https://www.hadisveritabani.info/

Bu web sitesi Türkiye merkezli oluşturulumuş hadis veri tabanı arşividir. Ücretsiz kayıt olup kullanabilirsiniz. Kullanım arayüzünde türkçe aradığınızda sadece arapça metinlerin gelmesi tercümelerin  aynı arama sayfasında gözükmesi daha güzel olurdu.

https://hadeethenc.com/tr/home

bu site arama algoritması ve farklı dil seçenekleri sebebiyle daha kullanışlı. 

Hadis Arama Siteleri Arapça Türkçe yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

Arapça Kalbinde zerre kadar kibir olan kimse cennete giremez Arapça yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

40 HADİS

اَلْإِسْلاََمُ حُسْنُ الْخُلُقِ

İslâm, güzel ahlâktır

Kenzü’l-Ummâl, 3/17, Hadis No: 5225

اَلدّ۪ينُ النَّص۪يحَةُ قُلْنَا: لِمَنْ (يَا رَسُولَ اللّٰهِ؟) قَالَ: لِلّٰهِ وَلِكِتَابِهِ وَلِرَسُولِهِ وَلِأَئِمَّةِ الْمُسْلِم۪ينَ وَعَامَّتِهِمْ

(Allah Resûlü) “Din nasihattır/samimiyettir” buyurdu. “Kime Ya Resûlullah?” diye sorduk. O da; “Allah’a, Kitabına, Peygamberine, Müslümanların yöneticilerine ve bütün müslümanlara” diye cevap verdi.

Müslim, Îman, 95

مَنْ لاَ يَرْحَمِ النَّاسَ لاَ يَرْحَمْهُ اللّٰهُ

İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez 

Müslim, Fedâil, 66; Tirmizî, Birr, 16

يَسِّرُوا وَلَا تُعَسِّرُوا، وَبَشِّرُوا وَلَا تُـنَـفِّرُوا

Kolaylaştırınız, güçleştirmeyiniz, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz

Buhârî, İlim, 11; Müslim, Cihâd, 6

إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ:

إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ

İnsanların peygamberlerden öğrenegeldikleri sözlerden biri de; “Utanmadıktan sonra dilediğini yap!” sözüdür.

Buhârî, Enbiyâ, 54; Ebu Dâvûd, Edeb, 6.

اِنَّ الدَّالَ عَلَى الْخَيْرِ كَفَاعِلِهِ

Hayra vesile olan, hayrı yapan gibidir 

Tirmizî, İlim, 14

لَا يُلْدَغُ اْلمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ وَاحِدٍ مَرَّتَيْنِ

Mü’min, bir yılanın deliğinden iki defa sokulmaz 

Buhârî, Edeb, 83; Müslim, Zühd, 63.

اِتَّقِ اللّٰهَ حَيْثُمَا كُنْتَ، وَأَتْبِعِ السَّيِّـئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا، وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ

Nerede olursan ol, Allah’a karşı gelmekten sakın; yaptığın kötülüğün arkasından bir iyilik yap ki, bu onu yok etsin. İnsanlara karşı güzel ahlakın gereğine göre davran.

Tirmizî, Birr, 55.

إِنَّ اللّٰهََ تَعَالٰى يُحِبُّ إِذَا عَمِلَ أَحَدُكُمْ عَمَلًا أَنْ يُتْقِنَهُ

Allah, sizden birinizin yaptığı işi, ameli ve görevi sağlam ve iyi yapmasından hoşnut olur.

Taberânî, el-Mu’cemü’l-Evsat, 1/275

Beyhakî, Şu’abü’l-Îman, 4/334.

اَلْإ۪يمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً أَفْضَلُهَا، قَوْلُ لٰا إِلٰهَ إِلَّااللّٰهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ اْلأَذَى عَنِ الطَّر۪يقِ، وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الْإ۪يمَانِ

İman, yetmiş küsur derecedir. En üstünü “Lâ ilâhe illallah (Allah’tan başka ilah yoktur)” sözüdür, en düşük derecesi de rahatsız edici bir şeyi yoldan kaldırmaktır. Hayâ da imandandır.

Buhârî, Îman, 3; Müslim, Îman, 57-58

مَنْ رَأٰى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِـعْ فَبِلِسَانِه،ِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِـعْ فَبِقَلْبِهِ، وَذٰلِكَ أَضْعَفُ الْإ۪يمَانِ

Kim kötü ve çirkin bir iş görürse, onu eliyle düzeltsin; eğer buna gücü yetmiyorsa, diliyle düzeltsin; buna da gücü yetmezse, kalben karşı koysun. Bu da imanın en zayıf derecesidir.

Müslim, Îman, 78

عَيْنَانِ لَا تَمَسُّهُمَا النَّارُ: عَيْنٌ بَـكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ، وَعَيْنٌ بَاتَتْ تَحْرُسُ ف۪ى سَب۪يلِ اللّٰهِ

İki göz vardır ki, cehennem ateşi onlara dokunmaz: Allah korkusundan ağlayan göz, bir de gecesini Allah yolunda nöbet tutarak geçiren göz.

Tirmizî, Fedâilü’l-Cihâd, 12

لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ

Başkalarına zarar vermek ve zarara zararla karşılık vermek yoktur.

İbn Mâce, Ahkâm, 17; Muvatta’, Akdıye, 31

لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتّٰى يُحِبَّ لِأَخ۪يهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ

Hiçbiriniz kendisi için istediğini (mü’min) kardeşi için istemedikçe (gerçek) iman etmiş olamaz.

Buhârî, Îman, 7; Müslim, Îman, 71

اَلْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يُسْلِمُهُ، مَنْ كَانَ ف۪ى حَاجَةِ أَخ۪يهِ، كَانَ اللّٰهُ ف۪ى حَاجَتِهِ، وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللّٰهُ عَنْهُ بِهَا كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ

Müslüman müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu (düşmanına) teslim etmez. Kim, (mü’min) kardeşinin bir ihtiyacını giderirse, Allah da onun bir ihtiyacını giderir. Kim müslümanı bir sıkıntıdan kurtarırsa, bu sebeple Allah da onu kıyamet günü sıkıntılarının birinden kurtarır. Kim bir müslümanı(n kusurunu) örterse, Allah da Kıyamet günü onu(n bir kusurunu) örter.

Müslim, Birr, 58

لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتّٰى تُؤْمِنُوا، وَلَا تُؤْمِنُوا حَتّٰى تَحَابُّوا

İman etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de (gerçek anlamda) iman etmiş olamazsınız.

Müslim, Îman, 93; Tirmizî, Sıfâtu’l-Kıyâme, 56

اَلْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ

وَالْمُؤْمِنُ مَنْ أَمِنَهُ النَّاسُ عَلٰى دِمَائِهِمْ وَأَمْوَالِهِمْ

Müs­lü­man, müslüman­la­rın elin­den ve di­lin­den emin ol­du­ğu kim­se­dir. Mü’min ise, insanların canları ve malları konusunda kendisinden emin olduğu kimsedir.

Tirmizî, Îman, 12

لَا تَبَاغَضُوا وَلَا تَحَاسَدُوا وَلَا تَدَابَرُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللّٰهِ إِخْوَانًا، وَلَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثَةِ اَيَّامٍ

Birbirinize buğuz etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize arka çevirmeyin; ey Allah’ın kulları, kardeş olun. Bir müslümana, üç günden fazla (din) kardeşi ile dargın durması helal olmaz.

Buhârî, Edeb, 57

إِنَّ الصِّدْقَ يَهْد۪ى إِلَى الْبِرِّ، وَ إِنَّ الْبِرَّ يَهْد۪ى إِلَى الْجَنَّةِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتّٰى يُكْتَبَ صِدّ۪يقًا، وَ إِنَّ الْكَذِبَ يَهْد۪ى إِلَى الْفُجُورِ، وَ إِنَّ الْفُجُورَ يَهْد۪ى إِلَى النَّارِ، وَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ حَتّٰى يُكْتَبَ كَذَّابًا

Hiç şüphe yok ki doğruluk iyiliğe götürür. İyilik de cennete götürür. Kişi doğru söyleye söyleye sıddîk (doğru sözlü) diye yazılır. Yalancılık kötüye götürür. Kötülük de cehenneme götürür. Kişi yalan söyleye söyleye kezzâb (çok yalancı) diye yazılır.

Buhârî, Edeb, 69; Müslim, Birr, 103-104

لَا تُمَارِ أَخَاكَ، وَلَا تُمَازِحْهُ، وَلَا تَعِدْهُ مَوْعِدَةً فَتُخْلِفَهُ

(Mü’min) kardeşinle münakaşa etme, onun hoşuna gitmeyecek şakalar yapma ve ona yerine getirmeyeceğin bir söz verme.

Tirmizî, Birr, 58

تَبَسُّمُكَ ف۪ى وَجْهِ أَخ۪يكَ لَكَ صَدَقَةٌ، وَأَمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهْيُكَ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ، وَإِرْشَادُكَ الرَّجُلَ ف۪ى أَرْضِ الضَّلَالِ لَكَ صَدَقَةٌ، وَبَصَرُكَ لِلرَّجُلِ الرَّدِىءِ الْبَصَرِ لَكَ صَدَقَةٌ وَإِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَةَ وَالْعَظْمَ عَنِ الطَّر۪يقِ لَكَ صَدَقَةٌ

(Mü’­min) kar­de­şi­ne te­bes­süm et­men sa­da­ka­dır. İyi­li­ği em­re­dip kö­tü­lük­ten sa­kın­dır­man sa­da­ka­dır. Yo­lu­nu kay­be­den kim­se­ye yol gös­ter­men sa­da­ka­dır. Gözünden rahatsız olan bir kimseye yardımcı olman sadakadır. Yol­dan taş, di­ken, ke­mik gi­bi şey­le­ri kal­dı­rıp at­man da se­nin için sa­da­ka­dır.

Tirmizî, Birr, 36

إِنَّ اللّٰهَ لَا يَنْظُرُ إِلٰى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَلٰـكِنْ يَنْظُرُ إِلٰى قُلُوبِكُمْ وَأَعْمَالِكُمْ

Allah, sizin ne dış görünüşünüze ne de mallarınıza bakar. O, sadece sizin kalplerinize ve işlerinize bakar.

Müslim, Birr, 34; İbn Mâce, Zühd, 9; Ahmed b. Hanbel, 3/285, 539.

رِضَى الرَّبِّ ف۪ى رِضَى الْـوَالِدِ، وَسَخَطُ الرَّبِّ ف۪ى سَخَطِ الْـوَالِدِ

Allah’ın rızası, anne ve babanın rızasındadır. Allah’ın öfkesi de anne babanın öfkesindedir.

Tirmizî, Birr, 3.

