Klasik Arapça Dersleri arşivleri - Fasih Arapça

1. BAB ARAPÇADA FİİLLER

Wed, 10 Jun 2015 20:42:21 +0000

1. BAB : Müteaddî fiil:
( نَصَرَ يَنْصُورُ نَصْراً Yardım etti) ve Lâzım fiil:
( خَرَجَ يَخْرُجُ خُرُوجاً Çıktı)
1.BAB'dan Gelen Anlamlar :
1. BAB’dan gelen fiillerde, “Sebeblere göre, sonuç şekillenir” ilkesi vardır.
Ayrıca 3.BAB’dan gelen fiillerin, İlâhi_hüküm – fiil – ism-i fâil arasındaki ilişkilere bakarsak, 1.BAB‘ın özellikleri görülür ve nefsimiz hk’da bilgileniriz.
Bu ilkeyi ilk defa yaşayarak öğrenen Hz. Âdem a.s. dedemiz ve Havva anamız oldu.
( وَ لاَ تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَاّلِمِينَ ) “Bu ağaca yaklaşmayın, yoksa zâlimlerden (ism-i fâil) olursunuz. 2/35” emri ve yaşadıkları olaylar bize, hüküm – sebeb – sonuç ilişkisini öğretir. Şöyle de söylenebilir :
Buradaki ilâhi_hüküm (emir) ile 3.BAB’dan gelen ( لاَ تَقْرَبَا ) fiili ve ( الظَاّلِمِينَ ) ism-i fâili arasındaki ilişkiye bakarsak “Sebeblere göre, sonuç şekillenir” ilkesini görülür. Bu nedenle ;
1.BAB ile bizlere, “Bir şeyi tercih etmek istediğiniz zaman, öncelikle sonucunun nasıl şekilleneceğini ilgili Ayet-i Kerime ve Hadis-i Şeriflerden öğrenin” ikazını yapar. Buna göre şu tarifleri de yapabiliriz ve yeni tarifler ekleyebiliriz.
a) Yaşanılan her olay, önceki işlerin bir karşılığı ve yeni olayların da sebebidir.
b) Şeriat hükümlerini bırakıp da, tercihine göre yapacaklarını belirleyen kişi, ilgili belâ ve musibetlere tâlip olmuş demektir.
c) Önce verilen ilâhi emri anlamak, sonra söylenilenler ile amel etmek, en önemli ihtiyacımızdır.
Yaşanmakta olan olayları inceleyerek “Keşke” diyerek yaşıyorsak, nefsimizi gereğince tanımıyoruz demektir.
(2) 1.BAB’dan gelen fiiller hafızaya, EDEBLERİ ile birlikte nakş olur. Örnek 3/123
( …وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللهُ بِبَدْرٍ Yemin olsun, Ellah size Bedir’de yardım etti…) Ayeti ve Bedir kıssası tefekkür edilirse ;
(a) Ellah Teala’nın fiili ile insanın fiili arasındaki farklar görülebilir.
(b) Ezeldeki iradesini bize bildiren bu kıssa ve ilgili fiiller hafızamıza nakş olur,
(c) Dinleyenlere bu kıssa ile kendini anlatır,
(d) Ezelde takdir edilen kıssanın gerçekleşmesini kimsenin engelleyemediğini gözler önüne serer,
(e) Ezeldeki niyetinin (Fâilin niyetinin), kıssayı yaşayanlara (meful’e, …كُمُ …) örtüldüğünü saklı olarak bildirir,
(f) Bu gerçekleri dikkate alarak konuşun diye ikaz eder.
(3) 1.BAB’dan gelen fiillerin zâhirisi, organlarımızla sergilediğimiz görülen ve bilinen davranışlarımızdır.
Bâtınisi : Vücudlanan amellerin, davranışlarıdır. Buna “Amelin vücud bulması” da denir.
Vücudlanan ameller hk’da bir kıssa : Şeyh Muhyiddin Arabi (k.s.a)’nin anlattığı olay : “Henüz pek genç iken bir gemide seyyahat ediyordum. Geminin güvertesinde idim. Güvertenin kenarına ilişmiş bir yolcu daha vardı. Gece idi. Mehib bir dalga vardı.
Bir an baktım ki kenarda bulunan yolcu sarsıntıda dengesini kaybetti ve birdenbire denize yuvarlandı. “Ayy düştü!” dememe kalmadı ki yolcu, bu âleme mensub olmayan gayet Lâtîf bir mahluk tarafından hemen gemiye çıkartıldı ve kulağına doğru bir şey söyledi.
