمِنُونَ

 (اَلْوَقْفُ) 2. Vakf Okurken durmak, kelimeleri birbirine bağlamayıp ayırmaktır. Vakıf da
kelimenin son harekesi hazf olunur:

وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرْ                                مَعَ الْمُؤْمِنِينْ

الإبْدَالُ     
3.İbdal   Bir harfin yerine başka bir harf getirmektir:

صَنَعَ   اِصْتَنَعَ   اِصْطَنَعَ
وَهْمٌ     تُهْمَةٌ tohmet

 (الإِدْغَامُ) 4.idgam Aynı iki harf yan yana gelirse, kolay okuyup yazmak için bu iki harfi bir

harf olarak yazıp, şeddelemeye denilir:

الشَّدَّةُ siddet  

ٌّالخط  yazı

(الإِظهَارُ) 5.İzhar  Aynı iki harf yan yana geldiğinde, şeddelemeden ayırmaktır. (İdgâmın
zıddıdır. 

السَّبَبُ sebeb    العدد

6. الاعلال İlal  İllet harflerinden elif, vâv, yâ  harflerinin değişmesidir 

İ’lâl, hazf   iskân  ve kalb  olmak üzere üç kısma  ayrılır:

1. Hazf  illet harflerini kaldırmak suretiyle yapılan i’lâldir:

وَهَبَ يَهَبُ bagislar

الْقَاضِي » قَاضٍ

2. İskân  , illet harfinin harekesini kaldırmak suretiyle yapılan
i’lâldir:

يَدْعُوُ  يَدْعُو  çağırır

يَقْوُلُ   يَقُولُ diyor, der

يَسْعَيُ ، يَسْعَى    çalışır, çalışıyor

3. Kalb  , illet harfini başka bir illet harfine çevirmek suretiyle
yapılan i’lâldir:

 مِوْزَانٌ      مِيزَانٌ terazi,    
أُيْوَامٌ          أيَّامٌ günler

ARAPÇA BAZI ISTILAHLAR (TERİMLER) yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

اللَّهُ ، هَذَا، ذَلِكَ ، الرَّحْمَنُ، أُولَنِكَ، هَذِهِ، لَكِنّ ، إِلَهٌ، كَذلِكَ
Uygun imlâ şekillerinin yanında eksik imlâlarına da rastlanan isimler
vardır:

اِسْمَاعِيلُ     اِسْمَعِيلُ

إِبْرَاهِيِمُ     إِبْرَاهِمُ

دَاوُودٌ     دَوودُ

هَارُونُ     هَرُونُ

الحَارِثُ    الحَرِثُ

طاوُوسُ    طاوس

إِسْحَاقُ      إسْحَقُ

عُقْمَانُ     عُثْمَنُ

تَلاَثَۀٌ          زَلَثَةُ

Arapçada Okunduğu Halde Yazılmayan Harfler Örnekler yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Arapçada gerek bazı karışıklıkların önüne geçmek için, gerekse Kur’ân-ı Kerîm’in özel imlâsı sebebiyle bir takım özel imlâ şekilleri meydana  gelmiştir.

I. Yazıldığı Halde Okunmayan Harfler:

1. ( انا ) zamirinin sonundaki ” elif   ( ا).

2. Fiil-i mâzi ile mansûb ve meczûm muzâriler ve emr-i hâzırlardaki  cemi vâvından sonraki ” elif ” ( ا). * Bu elife “elifu’l-vikâye”  veya “elifu’l-fârıka  denilir.  

لَمْ يَنْصُرُوا  yardım etmediler

نَصَرُوا  yardım ettiler

لَنْ يَنْصُرُوا yardim etmeyecekler

  
أُنْصُرُوا  yardım ediniz

3. (  ماءة  مائة ) kelimesinin ortasındaki ” elif” ( I).

4. ( عمرو)’ın sonundaki ” vâv ” ( و ) 

5. ( اولو ) ile (  اولاء) kelimelerinin ikinci harfi olan ” vâv ” ( و ).