ثَلَاثُ دَعَوَاتٍ يُسْتَجَابُ لَهُنَّ لَا شَكَّ ف۪يهِنَّ: دَعْوَةُ الْمَظْلُومِ، وَدَعْوَةُ الْمُسَافِرِ، وَدَعْوَةُ الْوَالِدِ لِوَلَدِهِ

Üç dua var­dır ki, bun­lar şüp­he­siz ka­bul edi­lir: Maz­lu­mun du­ası, mi­sa­fi­rin du­ası ve ba­ba­nın ev­la­dı­na ­du­ası.

İbn Mâce, Dua, 11

مَا نَحَلَ وَالِدٌ وَلَدًا مِنْ نَحْلٍ أَفْضَلَ مِنْ أَدَبٍ حَسَنٍ

Hiçbir baba, çocuğuna, güzel terbiyeden daha üstün bir hediye veremez.

Tirmizî, Birr, 33.

خِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ

Sizin en hayırlılarınız

hanımlarına karşı en iyi davrananlarınızdır

İbn Mâce, Nikâh, 50

لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغ۪يرَنَا وَيُوَقِّرْ كَب۪يرَنَا

Küçüklerimize merhamet etmeyen, büyüklerimize saygı göstermeyen bizden değildir.

Tirmizî, Birr, 15

كَافِلُ الْيَت۪يمِ لَهُ أَوْ لِغَيْرِهِ أَنَا وَ هُوَ كَهَاتَيْنِ فِى الْجَنَّةِ. (وَأَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى)

(Pey­gam­be­ri­miz, işa­ret par­ma­ğı ve or­ta par­ma­ğıy­la işa­ret ede­rek:) “Ge­rek ken­di­si­ne ve ge­rek­se başka­sı­na ait her­han­gi bir ye­ti­mi gö­rüp gö­zet­me­yi üze­ri­ne alan kim­se ile ben, cen­net­te iş­te böy­le yan­ya­na­yız” bu­yur­muş­tur.

Müslim, Zühd, 42

اِجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ: اَلشِّرْكَ بِاللّٰهِ، وَالسِّحْرُ، وَ قَتْلُ النَّفْسِ الَّتِى حَرَّمَ اللّٰهُ إِلَّا بِالْحَقِّ، وَأَكْلُ الرِّبَا، وَأَكْلُ مَالِ اْليَت۪يمِ، وَالتَّوَلَّى يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصَنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ

(İn­sa­nı) He­lâk eden şu ye­di şey­den ka­çı­nın: Al­lah’a şirk koş­mak, si­hir, Al­lah’ın ha­ram kıl­dı­ğı ca­na kıy­mak, fa­iz ye­mek, ye­tim ma­lı ye­mek, sa­vaş­tan kaç­mak, suç­suz ve na­mus­lu mü­min ka­dın­la­ra if­ti­ra­da bu­lun­mak. Buhârî, Vasâyâ, 23, Tıbb, 48; Müslim, Îman, 145

مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَلَا يُؤْذِ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ، وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ

Al­lah’a ve ahi­ret gü­nü­ne iman eden kim­se, kom­şu­su­na ezi­yet et­me­sin. Al­lah’a ve ahi­ret gü­nü­ne iman eden kimse, mi­sa­fi­ri­ne ik­ram­da bu­lun­sun. Al­lah’a ve ahi­ret gü­nü­ne iman eden kim­se, ya ha­yır söy­le­sin ve­ya sus­sun.

Buhârî, Edeb, 31, 85

مَا زَالَ جِبْر۪يلُ يُوص۪ين۪ى بِالْجَارِ، حَتّٰى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ

Cebrâil, bana komşu hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki; ben (Allah Teâlâ) komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim.

Buhârî, Edeb, 28; Müslim, Birr, 140-141

اَلسَّاع۪ى عَلَى الْأَرْمَلَةِ وَالْمِسْك۪ينِ كَالْمُجَاهِدِ ف۪ى سَب۪يلِ اللّٰهِ أَوِ الْقَائِمِ اللَّيْلَ الصَّائِمِ النَّهَارَ

Dul ve fakire yar­dım eden kim­se, Al­lah yo­lun­da ci­had eden ve­ya gün­düz­le­ri (na­fi­le) oruç tu­tup, ge­ce­le­ri­ni (na­fi­le) iba­det­le ge­çi­ren kim­se gi­bi­dir.

Buhârî, Nafakât, 1

كُلُّ بَن۪ى اٰدَمَ خَطَّاءٌ، وَخَيْرُ الْخَطَّائ۪ينَ التَّوَّابُونَ

Her insan hata eder. Hata işleyenlerin en hayırlıları tevbe edenlerdir.

İbn Mâce, Zühd, 30

عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ، إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ ، وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ: إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَـكَرَ، فَـكَانَ خَيْرًا لَهُ، وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ، فَكَانَ خَيْرًا لَهُ

Mü’minin başka hiç kimsede bulunmayan ilginç bir hâli vardır; onun her işi hayırdır. Eğer bir genişliğe (nimete) kavuşursa, şükreder ve bu onun için bir hayır olur. Eğer bir darlığa (musibete) uğrarsa, sabreder ve bu da onun için bir hayır olur.

Müslim, Zühd, 64

مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا

Bizi aldatan bizden değildir

Müslim, Îman, 164

لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ نَمَّامٌ

Söz taşıyan, (cezalarını çekmeden ya da affedilmedikçe) cennete giremez.

Müslim, Îman, 168

أَعْطُوا الْأَج۪يرَ أَجْرَهُ قَبْلَ أَنْ يَجِفَّ عَرَقُهُ

İşçiye ücretini, (alnının) teri kurumadan veriniz 

İbn Mâce, Ruhûn, 4.

مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا أَوْ يَزْرَعُ زَرْعًا فَيَأْكُلُ مِنْهُ طَيْرٌ أَوْ إِنْسَانٌ أَوْ بَه۪يمَةٌ إِلَّا كَانَ لَهُ بِهِ صَدَقَةٌ

Bir müslümanın diktiği ağaçtan veya ektiği ekinden insan, hayvan ve kuşların yedikleri şeyler, o müslüman için birer sadakadır.

Müslim, Müsâkât, 12.

إِنَّ فِى الْجَسَدِ مُضْغَةً، إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّه،ُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، أَلَا وَهِىَ الْقَلْبُ

İn­san­da bir or­gan var­dır. Eğer o sağ­lık­lı ise bü­tün vü­cut sağ­lık­lı olur; eğer o bo­zu­lur­sa bü­tün vü­cut bo­zu­lur. Dik­kat edin! O, kalp­tir.

Buhârî, Îman, 39; Müslim, Müsâkât, 107

اِتَّقُوا اللّٰهَ رَبَّـكُمْ، وَصَلُّوا خَمْسَكُمْ، وَصُومُوا شَهْرَكُمْ، وَأَدُّوا زَكَاةَ أَمْوَالِكُمْ، وَأَط۪يعُوا ذَا أَمْرِكُمْ، تَدْخُلُوا جَنَّةَ رَبِّكُمْ

Rab­bi­ni­ze karşı gel­mek­ten sa­kı­nın, beş va­kit na­ma­zı­nı­zı kı­lın, Ra­ma­zan oru­cu­nu­zu tu­tun, mal­la­rı­nı­zın ze­kâ­tı­nı ve­rin, yö­ne­ti­ci­le­ri­ni­ze ita­at edin. (Böy­le­lik­le) Rab­bi­ni­zin cen­ne­ti­ne gi­rer­si­niz.

Tirmizî, Cum’a, 82

ARAPÇA TÜRKÇE  HADİS  ARŞİVİ

Muvatta İmam Malik Hadisleri (891)

Rezin Hadisleri Arapça Türkçe (144)

Riyazus Salihin Arapça Türkçe Hadisler (125)

Sahihi Buhari Buhari Hadisleri (1961)

Sahihi Müslim Hadisleri (2116)

Süneni Ebu Davud Hadisleri (2796)

Süneni İbn Mace Hadisleri (468)

Süneni Nesai Hadisleri (1638)

Süneni Tirmizi Hadisleri (2447)

El Lulu Vel Mercan (29)

40 HADİS ARAPÇA TÜRKÇE METİNLERİYLE yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

 
 
 
Peygamber Efendimizin bir hadis-i şerifinde selamlaşmanın önemine vurgu yapılıyor.

Arapça ARANIZDA SELAMI YAYINIZ (Hadis-i Şerif) yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

ABDEST ALMANIN ANCAK ABDESTSİZLİKTEN DOLAYI GEREKLİLİĞİ BABI
PAGEREF _Toc145069411 \h 27

ABDEST İSBAĞI (= TAM ALINMASI) HAKKINDAKİ HADÎSLERİN BEYÂNI BABI
PAGEREF _Toc145069389 \h 9

ABDEST ÜZERİNE ABDEST ALMAK BABI
PAGEREF _Toc145069410 \h 26

ABDEST UZUVLARI  ÜÇER DEFA (YIKAYARAK) ABDEST ALMAK BABI
PAGEREF _Toc145069386 \h 5

ABDEST VE GUSÜLDEN SONRA MENDİL (KULLANMAK) BABI
PAGEREF _Toc145069399 \h 16

ABDESTTE ÎKTİSAD VE BUNDA İSRAFIN KERAHETİ HAKKINDA GELEN HADİSLER BABI
PAGEREF _Toc145069388 \h 8

ABDESTTE SAĞDAN BAŞLAMAK BABI
PAGEREF _Toc145069382 \h 3

ABDESTTE TESMİYE (Allah’ı anmak) HAKKINDA GELEN HADÎSLER BABI
PAGEREF _Toc145069381 \h 2

ABDESTTEN SONRA SU SERPMEK HAKKINDA GELEN (HADİSLERİ BABI
PAGEREF _Toc145069398 \h 16

ALLAH TEALÂ’NIN EMRİ ÜZERİNE ABDEST ALMAK HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069397 \h 14

ARÂKIYBI YIKAMA BABI
PAGEREF _Toc145069395 \h 13

ATEŞTE PİŞEN ŞEYLER (İ YEMEK) TEN DOLAYI ABDEST ALMAK BABI
PAGEREF _Toc145069404 \h 21

ATEŞTE PİŞEN ŞEYLERİ YEMEKTEN DOLAYI ABDEST ALMAMA HAKKINDAKİ RUHSAT BABI
PAGEREF _Toc145069405 \h 21

AYAKLARI YIKAMAK HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069396 \h 14

BAŞA MESHETMEK HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069391 \h 10

BEVLİN İSABET ETTİĞİ YERİN NASIL YIKANACAĞI BABI
PAGEREF _Toc145069415 \h 31

BİR AVUÇTAN MAZMAZA VE İSTÎNŞAK BABI
PAGEREF _Toc145069383 \h 3

BİRER DEFA ABDEST (UZUVLARINI YIKAMAK) HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069385 \h 5