Acaba hayal içinde miyim diye bir an tevakkuf ettim, fakat hayal içinde olmadığımı biliyordum. Bilgim daha yakın ifade etsin için yolcuya yaklaştım, üstünü başını yokladım, su içinde idi, suları sızıyordu. Bu defa dayanamayarak merak ile kendisine: “Bu hâl nedir? Seni sudan çıkaran kimdir? diye sordum.
Yolcu cevaben: “Ben de senin gibi bir şey bilmiyorum” dedi. “Yalnız dalganın sarsıntısı ile denize düştüğüm an; zamana ve mekana sığmayan bir muhakeme içinde idim. Kendi kendime artık öyle bir yerdeyim ki; burada hiç kimse bana elini uzatamaz.
Şimdi öyle biri lâzım ki kudreti ve kuvveti; denizde de, dalgasına da, bütün mahluklarına da geçsin. İşte bu zamana sığmayan muhakemenin neticesindedir ki, derhal teslim oldum ve aşk ile :
ذَالِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ “İşte bu çok güçlünün, çok bilenin takdiridir. Yâsin,38” dedim.
Bu cümlenin nihayetinde de senin gördüğün, benim ise görüp bilemediğim o nûranî, lâtîf mahluk beni derhal tuttu çıkardı. Sonra da ” Yabancın değilim. Okuduğun Âyet-i Kerîme’nin mânasıyım. Emr-i İlâhi ile vücudlandım, seni çıkarmaya memur edildim. ” dedi ve benden kayboldu.
Hazret-i Muhyiddin (k.s.a) bunu aynen böyle naklettikten sonra:
وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلاً “Kur’an’ı tertilen oku. 73/4″ Âyet-i Kerime’sini beyan eder ve
“Kur’an-ı Mubîn’in harflerini, kelimelerini okurken hakkını yerine getirerek okuyunuz. Zira hariçte vücud bulur. O hakkı vermeden okursanız, eksik vücudlu olarak zâhir olur. Bir de Kur’an-ı hakkıyla okuduktan sonra ihlas-ı tam bir îman ile tefekkür edin de o vücud canlansın ve istenilen şey’i yapsın” buyurur.
(Hem ( تَرْتِيلاً ) “Tertilen okumanın” nasıl uygulanacağını tarif ediyor, hemde meful-u mutlak’ın saklı anlamını açıklıyor.)
1.BAB'dan GELEN خَلَقَ FİİLİ HAKKINDA DERLENEN BİLGİLER :
1) Delâilü’l-Haytrât’daki bir Salavat-ı Şerifede, خَلَقَ fiilinin anlamını veren kısmı : ” … Ey sözü Hak olan ve
وَاللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ “Sizi ve yaptıklarınızı Ellah yarattı.37/96” meâlindeki âyette (bize) buyuran Ellahım!
Ellah’ın hiçbir kulundan, hiçbir söz, fiil, hareket ve hareketsizlik meydana gelmez. Ancak O’nun ilmi, kazâ ve kaderinde olması gerektiği şekilde nasıl geçiyorsa, o şekilde meydana gelebilir ….”
2) Bu Salavat-ı Şerifede bildirilen anlam ile 113/2 deki ( مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ … ) “Yarattığı şeylerin şerrinden ….” Âyet-i Kerimesinde geçen خَلَقَ fiilindeki anlam aynıdır.
Çünkü mahlukattan gelen şerler, insanların sebeb olduğu eylemlere birer cevap gibidir. Yani bizden başlayan ve bize geri dönen şerlerdir. Müstehak olduğumuz şey başımıza gelir. Başkası değil anlamındadır.
Meselâ, ekolojiye verilen zararların bize geri dönmesi gibi veya Ellah Tealanın defalarca ikâz etmesine rağmen, iki ezeli düşmanımızı (nefimizi ve lâin şeytanı), gereğince tanıyamamış olmamızdan kaynaklanan şerler gibi.