Arapça Yazıldığı Halde Okunmayan Harfler yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

A. Elif-i Maksûre : İkiye ayrılır:

    1. Elif-i asliye   Elif-i maksûre kelimenin kök (asıl)
harfi olduğundan bu ismi alır:
     

baston değnek     العصا        

 genç الفتا 

Not: Elif-i asliye zâid olmadığı için müenneslik alâmeti değildir.

    2. Elif-i te’nîs  Elif-i maksûre kök harfi olmayıp  ziyâde harf olduğunda elif-i te’nîs olur:

الذّكْرَى anma, yad  

الدَّعْوَی  dâvâ  

Not: Elif-i te’nîs zâid olduğu için müenneslik alâmetidir.

Sonunda elif-i maksûre bulunan isimlere ism-i maksur (aafl Lv1 )
denilebilir.

B. Elif-i Memdûde  ikiye ayrılır:

1: Elif-i asliye veya hemze-i asliye .    (الألِفُ الأصْلِيَّةُ أو الْهَمْزَةُ الأصْلِيَّةُ) E
Elif-i memdûde kök harfi olduğunda bu ismi alır:

  الابقاء  bırakmak           السَّمَاء gok, sema

Not: Elif-i asliye veya hemze-i asliye kelimenin aslî harflerinden
olduğu için müenneslik alâmeti değildir.

2.Elif-i te’nis veya hemze-i te’nis (ألفُ التَّأنيث أُو هَمْزَةُ التَّأنيث):Elif-i
memdûde kök harfi olmayıp ziyâde harf olduğunda elif-i te’nîs olur:

kırmızı  الحمراء

العرجاء    topal

Not: 1. Elif-i te’nîs veya hemze-i te’nîs kelimenin aslî harflerinden
olmadığı için müenneslik alâmetidir.

    Not. 2. Sonunda elif-i memdûde bulunan isimlere ism-i memdûd  denir (اَلاِسْمُ المَمْدُودُ)

    Not .3. Müenneslik alameti olan elif-i maksûre ile elif-i memdüdeye
“hemze-i ilhâk” ( veya “elif-i te’nîs”  de denir.

Elif-i maksûre ve Elif-i memdûde Çeşitleri yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

SONDA YAZILAN T 

I. Sonda Yazılan “Tâ” (ت ) Şekilleri:

Gerek yazılışı, gerekse bulunduğu kelimede yaptığı görev bakımından
birbirinden farklı olan iki “tâ” harfi vardır:

1 Açık ta   (آَلتَّاءُ الْمَبْسُوطَةُ )

2. Bitişik tâ (kapalı veya yuvarlak tâ) ( التا  المربوطة )

1.(اَلتَّاءُ الْمَبْسُوطَةُ) Açık ta

a. Bulunduğu kelimenin asıl harfi olur:

وَقْتٌ vakit

susmak ٌسُكُوت   

قُوتٌ Vakit

b) Mâzî fiillerde merfû muttasıl zamir olarak gelir:

ضَرَيْتَ dövdün

ذَهَبْت

c) Mâzî fiillerde müfred gâibede müenneslik alâmeti olarak gelir:

خَرَجَتْ  Çıktı Müennes

اَخَذَتْ

Not: Bitişik (kapalı) tâ ( ة ) muttasıl zamire muzâf olduğunda açık
tâ şeklinde yazılır. 

Bitişik ( kapalı veya yuvarlak) tâ ( ة ): Bir kelimenin asıl
harflerinden olmayıp, müenneslik, müfredlik, mübâlağa siygasında, cemîlik ve mahzûf harfe karşılık isimlerin sonuna ilâve edilir:

     a. Müennes (dişi) yapmak için müzekker isimlerin sonuna eklenir. Bu
“ta”ya “tau’t-te’nis” (تَاءُ التَّأنِيث) denilir:

(kız) çocuk طفلة

bayan öğretmen معلمة

        b. Müfred (tek) yapmak için ismü’l-cinsin sonuna eklenir: Bu “tâ”ya
“taul-vahde” (تَاء الوَحْدَة) denilir:

bir ağaç شجرة   < شجر

ثَمَرٌ meyve cinsi, meyveler > ثَمَرَةٌ bir mevye

        c. Mübâlaga siygasında kullanılır: Bu “tâ”ya ” harfli’l-mübâlaga “
:denir (حَرْفٌ لِلْمُبَالَغَةِ)