BİRER, İKÎŞER VE ÜÇER DEFA (UZUVLARI YIKAYARAK) ABDEST ALMAK HAKKINDA..
PAGEREF _Toc145069387 \h 6

CİNSİ MÜNASEBET YAPILAN ELBİSEYLE NAMAZ KILMAK BABI
PAGEREF _Toc145069419 \h 34

ÇORAPLAR VE PABUÇLAR ÜZERİNE MESHETMEK HAKKINDA GELEN  (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069424 \h 40

CÜNÜB İLE TOKALAŞMAK BABI
PAGEREF _Toc145069416 \h 33

DEVE ETLERİN (I YEMEK) DEN DOLAYI ABDEST ALMAK HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069406 \h 23

ELBİSEDEN MENİYİ OVALAMAK BABI
PAGEREF _Toc145069418 \h 34

ELBİSEYE DOKUNAN MENİ BABI
PAGEREF _Toc145069417 \h 33

ERKEKLİK UZVUNA DOKUNMA HAKKINDAKİ RUHSAT BÂB1.
PAGEREF _Toc145069403 \h 20

ERKEKLİK UZVUNA ELİN DOKUNMASINDAN DOLAYI ABDEST ALMAK BABI
PAGEREF _Toc145069402 \h 19

HAVUZLAR BABI
PAGEREF _Toc145069413 \h 28

HENÜZ YEMEK YEMEYEN ÇOCUĞUN BEVLÎ HAKKINDA..
PAGEREF _Toc145069414 \h 29

HER NAMAZ İÇİN ABDEST ALMAK VE BÜTÜN NAMAZLARI BİR ABDESTLE KILMAK BABI
PAGEREF _Toc145069409 \h 26

ÎSTİNŞAK VE İSTİNSABDA MÜBALAĞA ETMEK BABI
PAGEREF _Toc145069384 \h 4

KULAKLAR, BAŞTANDIR, BABI
PAGEREF _Toc145069393 \h 12

KULAKLARIN MESHİ HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069392 \h 11

MESTİN ÜSTÜNE VE ALTINA MESHETMEYE ÂİT BÂB..
PAGEREF _Toc145069421 \h 37

MESTLEB ÜZERİNE MESHETMEK HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069420 \h 35

MUKÎM VE MİSAFİR İÇİN MESHEDEBİLME SÜRESİ HAKKINDA GELEN (HADÎSLER)  BABI
PAGEREF _Toc145069422 \h 38

NECASETİN GİRMESİYLE  NECİSLENMEYEN SU MİKTARINI BEYÂN BABI
PAGEREF _Toc145069412 \h 28

ÖPMEKTEN DOLAYI ABDEST ALMAK BABI
PAGEREF _Toc145069407 \h 24

PARMAKLARI HİLALLAMAK BABI
PAGEREF _Toc145069394 \h 12

SAKAL TAHLİLİ HAKKINDAKİ HADİSLER BÂBI
PAGEREF _Toc145069390 \h 9

SARI BAKIR (KAB) İLE ABDEST ALMAK BABI
PAGEREF _Toc145069400 \h 18

SARIK ÜZERİNE MESH ETMEK HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI
PAGEREF _Toc145069425 \h 41

UYKUDAN UYANAN ADAM, ELİNİ YIKAMADAN ÖNCE KABA SOKABİLİR Mİ? BABI
PAGEREF _Toc145069426 \h 41

UYUMAK İÇİN ABDEST ALMAK BABI
PAGEREF _Toc145069408 \h 26

UYUMAKTAN DOLAYI ABDEST ALMAK BABI
PAGEREF _Toc145069401 \h 18

ZAMANLA SINIRLANDIRMA OLMAKSIZIN MESHETME HAKKINDA GELEN  (HADÎSLER)  BABI
PAGEREF _Toc145069423 \h 39

ABDESTTE TESMİYE (Allah’ı anmak)
HAKKINDA GELEN HADÎSLER BABI

397)    “… Ebü  Saîd-i  Hudri   (Radtyallâhü ö«*J’den  rivayet edildiğine göre
Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:
«Abdest üzerinde Allah adını zikretmeyenin abdesti yoktur.»”

598..âhü anh)’âen rivâyet edildiğine göre
Resulullah (SaUallaku Aleyh* ve Sellem) şöyle buyurmuştur:
nama» yoktur. Abdest üzerinde Allah adını zikretmeyenin abdesti yoktur.-”

399)    “… Ebû Hüreyre (Radtyallâhü anhyden:
Resulullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir: «Abdesti
olmayanın namazı yoktur. Abdest üzerinde Allah adını zikretmeyenin abdesti
yoktur.»”

400) “… Sehl bin Sa’d eş-Sâidî (Radıyallâhü anh)’dtn, Resulullah (Sal-lallahü
Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, dediği rivâyet edilmiştir :
«Abdesti olmayanın namazı yoktur. Abdest üzerinde Allah adını zikretmeyenin
abdesti yoktur. Ve Peygamber üzerine salâvat getirmeyenin namazı yoktur. Ensar’ı
sevmiyenin namazı da yoktur.»1*

ABDESTTE SAĞDAN BAŞLAMAK BABI

401)    “… Âişe (Radtyallâkü ankâyden:
Şöyle söylemiştir: Resûlulİah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ab-dest aldığı
zaman, saç ve sakalını taradığı zaman ve ayakkabı giydiği zaman sağdan başlamayı
severdi.”

402)    “… Ebû Hüreyre (Radıyallâhü an*)’den :
Şöyle söylemiştir: (Resûlulİah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) buyurdu ki:
«Abdest aldığınız zaman sağ uzuvlarınızdan başlayınız.» Ebü’l-Hasan bin Seleme
dedi ki: Bize Ebû Hatim tahdis etti. (O da dedi ki) bize Yahya bin Salih ile İbn-i
Nüfeyl ve başkalan tahdis ettiler. Dediler ki: Bize Züheyr (bin Muâviye) tahdis
etti. (Bir önceki senedde anılan El-A’meş ve Ebû Salih aracılığı ile) Ebû
Hüreyre hadîsini zikretti.»

BİR AVUÇTAN MAZMAZA VE İSTÎNŞAK BABI

403)    “… İbn-i Abbas (Radtyallâhü anhyâtn şöyle söylediği rivayet edilmiştir
:

Şüphesiz Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bir avuctan mazmaza ve
Istinşak etti.”

404)    “… Ali (Radtyallâhü anhyden şöyle dediği rivayet edilmiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdest aldığında bir avuçtan üç defa
mazmaza ve üç defa istinşak etti/’

405)    “… Abdullah bin Vezîd El-Ensârî (Radtyallâhü ankyden: Şöyle
söylemiştir:  Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bize gelmişti.   Bizden
abdest için su İstedi. Ben O’na su getirdim.   Bir avuçtan mazmaza ve istinşak
etti.”

ÎSTİNŞAK VE İSTİNSABDA MÜBALAĞA ETMEK BABI

406)    “… Seleme bin Kays (*)   (El-Eşcaî)   (Radtyallâhü <mh)’âen rivayet
edildiğine göre şöyle söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bana buyurdu ki Abdest aldığın zaman
(burnuna su çektikten sonra) sümkür ve taşla istincâ ettiğin zaman taş sayısını
tek yap.»”

407)    “… Lakît bin Sabıra (43)   (Radtyallâhü ank)’den şöyle dediği rivayet-
olunmuştur:
Ben i Yâ Resûlallahl (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), (şer’an övülen) abdestten
bana haber buyurunuz, dedim. Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) buyurdu ki
ı,
«Abdesti İsbâğ et (= tam ve mükemmel al) ve oruçlu olmadığın zaman istinşâkta
mübalâğa et.»”

408)    “… (Abdullah)  İbn-i  Alibas   (Radtyaüâkü  mhümâydtn  rivayet
edildiğine göre Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir
:
«İki defa tam ve mükemmel olarak veya üç defa sümkürünüz.»”

409)    “… Ebû Hüreyre (Radtyallâhü arth)’âen:
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) buyurdu ki:
«Abdest alan kimse burnunu iyice ayıklasın ve taş ile istinca eden kimse taş
sayısını (çift değil, üç, beş gibi) tek yapsın.»”
Hadis B u h â r i’ de de ayni metinle abdest bahsinde rivayet edilmiştir. Mânâ
bakımından 406 nohı hadis’e benzer. İzahı için oraya müracaat edilebilir.

BİRER DEFA ABDEST (UZUVLARINI YIKAMAK) HAKKINDA GELEN
(HADÎSLER) BABI

410)    “… Sabit bin Ebî Safiyye es-Sümâlî  (Radtyallâhü anh)’den:
Şöyle söylemiştir: Ben Ebû Ca’fer (Muhammed El-Bakır) Radı-yallâhü anh) ‘a:
Câbir bin Abdi İlah (Radıyallâhü anhümâ) tarafından sana:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) (abdest uzuvlarını) birer defa
(yıkayarak) abdest aldı, diye tahdis edildi (mi?) diye sordum. Ebû Ca’fer t
Evet. dedi. Ben Ebû Ca’fer’e ■
Ve Resûlullah’ın (başka bir zaman) ikişer kere (ve diğer bir defa) üçer kere
(abdest uzuvlarını yıkayarak abdest aldığı da Câbir tarafından sana tahdis
edildi mi?) dedim. Ebû Ca’fer i
Evet, dedi.”

411)    “… İbn-i Abbas (Radtyallâhü ö»A/den, şöyle dediği rivayet edilmiştir :
(Bir defa)  Resûlullah  (Sal lal I ahu Aleyhi ve Sellem)’in (abdest uzuvlarını)
birer avuç su ile (yıkayarak) abdest aldığını gördüm.”

412)    “… Ömer (bin el-Hattâb)  (Radtyallâhü anh)’âen:
Şöyle söylemiştir: Ben, ResûluIIah (Sallallahü Aleyhi ve Sel-lem) ‘in Tebuk
savasında (abdest uzuvlarını) birer defa (yıkayarak) abdest aldığını gördüm.”

ABDEST UZUVLARI  ÜÇER DEFA (YIKAYARAK) ABDEST ALMAK BABI

413)    “… Şakîk bin Seleme (45) (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre
söyle söylemiştir:
Ben, Osman ve Ali (Radıyallâhü anhümâJ’nın (abdest uzuvlarını) üçer defa
(yıkayarak) abdest aldıkların ve ResûluIIah (Sallallahü Aleyhi ve SellemJ’in
abdestinin böyle olduğunu söylediklerini gördüm.”   :
Ebü’l-Hasan bin Seleme dedi ki hadîsi bize Ebû Hatim tahdîs etti (O da dedi ki)
Bize Ebû Naim tahdis etti. (O da dedi ki) Bize Abdurrahman bin Sabit bin Sevbân
tahdis etti. Ve bunun mislini zikretti.

414) “… El-Muttalib bin Abdillah bin Hantab (46) (Radtyallâhü an-kümâyden
rivayet edildiğine göre:
Kendisi (Abdullah) bin Ömer (Radıyallâhü anhümâ)’nın (abdest uzuvlarını) Üçer
defa (yıkamak suretiyle) abdest aldığını ve ResûluIIah (Sallallahü Aleyhi ve
Seli em)’in böyle abdest aldığını rivayet ettiğini söylemiştir.”