1. BAB ARAPÇADA FİİLLER yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

BABLAR ARAPÇDA 35 BAB

Wed, 10 Jun 2015 20:39:28 +0000

Aksam-ı Seba

1. Aksam-ı Seba Sahih Fiiller Salim Fiil

2. Aksam-ı Seba Mehmuz Fiil

3. Aksam-ı Seba Muzaaf Fiil

4. İlletli Fiiller Misal Fiil

5. İlletli Fiiller Ecvef fiil

6. İlletli Fiiller Nakıs Fiil

7. İlletli Fiiller Lefif Fiil

8. Sülasi Mezid Fiillerden İfal Babı

9. Sülasi Mezid Fiillerden Tefil Babı

10. Sülasi Mezid Fiillerden Müfaale Babı

11. Mezid Fiillerden İnfial Babı

12. Mezid Fiillerden İftial Babı

13. Mezid Fiillerden İfilal Babı

14. Mezid Fiiller Tefaul Babı

15. Mezid Fiiller Tefaul Babı

16. Mezid Fiiller İstifal Babı

17. İfilal Babı, İfivval Babı İfilal İstifal Babı

18. Rubai Mücerred ve Rubai Mezid Fiiller

19. Medh – Zem Övme Ve Yerme Fiilleri

Arapçada 35 Bab

35 Bab, Arapçada sadece fiillerle ilgili bir konudur.

Arapçadaki tüm fiillerin kökünü, türemesini ve çekim şekillerinin tamamına verilen isimdir.

Arapçada fiiller 4 ana bölümde incelenir:

1) Sülasi Mücerret / Soyutanmış üç kök harfli fiiller

2) Sülasi Mezid / Artırılmış üç kök harfli fiiller

3) Rubai Mücerret / Soyutlanmış dört harfli fiiller

4) Rubai Mezid / Artırılmış dört harfli fiiller

Bu 4 ana bölümün alt grup sayıları:

Sülasi Mücerret: 6

Sülasi Mezid: 12

Rubai Mücerret: 1

Rubai Mezid: 3

Rubaiye (Bu baba örnek verilen fiil olan دَحْرَجَ dahrece’ye) Mülhaklar/İlgili: 6

Tedahrece’ye Mülhaklar/İlgili: 5

İhranceme’ye Mülhaklar/İlgili: 2

Ve toplamda “Arapçada 35 Bab” şeklinde genel bir isim verilir.

Not 1: Bu 35 Bab’ın hepsinin bir ismi, sistematiği ve kuralları vardır, yani ezberlenmesi ve takip edilmesi oldukça kolaydır.

Not 1: Bu babların fonksiyonu nedir, neden bunları öğrenmek zorundayız, sorusuna hem cevap teşkil etsin hem de öğrendiğimiz bu babların amacını dillendirerek, ufuk açmış olalım.