çok yalancı كاذبة

çok bilgin  عالمة

         d. Bazı ism-i mansûbların cemisini yapmakta kullanılır:

الحَنَفِيُّ hanefi   >  الحَنَفِيَّةُ hanefiler
المَكِّيّ mekkeli > المَكِّيَّةُ mekkeliler

         e1. Nesebe delâlet eden müntehe’l-cümû’ kalıbında ” zâid olarak 
bulunur:

مَغْرِبِيٍّ batili     مَغَارِبَةُ batililar

       e2. (elis ) vezninde yâ ( )’ya karşılık kelime sonuna ilâve edilir:
Zerdüşt dinine inanlar kisUj + Zerdüşt dinine inanan 3åş
Not: Bu “tâ”ya “harf li’d-delâlet ala’n-neseb” ( „in „L. JYw u2 ) denir.
      f. Mahzûf harfe karşılık ismin sonuna ilâve edilir. Bu “tâ”ya “harf li’t-ta’viz an harf mahzufi” ( ٍحَرْفٌ لِلتَّعْوِيضِ عَنْ حُرُوفٍ مَحْذُوفَة) denir.

Sonda Yazılan Ta ت Çeşitleri yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

(Muzâf-Muzâfun İleyh)

Birbirinin manasını tamamlamak üzere iki ismi yanyana getirmekle yapılan terkiptir. Arapça’da bu isimlerden baştakine muzâf, ikincisine muzâfun ileyh, meydana gelen terkibe de izâfet terkibi denir. İzâfet terkibi Türkçe’ye çevrilirken genellikle önce muzâfun ileyh sonra muzâf tercüme edilir. Muzâfun ileyh bağlanırken ..ın, in, ..un, ün takısı alır.

Muzâf cümledeki yerine göre hareke alır, yani fâil olduğunda merfû ya da mef’ûl olduğunda mansûb, harfi cerden sonra geldiğinde mecrûr olur. Muzâfun ileyh’in ise sonu hep mecrûrdur (esredir). Akılda tutulması ve unutulmaması gereken önemli noktalar şunlardır:

1. Muzâf başta el takısı  (اَلْ) almadığı gibi sonunda tenvin de almaz. Fakat muzâfun ileyh başına (اَلْ)   takısı sonuna da esre alır.

2. Arapça’da Türkçe’nin tersine muzâf başa muzâfun ileyh sona gelir.

(Görüldüğü gibi muzâfın başında (اَلْ) takısı sonunda da tenvin yoktur)

(Son cümlede Muhammed özel isim olduğu için başına el takısı almamıştır.)

3. Muzâfun ileyh daima mecrûrdur ve zamirle birleşmediği takdirde başına (اَلْ) takısı alır:

FBabanın kalemi cümlesinde muzâfun ileyh olan واَلِدِكَ)) kelimesi zamirle bitişik olduğu için harf-i tarif almamıştır.  Bu durumda gene marife sayılır çünkü zamirlidir[1].

4. Muzâfun ileyh sadece zamirden de meydana gelir. Şimdiye kadar gördüğümüz muttasıl zamir birleşmiş isimler esasen muzâf-muzâfun ileyh şeklinde isim tamlamasıdır:

أَخَذْتُ كِتاَبَكَ.    Kitabını aldım.

5. Zarflar da bir isim olarak yanına geldiği kelimeye muzâf olur. Zarflardan sonra gelen isimlerin mecrûr olması muzâfun ileyh oluşundandır:

شاَهَدْتُكَ أَماَمَ الْبَيْتِ.   Seni evin önünde gördüm.

6. Muzâfun ileyh genellikle marife olur yani başına harf-i tarif alır. Fakat nekre de olabilir:

Burada muzâfun ileyh tesniye olan (اَلْوَلَدَيْنِ) kelimesidir. Mecrûr hali olan (يْنِ) ile gelmiştir.