415)    “… Âişe ve Ebû Hüreyre (Radtyallâhü ankümâ)fden rivayet edildiğine
göre:
Kendileri, Nebi (Sallallahü Aleyhi ve SellemVin (abdest uzuvlarını) üçer defa
(yıkayarak) abdest aldığını söylemişlerdir.’*

416)    “… Abdullah bin Ebî Evfâ (Radıyallâhü anhümâ)’den rivayet edildiğine
göre şöyle söylemiştir:
Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve SellemJ ‘in (abdest uzuvlarını) üçer defa
(yıkayarak) abdest aldığını ve başını bir defa mes-hettiğini gördüm.”

417)    “… Ebû Mâlik El-Eş’arî (RadtyaUâhü anh)’den rivayet edildiğine göre
demiştir ki:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) (abdest uzuvlarını) üçer defa
(yıkayarak) abdest alırdı.’*

418)    “… Er-Rubeyyİ Bint-i Muavviz bin Afra (RadtyaUâhü anhâ)’den:
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) (abdest uzuvlarını)
üçer defa (yıkamak suretiyle) abdest alırdı.”

BİRER, İKÎŞER VE ÜÇER DEFA (UZUVLARI YIKAYARAK) ABDEST
ALMAK HAKKINDA

419)    “…  (Abdullah) İbn-i Ömer (Radtyallâhü anhümâ)’den :
Şöyle söylemiştir: Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem (ab-dest uzuvlarını)
birer defa (yıkayarak)  abdest aldı ve i
-Bu, o kimsenin abdestidir ki Allah hiç bir namazını bunsuz kabul etmez.»
buyurdu. Sonra (abdest uzuvlarım) ikişer defa (yıkamak suretiyle), abdest aldı
ve :
«Bu, değerli ve kıymetli abdesttir.» buyurdu ve (mübarek uzuvlarını) üçer defa
da (yıkayarak)  abdest aldı ve:
«Bu, abdestin en mükemmel olanıdır. Ve bu  (şekil), benim ve
en son vefat eden zat îbn-i Ebî Evfâ’dır. Hulasa İSİ) Buhârî’nin sarihi Ayni’nin
bildirdiğine göre Ebû Hanife’nin ulaştığı 7 Sahâbi’den birisi İbn-i Ebî Evfâ’dır.
O, vefat ederken Ebû Hanîfe 7 yaşında idi. Ebû Hanîfe’nin 70 senesinde doğduğu
rivayetine göre isa îbn-i Ebî Evfâ vefat ederken Ebü Hanife 16 yaşında idi.
Ebû Mâlik El-Eş’arI’nin Hâl Tercemesİ 280 ve Er-Rubayyi’ninki de 390 nolu
hadislerin açıklaması bahsinde geçti.
Halilü’1-Lah İbrahim’in abdestidir. Kim böyle abdest alıp tamamladıktan sonra:
— Ben, Allah’tan başka tapınmaya lâyık ilâh olmadığına, Mu-hammed’in Allah’ın
kulu ve Resulü olduğuna şehâdet ederim,»
Derse o kimse için Cennetin sekiz kapısı (beraber) açılır. Onlardan dilediğinden
girer.» buyurdu.”

420)    “… Ubeyy bin Kâ’b (Radtyallâhü anh)’den şöyle dediği rivayet
olunmuştur :
Resûlullah  (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), su istedi ve  (abdest uzuvlarını)
birer defa (yıkayarak) abdest aldı. Sonra buyurdu ki t
-Bu, abdest görevidir.» veyahut şöyle buyurdu: «Bu, kişinin öyle abdestidir ki,
onu almazsa Allah, hiç bir namazını kabul etmez.»
Bundan sonra O, (uzuvlarını) ikişer defa (yıkamakla) abdest aldı ve bundan sonra
şöyle buyurdu ■.
«Bu, kişinin öyle bir abdestidir ki, onu aldığı zaman Allah ona sevabdan iki pay
verir.»
Daha sonra O, üçer defa (yıkamak suretiyle) abdest aldı. Sonra buyurdu ki *
«Bu, benim ve benden önceki Resullerin abdestidir.»’*

ABDESTTE ÎKTİSAD VE BUNDA
İSRAFIN KERAHETİ HAKKINDA GELEN HADİSLER BABI

421)    “… Übeyy bin Kâ’b (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre
Resûlullah (Sattallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu demiştir:
«Şüphesiz abdest (vesvesesi) için Velehân denilen bir şeytân vardır. Bunun için
su vesvesesinden sakının.»”

422)    “… Amr bin Şuayb’ın dedesi (baba babası Abdullah bin Amr bin
el-As) (Radtyallâhü anhüm)’den rivayet edildiğine göre şöyle söylemiştir:
Bir a’râbî Nebi (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in yanma gelerek abdestin nasıl
alınacağını sordu. Nebi (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), (abdest uzuvlarını) üçer
defa (yıkayarak) ona abdest almayı gösterdi. Sonra buyurdu ki:
«Abdest budur. Bundan fazla yapan kimse, isâe etmiş veya taad-dî etmiş veya
zulüm etmiş olur.»”

423)    “… İbn-İ Abbâs  (Radtyaüâhü  anhümâyden şöyle  dediği  rivayet
olunmuştur :
Ben (bir defa Peygamber’in hanımlarından olan) teyzem Mey-mûne  (Radıyallâhü
anhâî’mn yanında geceledim. Nebi  (Sallallâhü Aleyhi ve Seli em)  (gece) kalkıp
eski bir su kırbasından abdest aldı. Suyu azar azar kullanıyordu. Ben de
kalktım. On un yaptığı gibi yap tun.”

424)    “…  (Abdullah) îbn-i Ömer (Radıyallâhü anhümâ)’den: Şöyle söylemiştir:
Resûlullah (Sallallâhü Aleyhi ve Sellem)  bir adamı abdest alırken gördü ve ona
buyurdu ki: «İsraf etme. İsraf etme.»

425)    “… Abdullah bin Amr (Radtyallâhü anhümâyden:
Şöyle demiştir:   (Bir gün) Sa’d abdest alırken Resûlullah (Sallallâhü Aleyhi ve
Sellem), onun yanından geçti vei
*Bu israf nedir?» buyurdu. Sa’d de i -Abdestte israf var mı? diye sorunca,
Resûlullah (Sallallâhü Aleyhi ve Sellem) :
«Akan bir nehir üzerinde bile olsan evet.» (abdestte israf vardır.) buyurdu.”

ABDEST İSBAĞI (= TAM ALINMASI) HAKKINDAKİ HADÎSLERİN
BEYÂNI BABI

426)    “…   (Abdullah)   İbn-i Abbas  (RadtyaUâhü anhümâ)’den   : Şöyle
söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bize abdest isbağım
emretti.”

427) “… Ebû Saîd-i Hudrî (Radtyallâkü ankyâen rivayet olunduğuna göre kendisi
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’den şöyle buyurduğunu işitmiştir:
—  «Allah’ın, günahlara keffâret ve hasanâtı artırmaya   vesile kıldığı şeyleri
size göster m iyeyi m mi?» Sahabîler:
—  Göster, yâ Resûlallah! dediler. Resûlullah  (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :
«Güçlüklere rağmen abdesti tam olarak almak, mescidlere doğru çok adım atmak ve
bir namazdan sonra diğer bir namazı beklemektir.» buyurdu.”

428) “… Ebû Hüreyre (Radtyallâhü anhyden rivayet edildiğine göre, Peygamber (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu :
Güçlüklere rağmen abdesti kemâl üzere almak ve mescitlere doğru çok adım atmak
ve (bir) namazdan sonra da gelecek namazı gözetlemek (beklemek) günahların
kefaretidir.”

SAKAL TAHLİLİ HAKKINDAKİ HADİSLER BÂBI

429)    “… Ammâr bin Yâsİr (Radtyallâhü anhümâ)’den rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir :
Ben, Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’!, (abdest aldığında mübarek)
sakalını tahlil ederken gördüm.”
Süneni tbn-i M&ce — C.: 2-P.: 4

430)    “… Osman   (Radtyaltâhü  ank)’den rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir:
Resûlullah  (Sal lal la hu Aleyhi ve Sellem) abdest alırken,  (mübarek) sakalını
tahlil etti/’

431)    “… Enes bin Mâlik (Radtyallâhü anhyden :
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdest aldığı zaman
(mübarek) parmaklarım (açıp) aralıyarak (mübarek) sakalını tahlil ederdi.”

432)    “…  (Abdullah)  bin Ömer (Radtyallâhü artkümâ)’den :
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdest aldığı zaman
(mübarek) yüzünün her İki yanını biraz ovduktan sonra parmaklarını aşağıdan
yukarıya doğru sakalının araşma sokup karıştırırdı/’

433)    “… Ebû  Eyyûb El-Ensârî (Radtyallâhü a*k)’den rivâyel edildiğine göre
şöyle söylemiştir :
Ben, Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’! gördüm. Abdest aldı ve (abdest
alırken) sakalını tahlil etti.”

BAŞA MESHETMEK HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI

434) «… Amr bin Yahya’dan (O da) babası (Yahya el-Mâadnl (Radt-yattâhü
ankümâyâen rivayet edildiğine göre, Yahya, Abdullah bin Zeyd (47)’e: — ki o da
Amr bin Yahya’nın ceddidir.
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) “n nasıl abdest aldığını bana
gösterebilir misin? diye sordu. O da evet, dedi. Bunun üzerine (bir miktar)
abdest suyunu istedi. Ellerine su döktükten sonra ellerini iki defa yıkadı.
Sonra üç defa ağzını çalkalayıp burnuna su çekti. Bundan sonra yüzünü üç kere
yıkadı. Daha sonra ellerini dirseklerle beraber ikişer defa yıkadı. Sonra iki
eliyle (bütün) başını meshederek her iki elini ileri götürüp geri getirdi.
Başının ön tarafından başhyarak ellerini ensesine kadar götürdü. Sonra ellerini
geri getirerek başladığı yere vardı. Bundan sonra ayaklarını yıkadı.”

435)    “… Osman bin Affân (Radtyallâhü anh)’den:
Şöyle söylemiştir: Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’İ gördüm abdest
aldı ve  (abdestte) başını bir defa mesnetti.”

436)    “… Ali (Radtyallâhü anh)’âen:
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), (abdest alırken)
başını bir defa meshetti.”

437)    “… Seleme bin El-Ekra’ (Radtyallâhü anhyden rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir:
Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’1 gördüm abdest aldı da başını bir
defa meshetti.”

438)    “… Er-Rubeyyi’ bint-i Muavviz bin Afra’ (Radtyallâhü anhâyd&n: Şöyle
söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem, abdest aidi ve (abdest alırken) başını
iki defa meshetti.”