Normalde Arapçada üç harfli كَتَبَ gibi ve dört harfli دَحْرَجَ gibi fiiller vardır. Ancak bu filler anlam bakımından yetersiz gelince bu fillere bazı harfler ilave ederek yenice fiiller ve bunlara farklı anlamlar katılması sağlanmış, bu fiillerin sistematik adı olan bablar oluşturulmuş. Bu tanım en yalın halde yapılmıştır, böylece babları çalışan öğrenciler ilerde çok rahat edebilmek adına Arapçada fiillerin temelini atmış olacaklar.
عندما تُغلقُ أبوابُ السعادةِ أما

AKSAMI SEBA VE BABLAR İLE İLGİLİ DİĞER DERSLER

BİNA 35 BABTIR:

Bunlardan 6 tanesine SÜLASİ MÜCERRED denir:

1-Feale-Yef’ulü
2-Feale-Yef’ilü
3-Feale-Yef’alü
4-Feile-Yef’alü
5-Feule-Yef’ulü
6-Feile-Yef’ilü

Bunlardan 12 tanesine SÜLASİ MEZİD denir:

Bu 12 bab da 3 nevidir:

1-Kendisine tek harf ziyade olunandır.Bu da 3 tanedir:

1-İF’AL BABI= Ef’ale-Yuf’ilü-İf’alen
2-TEF’İL BABI= Fa’ale-Yufa’alü-Tef’ılen
3-MUFAALE BABI= Fâale-Yufâılü-Mufâaleten

2-Kendisine 2 harf ziyade olunandır.Bu da 5 tanedir:

1-İNFİAL BABI= İnfale-Yenfeılü-İnfiâlen
2-İFTİAL BABI= İfteale-Yefteılü-İftialen
3-İF’İLAL BABI= İfalle-Yefallü-İf’ılâlen
4-TEFA’UL BABI=Tefa’ale-Yetefa’alü-Tefa’ulen
5-TEFÂUL BABI=Tefâle-Yetefâalü-Tefâulen

3-Kendisine 3 harf ziyade olunandır.Bu da 4 babtır:

1-İSTİFAL BABI= İstefale-Yestefılü-İstifâlen
2-İF’ÎÂL BABI= İfav’ale-Yefav’ılü-İf’îâlen
3-İF’IVVAL BABI= İfavvele-Yefavvilü-if’ıvvâlen
4-İF’ÎLÂL BABI= İf’ââlle-Yef’âllü-İf’îlâlen

Bunlardan bir tanesi RÜBAİ MÜCERRED içindir.Bu da bir babtır:

1-Fa’lele-Yufa’lilü-Fa’leleten

Bunlardan 6 tanesi DAHRECE MÜLHAK içindir:

1-Fev’ale-Yüfev’ilü-Fev’aleten
2-Fey’ale-Yüfey’ılü-Fey’aleten
3-Fa’vele-Yüfa’vilü-Fa’veleten
4-Fa’yele-Yüfa’yilü-Fa’yeleten
5-Fa’lele-Yüfa’lilü-Fa’leleten
6-Fa’lââ-Yüfa’lîî-Fa’leyeten

Bunlardan 3 tanesi RÜBAİ MEZİD içindir.Bu da 2 nevidir:

1-Kendisine bir harf ziyade olunan.Bu da bir babtır:

1-Tefa’lele-Yetefa’lelü-Tefa’lülen

2-Kendisine 2 harf ziyade olunanlar.Bu da 2 tanedir:

1-İfanlele-Yefanlilü-İfınlalen
2-İf’alelle-Yef’alillü-İf’ıll’âlen

Bunlardan 5 tanesi TEDAHRECE MÜLHAK içindir:

1-Tefa’lele-Yetefa’lelü-Tefa’lülen
2-Tefev’ale-Yetefev’alü-Tefev’ulen
3-Tefey’ale-Yetefey’alü-Tefey’ulen
4-Tefa’vele-Yetefa’velü-Tefa’vülen
5-Tefa’lâ-Yetefa’lî-Tefa’liyen

Bunlardan 2 tanesi İHRANCEME MÜLHAK içindir:

1-İfanlele-Yef!anlilü-İf’ınlalen
2-İf’anlâa-Yef’anlî-İfınlâen

BABLAR ARAPÇDA 35 BAB yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.