7. Tesniye veya cemi müzekker sâlim olan muzâf ise sonundaki nun harfi düşer:

Muzâfın Tesniye ve Cemilerinin Merfû Halleri:

Muzâfın Tesniye ve Cemilerinin Mansûb ve Mecrûr  Halleri:

F Marife isme muzâf olan mansûb ve mecrûr tesniye isim vasıl hemzesine geçerken son harfi olan yâ’nın altına geçiş harekesi olarak esre getirilir:

8. İzafet ikiden fazla isimden de oluşabilir. Zincirleme isim tamlaması dediğimiz bu terkipte harf-i tarifi veya tenvini en sondaki isim alır. Aradakiler bir sonrakine muzâf olarak esre alsa da harf-i tarif almaz:

9. Mübtedâ, haber ya da fâil veya mef’ûl tek bir kelimeden oluştuğu gibi isim tamlamasından da oluşabilir:

Burada (قَلْبُ الْمُؤْمِنِ) muzâf ve muzâfun ileyhten oluşan isim tamlaması olarak mübtedâ, (بَيْتُ اللَّهِ) terkibi de yine isim tamlaması olarak haberdir.

10. Tamlamalı isimlerde harfi cerler tamlamanın önüne gelir:

هَلْ قَرَأْتِ جَرِيدَةَ الصَّباَحِ فِي مَكْتَبَةِ الْمَدْرَسَةِ؟

Sabah gazetesini okulun kütüphanesinde mi okudun?

Genel Cümle Örnekleri:

*Aşağıdaki tipte tamlama örnekleri Arapça’da oldukça sık görülmektedir[3]. Mübtedâ ve haberden oluşan aşağıdaki cümlelerin her iki tarafı aynı manaya gelse de kalıpları farklıdır:

1- ساَعَتِي نَوْعُهاَ جَيِّدٌ- ساَعَتِي جَيِّدَةُ النَّوْعِ[4].  (= نَوْعُ ساَعَتِي جَيِّدٌ ) .

2- فُسْتاَنُهاَ لَوْنُهُ جَمِيلٌ- فُسْتاَنُهاَ جَمِيلُ اللَّوْنِ. (= لَوْنُ فُسْتاَنِهاَ جَمِيلٌ ) .

3- عَصِيرُكِ طَعْمُهُ لَذِيذٌ- عَصِيرُكِ لَذِيذُ الطَّعْمِ . (= طَعْمُ عَصِيرِكِ لَذِيذٌ) .

4- واَلِدِي إِيماَنُهُ قَوِيٌّ- واَلِدِي قَوِيُّ الْإِيماَنِ. (= إِيماَنُ واَلِدِي قَوِيٌّ) .

5- حَدِيقَتُهُ أَشْجاَرُهاَ كَثِيرَةٌ- حَدِيقَتُهُ كَثِيرَةُ الْأَشْجاَرِ. (=أَشْجاَرُ حَدِيقَتِهِ كَثِيرَةٌ ) .

6- مَكْتَبَتُناَ كُتُبُهاَ قَلِيلَةٌ- مَكْتَبَتُناَ قَلِيلَةُ الْكُتُبِ. (=كُتُبُ مَكْتَبَتِناَ قَلِيلَةٌ) .

7- أُخْتِي أَخْلاَقُهاَ طَيِّبَةٌ- أُخْتِي طَيِّبَةُ الْأَخْلاَقِ. (= أَخْلاَقُ أُخْتِي طَيِّبَةٌ) .

8- أَخِي              مَلاَبِسُهُ               نَظِيفَةٌ– أَخِي نَظِيفُ الْمَلاَبِسِ.  (= مَلاَبِسُ أَخِي نَظِيفَةٌ) .

Tercüme:

1- Saatimin cinsi iyidir. (ya da “Saatim cinsi iyi olandır”.)

2- Elbisesinin rengi güzeldir. (ya da “Elbisesi rengi güzel olandır”.)

3- Meyve suyunun tadı lezzetlidir. ( ya da “Meyve suyun tadı lezzetli olandır”.)

4- Babamın imanı güçlüdür. (ya da “Babam imanı güçlü olandır”.)