KULAKLARIN MESHİ HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI

439)    “.!. Abdullah) İbn-i Abbâs (Radtyattâhü û«A,)’den rivayet edildiğine
göre şöyle söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), (abdest alırken) kulaklarım mesnetti.
Dahiline (=yüze bakan kısmına) şahadet parmaklarını ve zahirine (başa bakan
kısmına) baş parmaklarını sürerek kulakların zahirini ve bâtınını mesnetti.*’

440)    “… Er-Rubeyyi (Bint-i Muavviz) (Radtyallâhü anh)’den:
Şöyle söylemiştir:    Nebi  (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), abdest aldı ve
(abdestte) kulaklarının zahirini ve bâtınını mesnetti.”

441)    “… Er-Rubeyyi bint-i Muavviz bin Afra’ (Radtyallâhü anh)’dcn : Şöyle
söylemiştir: Nebi (Sallalloıhü Aleyhi ve Sellem) abdest aldı ve (kulaklarını
meshederken) iki (şahadet) parmak ucunu iki kulağının deliklerine soktu.”
E b û   Dâvüd   ve   Beyhakl   de Hadîsi rivayet etmişlerdir.

442)    “… El-Mıkdâm bin Madîkerib (RadıyaUâkü onh)’den :
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdest aldı ve
(abdest alırken) başını ve kulaklarının zahirini ve bâtınını mesnetti.”

KULAKLAR, BAŞTANDIR, BABI

443) “… Abdullah bin Zeyd (Radtyallâhü onA/den rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir : Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) buyurdular ki:
«Kulaklar baştan (birer parça).dır.»”

444)    “… Ebû Ümâme (Radtyallâhü anh)’den:
Şöyle söylemiştir: Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) : «Kulaklar
baştandır.» buyurdu. Ve (abdest alırken) başını bir defa meshederdİ, gözün burun
tarafındaki uçları da meshederdi.»”

445)    “… Ebû Hüreyre (RadtyaUâhü anh)’Ğtn  rivayet edildiğine göre
Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir:
«Kulaklar baştan (birer parça) dır.-”

PARMAKLARI HİLALLAMAK BABI

446)    “… El-Müstevrid  bin  Şeddâd (51)   (Radtyallâhü anhümâ)’âen :
Şöyle söylemiştir: Resûlullah CSallallahü Aleyhi ve Sellem) ‘i gördüm: Abdest
aldı ve Cabdest alırken sol elin) serçe parmağı ile her iki ayak parmaklarını
hilalladı.”

447)    “…  (Abdullah) bin Abbâs (RadıyaÜâhü anhümâyâm rivayet edildiğine göre
Resûlullah (Saliallahü Aleyhi ve SeÜem) şöyle buyurdu, demiştir:
-Namaza durmak istediğin zaman abdesti isbağ et (rükün, şart ve sünnetlerine
riâyet ederek tastamam yap.) Ellerin ve ayakların parmaklarının arasını da  (hilallamak
suretiyle) su ulaştır.»1’

448)    “… Lakît bin Sabıra (Radıyallâhü atıhyâtn rivayet edildiğine göre
Resûlullah (Saliallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir.
«Abdestini isbağ et ve parmakların arasını hilali a.-”

449)    “… EbûRâfi'(53) (Radtyallâhü anh)>âen :
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Şellem) abdest aldığı zaman
yüzüğünü (altı iyice ıslansın diye) oynatırdı.”

ARÂKIYBI YIKAMA BABI

450)    “… Abdullah bin Ömer (Radtyaîlâhü anhümâyden:
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), abdest alıp
ökçelerine su değmediği görülen bir cemâat gördü. Bunun üzerine t
«Ateşten azab olsun (abdestte yıkanmayan) ökçelere. Abdesti tam alınız.»
buyurdu.”

451)    “… Âişe (Radtyallâhü anhâyden rivayet edildiğine göre Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir;
«Ateşten azab olsun (abdestte yıkanmayan) ökçelere.»

452)    “… Ebû Seleme (Radtyallâhü ank)’âen rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
Âişe  (Radıyallâhü anhâ), Abdurrahmân (bin Ebibekr-i Sıddık) . (Radıyallâhü
anhümâ) yi abdest alırken gördü ve t
— (Yâ Abdurrahmân!) Abdesti mükemmel al. Çünkü ben Resûlullah (Salallahü Aleyhi
ve Sellem)’İ,
«Ateşten azab olsun (abdestte yıkanmayan) arakıybe (= topuğun üstündeki kalın
sinirlere)…» buyururken işittim, dedi.”

453)    “… Ebû Hüreyre  (Radtyall&hü  anh)’âen  rivayet edildiğine göre
Reşylullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir : «Âteşten azab
olsun (abdestte yıkanmayan) ökçelere…»”

454)    “… Câbir bin Abdillah (Radtyallâhü anhümâ)’den:
Şöyle söylemiştir: Ben Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve SellemJ’i, «Ateşten azab
olsun  (abdestte yıkanmamış)  ökçeler Üzerindeki kalın sinirlere…» buyururken
işittim, demiştir.1′

455)    “… Hâlid bin El-Velîd, Yezîd bin Ebî Süfyan, Şürahbîl bin Ha-
sana ve Amr bin El-Âs (Radtyallâhü ahum) ‘den ayrı ayrı rivayet eden Ebû
Abdillah El-Eş’ârî (Radtyallâhü anh) şöyle söylemiştir:
Bu zâtlardan hepsi Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ‘den şunu
buyurduğunu işittiler t
•Ab d esti tam olarak alınız. Ateşten azab olsun (abdestte yıkan-. mayan)
ökçelere…*”

AYAKLARI YIKAMAK HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI

456)    “… Ebû Hayye (56) (Radtyallâhü anh )’den rivayet edildiğine göre
Şöyle söylemiştir:
Ben, Ali (Radıyallâhü anh)’ı abdest alıp ayaklarını topukları (aşık kemikleri)
ile beraber yıkarken ve (abdestini tamamladıktan) sonra:
«Ben, Peygamberimiz (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in abdestini size göstermek
istedim.» derken gördüm.”

457)    “… El-Mikdâm bin Madîkerib (Radıyallâhü awA)’den : Şöyle söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve SeUem) abdest aldı ve (abdest alırken)
ayaklarını üçer defa yıkadı.”

458)    “… Er-Rübeyyî   (Bint-i   Muavviz)   (Radtyallâkü
Şöyle söylemiştir: İbn-i Abbâs (Radıyallâhü anhümâ), bana gelerek şu hadîsi (mi)
sordu: Er-Rubeyyî, Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdest alırken
ayaklarını (üçer defa) yıkadığını anlatan (390 noluî hadîsini kasteder. (Hadis
îbn-i Abbâs’a anlatıldıktan) sonra İbn-i Abbâs:
Gerçekten herkes (ayaklan) yıkamaktan başka bir şeye 1 = mes hetmeye) rıza
göstermez. HaJ böyle iken.    ben Ki ta bu İlahla yalnız (ayakları) meshetmeyi
buluyorum, dedi.”

ALLAH TEALÂ’NIN EMRİ ÜZERİNE ABDEST ALMAK HAKKINDA GELEN
(HADÎSLER) BABI

459)    “… Cami’ bin Şeddâd Ebû Sahra (Radtyallâku ank)’den rivayet edildiğine
göre:
Kendisi: «Ben, Humrâ’nın Ebû Bürde’ye mescidde hadîs naklederken: Osman bin
Affan (Radıyallâhü anhümJ’den şöyle söylerken işittim, dediğini, duydum:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem: «Kim Allah’ın emrettiği gibi abdestini
tam alırsa (böyle abdestlerle kıldığı) farz namazlar, aralarındaki (küçük)
günahlara keffaret olur.» buyurmuştur.”(*)
(*) 1. Cami’ bin Şeddâd Ebû Sahra El-KûH El-Muharibi üstün şahsiyetlerdendir.
Târik bin Abdillah, Safvân bin Muhriz, Ebû JBürde bin Mûsâ, Abdurrah-man En-Nahâi
ve başka zatlardan hadîs rivayet etmiştir. Râvileri İse El-A’msş, Es-Sevrl,
ŞuTıe ve bir çok kimsedir. En-Nesâî, îbn-i Muîn, Ebû Hatim. El-İclî vs Yâkııb
bin Sûfyan onun sıka olduğunu belirtmişlerdir. 127 ve 128’ncİ yılı vefat
etmiştir. (El-Menhel Cüz 2, Sah. 214)
2. Humrân bin Eban Hz. Osman’ın azadlısıdır. Ebû Bekr’in devrine yetişmiştir.
Osman, Muâviye ve Abdullah bin Ömer (R.A.)’den rivayet etmiştir. Hâvileri ise.
Urve bin Zübeyr, Hasan-ı Basrl, Atâ bin Yezid, Nâfi’ Mevlâ İbn-i Ömer, Zeyd bin
Eşlem ve başkalarıdır. İbn-i Muin, onu Medine’nin hadlsçi tabiîleri arasında
zikretmiştir. îbn-i Hibbân sikalardan saymıştır. îbn-i Abdi’I-Ber de onun büyük
bir âlim olduğunu söylemiştir. Basra’da yerleşerek oralı halk ondan hadîs
almıştır. (El-Menhel cüz 2, Sahife 2)
3. Ebû Bürde bin Ebi Musa’nın adı El-Hâris veya Âmir bin Abdillah’tır. Küfe
kadısı ve fıkıhçılarındandır. Ali. Abdullah bin Selâm, Urve bin Zübeyr ve Huzey-fe’den
rivayet etmiş, râvileri de Şâ’bİ, Sabit El-Bennânî, Katâde ve Ebû Ishaktır. İbn-İ
Sa’d, El-İclî ve İbn-İ Habbân onu sikalardan saymışlardır. 104 veya 103’üncü
yılı vefat etmiştir.

460) “… Rifâa bin Râfi (bin Mâlik) (Radtyallâhü onA/den rivayet edildiğine
göre :
Kendisi. Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in yanında oturuyor iken
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem:
«Yüzünü ve dirseklerle beraber kollarını yıkayarak, başını mes-hederek ve
topuklarla beraber ayaklarını yıkamak suretiyle Allah in emrettiği gibi
abdestini isbağ etmedikçe (= tam almadıkça) hiç kimsenin namazı şüphesiz tam
olamaz.» buyurdu.”

ABDESTTEN SONRA SU SERPMEK HAKKINDA GELEN HADİSLERİ BABI

461)    “… El-Hakem b. Siifyân Es-Sakafi  (Radtyallâhü anhyden rivayet
edildiğine göre:
Kendisi, Resûlullah (SaHallahü Aleyhi ve Sellem)’i abdest aldıktan sonra bir
avuç^su alarak ön avretine serperken görmüştür.”

462)    “… Zeyd bin Harise (Radıyaüâhü anh)’den rivayet edildiğine göre:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir!
-Cebrail (Aleyhisselâm) bana abdest almayı öğretti ve abdestten sonra, dışarı
çıkacak idrar (ı defetmek) için elbisemin altına su serpmemi emretti.”
Ebü’l-Hasan bin Seleme dedi ki: Bize Ebû Hatim ve Abdullah
bin Yûsuf Et-Tennisi hadisi naklettiler. (Onlar dediler ki) bize İbn-i Lahia
hadîs nakletti ve bu hadisin mislini anlattı…-

463)    “… Ebû Hüreyre (Radtyallâhü anh)’den:
•    Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) buyurdu ki :
«Abdest aldığın (abdestini tamamladığın) zaman İntidah et (= ön avret mahalline
su serp.)»”

464)    “… Câbir (Radtyallâhü onhyden şöyle dediği rivayet olunmuştur;
Resûlullah (Sallallahü Afeyht ve S e Hem), abdest aldı sonra ön avretine su
serpti.”

ABDEST VE GUSÜLDEN SONRA MENDİL (KULLANMAK) BABI

465)    “… Ümmii  Hâni’  bint-i Ebî Tâlib (58)   (Radtyallâhü ankâ)’dan
rivayet edildiğine göre :
Mekke’nin fethedildiği yıl, Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sel-lem) yıkanmaya
kalktı. Fâtime (Radıyallâhü anhâ) da Onun özerine perde tuttu. Gusülden sonra
RcsûloUa& İSaJlflUahü Aleyhi ve Sel-lemi, öUrisesini alarak ona sarındı.”

466)    “… Kays bin Sa’d (59) (Radıyallâkü anhiimâyden :
Şöyle söylemiştir: Nebi (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bize gelmişti. Biz O’nun
(yıkanması) için su koyduk. Gusül ettikten sonra Ona versle boyalı bir örtü
getirdik de ona büründü. Biraz sonra (m$-bârek) karnının kıvrımları üzerindeki
boya izine bakar gibi oldum.”

467) “… İbn-i Abbâs (Radtyallâkü anhümâ)’den rivayet edildiğine gön
(Peygamberimizin hanımlarından olan teyzesi Meymûhe (Radtyallâhü onkâ) şöyle
söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), cünüblükten boy ab-desti aldığı zaman
(kurulanması için) Ona bir elbise (peşkir) verdim, ftabul buyurmadı ve suyu
silkelemeye başladı/’

468)    “… Selmân-i Fârisî (Radtyaüâhü a»*)’den:
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), ab-dest aldıktan
sonra üzerindeki yün cübbenin ters yüzü île (mübarek) yüzünü kuruladı.*’

469) “… Enes bin Mâlik (Radtyallûhü a«A)’den rivayet edildiğine göre
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur :
«Kim güzelce abdest alır ve abdestten sonra üç defa şunu söylerse ona cennetin 8
kapısı açılır.  Onların hangisinden dilerse girer.»
= «Dilimle söyler ve kalbimle tasdik ederim ki Allah’tan başka ilâh yoktur. O
birdir, ortağı yoktur. Muhammed de O’nun kulu ve resulüdür.»
Ebü’l-Hasan bin Seleme El-Kattan dedi ki: Bize İbrahim bin Nasr tahdis etti. (O
da dedi ki) Bize Ebû Nâîm bu hadisin mislini tahdis
etti.”

470)    “… Ömer bin El-Hattâb (Radtyallâhü a»A>’den rivayet «dildiğine göre
kendisi Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Seİlem) şöyle buyurdu, demiştir:
«Her hangi bir mü si uman abdestini güzelce alır sonra = Allah’tan başka ilâh
olmadığına ve Muhammed’in O’nun kulu ve Resulü olduğuna şübhesiz şehâdet ederim,
derse mutlaka onun için cennetin 8 kapısı açılır. Bunlardan dilediğinden
(cennet’e) girer.»”

SARI BAKIR (KAB) İLE ABDEST ALMAK BABI

471)    “…Abdullah bin Zeyd (Radtyallâhü anhyden rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir:
Resulul]ah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) (bir defa) bize gelmiş idi. Biz sarı
bakırdan (mamul) bir tevr’de Ona su çıkardık. Kendisi de onunla aMpot «Mı ••
de onunla abdest aldı.”

472) “… Zeyneb Bint-i Cahş (Radtyallâhü anhâ)’dan rivayet edildiğine göre:
Kendisinin bakır bir teknesi var idi. Kendisi t    «Ben Resûlullah
(Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ‘in mübarek başını (çamaşır için bakırdan mamul) o
teknede taradım, demiştir.»”
Not: Hadisin isnadının sahih ve ricalinin sıka oldukları, Zevald’de bildirili
iniştir.

473   “… Ebû Hüreyre (Radtyallâhü ankydeaL:
Şöyle söylemiştir: Şübhesiz Nebi (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), tevr’den (sarı
bakır kabtan) abdest aldı.”

UYUMAKTAN DOLAYI ABDEST ALMAK BABI

474)    “… Aige {Radtyallâhü anhâ)’den : Şöyle söylemiştir:   ‘Resülullah
(Sallallahü Aleyhi ve Sellem)
Zeyneb
almakla taltif buyurmuştur. Zeyneb hayırseverliği ile herkesin saygısını
kazanmıştır. Hele Hz. Ömer, Zeyneb’e çok hürmet ederdi. Hilâfetinin ilk yılı
hazinaden külliyetli bir para hediye etmişti. Zeyneb bu hediyeyi ağlıyarak almış
ve aynı gün hepsini fakirlere dağıtmıştır. Böyle bir para yardımına bir daha
muhtaç etmemek için canının alınmasını Allah’tan o gece niyazda bulunduğu
rivayet olunmuştur. Bu beddua üzerine uzun zaman geçmemiş, ertesi yıl vefat
etmiştir. (Ayni)
Zeyneb’in 11 hadisi vardır. Buhârî ile Müslim 2 hadisinds ittifak etmişlerdir.
Râvîleri yeğeni Muhammed bin Abdillah ve Zeyneb BinM Ebı Seleme’dir. Hz. Âişe:
Din, takva, doğru sözlülük ve yakınlarına şefkat bakımından Zeyneb’den daha
hayırlı bir kadın görmedim, demiştir. Mü*minlerin analarından (Peygamber’in
muhterem eşlerinden) İlk vefat eden hanun O’dur. Hicretin 20. yılı vefat
etmiştir. (Hulasa -491)
uyurdu. Hatta horlardı. Sonra kalkarak abdest almaksızın namaz kılardı.’
Tanâfisî dedi ki Vekî’ şöyle söylemiştir:
Âİşe, Resûl-i Ekrem’in secde halinde iken uyuduğunu… kasdet-mlşttr.”

475)    “… Abdullah (İbn-i Mes’ûd) (60) (Radtyallâhü anh)’den: Şöyle
söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şübhesiz uyudu.   Hatta
horladı. Sonra kalkıp namaz kıldı.”

476)    “… (Abdullah)   tbn-i Abbâs (Radtyallâhü anhümâ)’âen: Şöyle
söylemiştir:  Nebî (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in o uykusu, kendisi oturur
iken olmuştur.”
(îbn-i Abbâs (Radıyallâhü anh) şunu demek istemiştir:  Resûl-i Ekrem’in uyuyup
horladıktan sonra kalktığında abdest   almaksızın
namaz kıldığına dâir hadîste söz konusu edilen uykusu O, oturmuş halde iken vuku
bulmuştur.) (61)

477)    “… Ali bin Ebî Tâlib (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir:
«Uyanıklık mak’adın bağıdır.   Bu sebeble uyuyan kimse abdest alsın.»”

478)    “… Safvân(62) bin Assâl (El-Müradî El-Cemelî)     (Radtyallâhü anh)
‘den rivayet edildiğine göre şöyle söylemiştir:
Resûlullah tSallallahü Aleyhi ve Sellem), mestlerimizi üç güne kadar büyük
abdest bozmak, küçük abdest bozmak ve uyku uyumak nedenleri ile çıkarmamızı,
fakat cünüblük halinden dolayı çıkarmamızı emretti.”

ERKEKLİK UZVUNA ELİN
DOKUNMASINDAN DOLAYI ABDEST ALMAK BABI

479) “… Büsre bİnt-i Safvân (Radtyallâhü anhâ)’dan rivayet edildiğine göre,
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir:
«Biriniz, el ile kendi erkeklik uzvuna dokunduğu zaman abdest alsın.-”

480)    “… Câbir bin Abdillah (Radtyallâhü anhümâyden rivayet edildiğine göre
Resûlullah (Snllallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir:
Büsre (R.A.)’nin Hal Tercemesi
Büsre bint-i_Safvan bin Nevfel bin Abdi*l-Uzza bin Kusayy El-Kureşiye El-Ese-diyo
Mervân” bin El-Hakem’in teyzesi ve Abdülmelik bin Mervân’m büyük dsde-sidir.
Hâvileri Abdullah bin Amit, Urve bin Zübeyr, Mervan bin El-Hakem ve Sald bin El-Müseyyeb’dir.
İbn-i Mâceh, Ebû Dâvûd, Tirmizi ve Nesâl Büsrs’nin hadîslerini rivayet
etmişlerdir. Şafiî, Büsre muhacirlik şerefine kavuşmuştur, demiştir, îbn-i
Mus’ab de Büsre’nin Resûl-i Ekrem’e bîat edenlerden olduğunu söylemiştir. (El-Menhel
cüz 2, Sah. 192)
«Sizden birisi eliyle kendi erkeklik uzvuna dokunduğu zaman ona abdest
gerekir.»*’

481)    “… Ümmü Habîbe (Radtyallâkü anhâyûen rivayet edildiğine göre; Kendisi:
Ben Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve SellemJ’den şöyle buyururken işittim:
«Kendi tenasül uzvuna eliyle dokunan kişi abdest alsın.»”

482)    “… Ebû Eyyûb (Radtyallâhü anh)’den:
Ben Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’den işittim, şöyle
buyurdu:
«Kendi tenasül uzvuna eliyle dokunan kişi abdest alsın.»”

ERKEKLİK UZVUNA DOKUNMA
HAKKINDAKİ RUHSAT BÂB1

483) “… Talk (bin Ali) (Radtyallâkü onh)’âen rivayet edildiğine göre Şöyle
söylemiştir :
Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e erkeklik uzvuna el İle dokunmanın
hükmü sorulurken şöyle buyurduğunu işittim.  (Bu
olaya bizzat şâhıd oldum.)
«Onda abdest almak yoktur. Çünkü o senden bir parçadır.»”

484)    “… Ebû Ümâme (Radtyallâhü anh/den:
Şöyle söylemiştir: Resulullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e erkeklik uzvuna el
İle dokunmanın hükmü soruldu. Bunun üzerine kendisi:
«Şüphesiz o senin vücûdundan, küçük bir et parçasından başka bir şey değildir.»
buyurdu.”