5- Bahçesinin ağaçları çoktur. (ya da “Bahçesi ağaçları çok olandır”.)

6- Kütüphanemizin kitapları azdır. (ya da “Kütüphanemiz kitapları az olandır”.)

7- Kızkardeşimin ahlakı iyidir. (ya da “Kızkardeşim ahlakı iyi olandır”.)

8- Oğlan kardeşimin elbiseleri temizdir. (ya da “Oğlan kardeşim elbiseleri temiz olandır”.)

Not: Yukarıdaki cümleler şu ana kadar kullanılan alışılmış tarzın dışında olduğu için tercümelere bakarak Arapça’larını söylemek, üzerinde biraz çalıştıktan sonra mümkün olacaktır. Esasen günlük konuşmalarda cümleleri ya da kelimeleri bildiğimiz tarzda konuşmakla da aynı maksadı elde edebiliriz. Fakat Arapça metinleri tercüme etmek için bu tarzın da olduğunu bilmemiz zorunludur.

Muzâf Olarak Kullanılan Bazı Edatların Durumu:

a) Genellikle muzâf olan ve müfred olarak kullanılmayan bazı edatlar vardır:

عِنْدَ   (= لَدَى  =لَدُنْ )   katında, yanında

بَعْضَ bazı, birkaç

دُونَ…den başka, ..siz, ..sız

(genellikle başında genel anlamını bozmayan مِنْ ile gelir).

وَحْدَ tek başına

b) Bazı kelimeler muzâf oldukları takdirde cümle içindeki yerine göre sonlarının harekesi değişir. Tek başlarına geldikleri takdirde ise zamme üzere mebni olurlar:

أَوَّلُ   baş, ilk

حَسْبُ yeter, (yalnız kullanıldığındaفَحَسْبُ  sadece)

قَبْلُ önce           بَعْدُ sonra[5]

Görüldüğü gibi harf-i cerden sonra geldikleri halde de ötredirler. Çünkü (قَبْلَ) ve (بَعْدَ)’nin muzâfun ileyhi hazfedilince zamme üzere mebnî olur.

Not: Daha önce zikredilen diğer soru kelimeleri mebnî olup cümle içinde hiç bir şekilde harekelerini değiştirmedikleri halde (أَيُّ hangisi, hangi) soru kelimesinin son harfi cümledeki durumuna göre hareke değiştirir. Ayrıca kendinden sonra gelen kelime de esre olur:

Genel Cümle Örnekleri:

Lütfen Bir Sonraki Sayfaya Geçiniz

Muzaf – Muzafun İleyh İSİM TAMLAMASI yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

1. Tanım Câmid İsimler: Konulduğu özgün biçimini koruyan ve başka bir kelimeden türememiş olan isimlere bu ad verilir. Sözgelimi مَاء، شَجَرَة، فَرْع، أَرْض، عَيْن isimleri biçimsel yönden özgün, yani başka bir kelimeden türememiş câmid isimlerden birkaçıdır.

2. Tanım Câmid İsimler – Mevsuf İsimler Konulduğu özgün biçimini koruyan ve başka bir

kelimeden türememiş olan isimlere bu ad verilir.

Sözgelimi مَاء، شَجَرَة، فَرْع، أَرْض، عَيْن isimleri biçimsel yönden özgün, yani

başka bir kelimeden türememiş câmid isimlerden birkaçıdır.

CAMİD İSİMLERİN KISIMLARI

Camid isimler zat ve mana ismi şeklinde iki kısma ayrılır.

1. Zat isimleri: Beş duyu organıyla idrak edilebilen anlaşılabilen isimler zat isimlerdir

Örnek:  الطفل çocuk  زيت yağ حجر taş gibi

 2. Mana İsimleri – Mastarlar: Zihin yoluyla anlaşılabilen , mastar şeklinde kullanılmış kelimelerdir.

Örnek: كتابة yazmak kitabetün ضرب vurmak darbun

Not: Camid isimlerin ikili çoğulu yapılsa da bu kelimeler yine camiddilrer bir şey değişmez.

Câmid İsimler yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Nakıs Fiiller 3 yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.