ATEŞTE PİŞEN ŞEYLER (İ YEMEK)
TEN DOLAYI ABDEST ALMAK BABI

485)    “… Ebû   Hüreyre   (Radtyallâhü  anhyden  rivayet  edildiğine göre
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir : Ateşte pişen
şeyden dolayı abdest alınız.»
Ebû Hüreyre (Radıyallâhü anh)’m bu hadîsi rivayet etmesi üzerine İbn-i Abbâs (Radıyallâhü
anhümâ) :
Ateşte kaynatılmış su (ile abdest aldığım) dan dolayı (yeniden) abdest mi
alacağım? diyerek (Ebû Hüreyre’nin hadisini garibsedi). Bunun üzerine Ebû
Hüreyre O’na:
«Ey kardeşim oğlu! Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’den bir hadîs
işittiğin zaman sakın ona misaller getirme, dedi.”

486)    “… Âişe (Radtyallâhü anhâ)’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir:
«Ateşte pişen şeyi (yemek) ten dolayı abdest alınız.»’*

487)    “… Yezîd bin Ebî Mâlik (Radtyallâhü o»A>’den rivayet edildiğine göre:
Enes bin Mâlik (Radıyallâhü anh) ellerini kulaklarının üzerine koyarak,
kulaklarım sağır olsun eğer ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ‘i
şöyle buyururken işitmedim, dedi t
«Ateşte pişen şeyi (yemek) ten dolayı abdest alınız.»”

ATEŞTE PİŞEN ŞEYLERİ YEMEKTEN
DOLAYI ABDEST ALMAMA HAKKINDAKİ RUHSAT BABI

488) “… İbn-i Abbâs (Radtyallâkii anhümâ)’den rivayet edildiğine göte şöyle
söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), bir koyun küreği yedikten sonra
ellerini yemek altındaki sofra beziyle sildi. Daha sonra namaza kalkarak namaz
kıldı.”

489)    “… Câbir bin Abdillah (Radtyattâhü ankümâ)’den rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir :
Peygamber  (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), Ebû Bekir ve Ömer (Hadıyallâhü anhümâ)
ekmek ve et yediler de abdest almadılar.”

490)    “… Zührî (Radıyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir ;
Ben El-Velîd veya Abdülmelik’in akşam yemeğinde hazır bulundum. Yemekten sonra
namaz vakti olunca abdest almak İçin kalktım. Bunun üçerine Cafer bir Amr bin
Ümeyye dedi ki:
Ben babam üzerine şehâdet ederim ki kendisi Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve
Sellem) ‘in ateşte pişen yemek yedikten sonra abdest almadan namaza durduğuna
şâhidlik etmiştir. (Zührî dedi ki) Ali bin Abdillah bin Abbas (Radıyallâhü
anhümâ) da t Ben de bunun misliyle-babam üzerinde şehâdet ederim, dedi.’*

491)    “… Ümmü Seleme (Radtyallâhü anhâ)’den: Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem)’e bir koyun küreği getirildi. O, bundan yedi ve suya el
değdirmeden namaz kıldı.”

492)    “… Süveyd bin Nûman El-Ensârî (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine
göre :
(İçlerinde kendisinin de bulunduğu) Ashâb’dan bir cemaat Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem)’in beraberinde Hayber’e doğru yola çıktılar. Sahbâ (65) ya
vardıkları zaman Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ikindi namazını kıldı.
Sonra azıkları İstedi, kavud’-dan başka bir şey getirilmedi, bunun üzerine (onu)
yediler ve içtiler, daha sonra Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) su
istedi, ağzını çalkaladıktan sonra kalkıp bize akşam namazını kıldırdı.” Not :
Zevâid’de : Bunun isnadındaki rical sikalardır, denmiştir.

493)    “… Ebû Hüreyre (Radtyallâhü ank)’âen: Şöyle söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bir koyunun küreğini yedi, sonra ağzını
çalkaladı, ellerini yıkadı ve namaz kıldı.”

DEVE ETLERİN (I YEMEK) DEN DOLAYI ABDEST ALMAK HAKKINDA
GELEN (HADÎSLER) BABI

494)    “… Berâ bin Âzib (Radıyallâkü an
Şöyle söylemiştir;   Resûlullah   (Sallallahü Aleyhi ve Sellem )’e deve
etlerinden dolayı abdest alma hükmü soruldu ve bunun üzerine i
-Deve etlerin (i yemek) den dolayı abdest alınız» buyurdu.”

495)    “… Câbir bin Semûre (66) (Rüdtyallâhü anhümâ)’dan rivayet edildiğine
göre şöyle söylemiştir :
Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bize, deve etlerin (i yemek) ten dolayı
abdest almamızı ve koyun etlerin (i yemek) ten dolayı abdest almamamızı
emretti.”

496)    “… Üseyd bin Hudayr (67)  (Radtyallâhü anh)’den:
Şöyle söylemiştir: Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) : «Koyun sütlerin (i
içmek) ten dolayı abdest almayınız ve deve sütlerin (i içmek) ten dolayı abdest
alınız.» buyurdu.”
Not: Zev&id’de : Bu hadisin senedindeki r&vilerden Haccâc bin Er-Tat’ın
zayıflığı ve tedllsçiliği dolayısı ile isnadı zayıftır. Mahfuz olan sencd
Abdürrahman bin Ebl Leylâ’nın Berâ’dan olan (494 nolu hadîste geçen) rivayettir,
denmiştir.

497)    “… Abdullah  bin   Amr   (Radtyallâhü anhümâ)’den. şöyle söylemiştir :
Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’i şöyle buyururken İşittim:
«Deve etinden dolayı abdest alınız, koyun etlerinden dolayı da abdest almayın.
Deve sütlerinden dolayı abdest alınız, koyun sütlerinden dolayı da abdest
almayınız. Koyun ağılında namaz kılınız ve deve yataklarında namaz
kılmayınız.»*’

498)    “… İbn-i Abbâs (Radtyattâhü anhümâ)’dan rivayet edildiğine göre,
Resûlullah (Sdlailahü Aleyhi ve Selletn) şöyle buyurdu, demiştir:
«Süt (içmek) ten dolayı ağzınızı (su) ile çalkalayınız. Çünkü bunun yağı
vardır.-”

499) “… Resûlullah (Sallallakü Aleyhi ve Sellem)’in zevcelerinden Üm-mü Seleme
(Radtyallâhü anhâydan rivayet edildiğine göre Resûlullah (Sallal-lahü Aleyhi ve
Selletn) şöyle buyurdu, demiştir:
«Süt içtiğiniz zaman ağzınızı (su) ile çalkalayınız. Çünkü yağlıdır.»”

500)    “… Sehİ bin Sa’d Es-Sâidî (Radtyallâhü anhümâ)’dan:
Şöyle söylemiştir : Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve.Selletn) buyurdular ki:
«Süt (içmek) ten dolayı ağzınızı su ile çalkalayınız. Çünkü yağlıdır.-”

501)    “… Enes bin Mâlik (Radtyallâhü anhyden rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bir Şat (koyun veya keçi) yi sağarak
sütünden içti. Sonra su isteyip ağzını çalkaladı ve buyurdu ki: «Şüphesiz bu
yağlıdır.»”

ÖPMEKTEN DOLAYI ABDEST ALMAK BABI

502)    “… Urve bin Zübeyr (Radtyallâkü anhümâ)’den rivayet edildiğine göre
Âişe (Radtyaüâhü anhâ) şöyle dedi:
•Rcsûluİlah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) bazı hanımlarım öptü. Sonra abdest
almadan çıkıp namaza gitti.» Ben Âişe’ye:
O Öpülen hanım, senden başkası değildir, dedim. Bunun üzerine Âişe (Radıyallâhü
anhâ) güldü.”

503) “… Zeyneb es-Sehmiye (Radtyallâhü anhâ)’den rivayet edildiğine göre Aişe
(Radtyaîlâhü ankc) şöyle demiştir :
«Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdest alırdı, sonra (bazı eşlerini)
Öperdi ve abdest almadan namaza dururdu. (Bu durumda) bazen beni öperdi.-”

504)    “… Ali [Radtyallâhü onAJ’den  rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e mezi’nin hükmü soruldu. Kendileri
şöyle cevap buyurdular:
«Mezide abdcst almak gerekir. Menide ise gusül gerekir.»”

505)    «     Mikdâd bin El-^sved (Radtyallâhü ank’yâen rivayet edildiğine göre
kendisi Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)^ şunu sormuştur:
Adam, hanımına yaklaşır (yani, cinsi münasebet yapmadan oynaşır) ve bunun
neticesinde meni çıkmaz (sadece mezî çıkarsa) kişinin ne yapması gerekir?
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle cevap buyurdu:
«Biriniz mezîyi bulduğu zaman tenasül uzvuna su serpsin. (Hâvi dedi ki, yani
tenasül uzvunu yıkasın) ve abdest alsın.»”

506) “… Sehl bin Hüneyf (Radtyallâhü ank)’den rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir:
Ben, mezîden dolayı meşakkat ve güçlüğe uğrayıp, çok boy ab-desti alırdım.
Nihayet (durumu) Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ‘e sordum. Buyurdular
ki:
«Meziden dolayı yalnız abdest almak sana kâfidir.*
Ben: Yâ Rcsülallah! Elbiseme dokunan mezî nasıl olacak? diye sordum. Buyurdular
ki •.
«Senin elbisenden mezinin dokunduğunu gördüğün yere serpmen (yıkaman) için sana
bir avuç su kâfidir.-”

507) “… (Abdullah) bin Abbâs (Radtyallâkü ankümâydan rivayet edildiğine göre:
Kendisi beraberinde Hz. Ömer (Radıyallâhü anh) olduğu halde Übey bin Ka*b (Radıyallâhü
anh)’e varmıştır. Übey (Radıyallâhü anh), onlarla (görüşmeye) çıkınca:
Ben mezi buldum. Bunun üzerine tenasül uzvumu yıkayıp, ab-dest aldım, dedi.
O’nun bu konuşması üzerine Ömer (Radıyallâhü anh) O*na:
Abdest almak kâfi midir? diye sordu. Übey« Evet  deyince Ömer (Radıyallâhü anh)
O*na t Sen abdestin kâfi olduğunu ResûluUah    (Sallallahü   Aleyhi ve Sellem)’den
işittin mi? diye sordu. Übey (Radıyallâhü anh) :
Evet, dedi.»

UYUMAK İÇİN ABDEST ALMAK BABI

508) “… İbn-i Abbâs (Radtyallâhü ank)’den rivayet edildiğine göre §öy-le
söylemiştir:
Resulullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) gece uykudan kalkıp helaya girdi.
Kaza-i hacet ettikten sonra çıkıp yüzünü ve bileklerine kadar ellerini yıkadı.
Sonra uyudu.»

HER NAMAZ İÇİN ABDEST ALMAK VE BÜTÜN NAMAZLARI BİR
ABDESTLE KILMAK BABI

509)    “… Enes bin Mâlik (Radtyallâhü ankj’dea rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), her (farz) namaz için abdest alırdı.
Biz de bütün (farz) namazları bir abdestle kılardık.”

510) “… Büreyde (bin El-Hüseyn (Radıyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir :
«Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), her (farz) namaz için abdest alırdı.
Mekke’nin fethedildiği gün olunca farz namazların hepsini bir abdestle kıldı.»

511) “… El Fadl bin Mübeşşir (RadtyallCkü anh)’âen rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir :
‘Ben, Câbir bin Abdillah’ın bir abdestle bir kaç (farz) namazı kıldığım görünce
O’na ı Bu nedir? diye sordum. Kendisi, şöyle cevap verdiı
«Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ‘İ gördüm. Böyle yaptı. Ben de
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in yaptığı gibi yaparım.-”

ABDEST ÜZERİNE ABDEST ALMAK BABI

512)    “… Ebû Gutayf El-Huzeli (Radıyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir:
Abdullah bin Ömer bin El Hattâb (Radıyallâhü anhüm), Mescİd-de, yerinde
oturuyordu. (Öğle) namazı vakti olunca kalktı, abdest alıp namaz kıldı. Sonra
yerine dönüp oturdu. Ta ikindi namazı zamanı gelince (abdesti olduğu halde)
yeniden abdest alıp namaz kıldı. Sonra yerine geçip oturdu. Akşam namazı zamanı
olunca kalkıp (tekrar) abdest tazeleyip namaz kıldıktan sonra yine yerine
dönünce ben O’na t
Allah, seni salihlerden kılsın, her farz namaz zamanı abdest tazelemek farz
mıdır? Sünnet midir? diye sordum. Kendisi bana:
Sen bana ve benim şu yaptığıma mı baktm? diye sordu. Ben de : Evet, deyince
kendisi:
Hayır. Ben, sabah namazı için abdest alsaydım, abdestim bozul-mad.kça onunla
(günlük) bütün namazları kılabilirdim. Lâkin Re-sûlullah (Sallallahü Aleyhi ve
Sellem) ‘i şöyle buyururken işittim:
Kim abdest üzerine abdest alırsa kendisi için on hasene vardır.» Gerçekten ben
de bu hasenelere rağbet ettim, dedi.”

ABDEST ALMANIN ANCAK ABDESTSİZLİKTEN DOLAYI GEREKLİLİĞİ
BABI

513) “… Abbâd bin Temîm’in amcası (Abdullah bin Zeyd bin Âsim) (68) (Radtyallâkü
anhümâ)’den rivayet edildiğine göre şöyle demiştir:
Namazda iken abdesti bozuldu diye şüphelenen kişinin durumu Nebi (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) ‘e arzedildi. (= Namazın bozulup bozulmadığı soruldu.) Bunun
üzerine Nebi (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) buyurdular ki t
«Böyle bir kimse koku duymadıkça veya ses işitmedikçe namazdan çıkmasın.»”

514) “… Ebû Saîd-i Hudrî (Radtyallâhü anhyâen rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir:
Nebi (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e, namaz esnasında abdestin bozulması
şüphesinin hükmü soruldu. Resûlullah, şöyle buyurdu:
«Namaz kılan kişi bir ses işitmedikçe veya bir koku duymadıkça namazdan
çıkmasın.-”

515)    “…. Ebû Hüreyre (Radtyallâhü anh)yden rivayet edildiğine göre kendisi.
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu, demiştir: «Abdest, ancak
ses veya kokudan Ötürü gerekir.»”

516)    •’… Muhammed  bin Amr  bin  Atâ  (Radtyallâhü onk)’den rivayet
edildiğine göre kendisi:
. Ben, Saib bin Yezîd’i elbisesini koklarken gördüm ve O’na t Şu elbise koklaman
neden icab etti? diye sordum, demiştir. Sâib: Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi
ve Sellem)’i şöyle buyururken işittim, dedi:
«Abdest, ancak koku veya işitmekten ötürü gerekir.»”

NECASETİN GİRMESİYLE
NECİSLENMEYEN SU MİKTARINI BEYÂN BABI

517) “… Abdullah bin Ömer (Radtyallâhü anhümâyden rivayet edildiğine göre
şöyle demiştir :
Binek hayvanları ile yırtıcı hayvanların peşpeşe geldikleri göldeki suyun hükmü
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e sorulduğunda şöyle cevap buyurduğuna
şahit oldum:
«Su iki kulleye ulaştığı zaman hiç bir şey onu necis etmez.»”

518)    “… Abdullah bin Ömer (Radtyallâkü anhümâ)’den rivayet edildiğîne göre
kendisi; Resülullah {Sullollakü Aleyhi vt Sellem) şöyle buyurdu demiştir :
-Su iki veya üç kulleye ulaştığı zaman hiç bir şey onu necis etmez.»”

HAVUZLAR BABI

519) il… Ebû Saîd-i Hudrî (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre:
Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ‘e Mekke ile Medine arasında bulunan ve
yırtıcı hayvanların, köpeklerin ve eşeklerin geldiği havuzların durumu ve
onlardan taharet (abdest, gusül. necasetin giderilmesi işini) yapmanın hükmü
soruldu. Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) şöyle cevap buyurdu i
«O hayvanların karınlarında taşıdıktan su, onlaradır. Kalan su, bizim İçindir.
Taharette kullanılabilir.»”

520) “… Câbir bin Abdillah (Radtyallâhü anhümC)’den rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir :
Biz, bir göle vardık. Ve gölde bir merkep İaşesine rastlayınca gölden su
almaktan çekindik. Nihayet Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) yanımıza
teşrif edince i
«Şüphesiz hiç bir şey suyu pislemez.» buyurdu. Bunun üzerine biz su aldık,
içirdik ve taşıdık.»
Not: Râvüerden Tarif bin Şihâb’ın zayıf olduğuna alimlerin icma ettiklerini Îbn-İ
Abdi’l-Berr’in söylediği ve bu nedenle Câbir’in bu hadisine ait isnadın aayıfhğı
Zevâid’de bildirilmiştir.

521)    “… Ebû Ümâme El-Bahili (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir :
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve SellemJ buyurdular ki:
«Şüphesiz hiç bir şey, suyu necis etmez. Ancak suyun kokusuna, tadına ve rengine
galebe çalan şey, onu necis eder.»”

HENÜZ YEMEK YEMEYEN ÇOCUĞUN BEVLÎ HAKKINDA

522) “… Lübâbe (6g> binti’l-Hâris (Radtyallâhü ankâydan rivayet edildiğine
göre şöyle demiştir :
Lübâbe binti’l-Hâris bin Hazn Ümmü’I-Fadl EI-Hilâliye, Abdülmutta-lib’in oğlu
Hz. Abbâs <R.A.)’ın hanımıydı. Hz. Hatice’den sonra, müslüman olan ilk hanım
olduğu söylenmiştir. Peygamber (S.A.V.)’den 30 hadîs’i var. Buhâri ve Müslim
birer hadisini ittifakla ve birer hadisini münferiden rivayet etmişlerdir.
Kavileri : Oğullan Abdullah ve Tammam ile mevlası Numayr bin El-Hâris, Enes bin
Mâlik ve başkalarıdır. Hz. Osman’ın hilâfeti zamanında vefat etmiştir. <R.A.>
(Hz.) Ali’nin oğlu Hüseyin (Radıyallâhü anhümâ), Peygamber (Sallallahü Aleyhi
ve Sellem) ‘in kucağında işedi. Ben: Ya Resûlal-lah! Elbiseni bana ver (ki
yıkayayım) ve başka elbise giy, dedim. Be-lûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)
buyurdular ki t
«Erkek çocuğun bevünden dolayı yalnız su serpilir. Kız çocuğun bevlinden de
yıkamak gerekir.»”

523) “… Âişe (RadtyallChü ankâyâen rivayet edildiğine göre şöyle söylemiştir :
Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ‘e henüz yemek yemeyen küçük bir erkek
çocuk getirildi. Çocuk, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in elbisesine
işedi, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), hemen işenen yere su döktü de
yıkamadı.-

524) iı… Ümmü Kays binti M ihsan (Radtyallâkü ankâ)’âan rivayet edildiğine
göre şöyle söylemiştir :
«Ben, henüz yemek yemeyen bir oğlumu Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in
huzuruna çıkardım. Çocuk, Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in elbisesine
işedi. Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) su isteyerek işenen yere su
serpti.»”

525)    “…  (Hz.) Ali (Radtyallâhü an&yâen rivayet edildiğine flöre şöyle
söylemiştir :
Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Selle m) süt emen çocuğun bev-li hakkında
buyurdular ki t
«Erkek çocuğun bevline su serpilir. Kız çocuğun bevli yıkanır.»
(Müellif diyor ki:) Ebü’l-Hasan bin Seleme dedi ki: Bize Ahmed bin Musa bin
Ma’kil tahdis etti. (O dedi ki) : Bize, Ebü’l-Yaman El-Mısrî bize tahdis ederek
dediler ki: Ben, Şafiî’ye Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in:
«Erkek çocuğun Devlinden dolayı su serpilir, kız çocuğun bevlln-den dolayı
yıkamak gerekir.» mealindeki hadisi sorarak; her iki sidik birdir. (Bu ayırımın
hikmeti nedir?) Şafiî:
—  Çünkü erkek çocuğun bevli su ve çamurdandır. Kız çocuğunun bevli et ve
kandandır, diye cevap verdikten sonra Bana t Anladın mı? diye sordu. Ebül-Yeman
dedi ki: Ben t
—  Hayır anlamadım dedim. Şafiî ı
—  Şüphesiz Allah Taâlâ Adem (Aleyhissclâm)’i yarattığı zaman Havva Onun kısa
kaburga kemiğinden yaratıldı. Bu sebeple erkek çocuğun bevli su ve çammdan
oluştu. Kız çocuâun bevli de et ve kandan oluştu, dedi. Ebü’l-Yemân dedi ki:
Şâfİî bana t Anladın mı? diye sordu. Ben t
—  Evet, (anladım) diye cevap verdim. ŞâfİÎ bana -.
—  Allah, seni öğrendiğinden yararlandırsın.

526) “… Ebü’s-Semh (70) (Radtyaliâhü anh)’den rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir:
Ben, Resul i Ekrem  (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in hizmetçis idim. Hasan veya
Hüseyin  (Radıyallâhü anhümâ)  getirildi. Getiri len çocuk, O’nun mübarek
göğsüne bevletti. Orada bulunanlar, o ye ri yıkamak istediler. Rcsûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
-Oraya su serp. Çünkü, kız çocuğun bevli yıkanır. Erkek çocuğun bevlinden dolayı
ise su serpilir.»”

527)    “… Ümmü Kür/ (71) (Rıuhyullâlni unbâyden rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
«(Henüz yemek yemeyen) Erkek çocuğun bevline su serpilir. Ku çocuğun bevli
yıkanır.»”

BEVLİN İSABET ETTİĞİ YERİN NASIL
YIKANACAĞI BABI

528)    <;… Enes (bin Mâlik (Radıyallâhü a«A)’den rivayet edildiğine göre :
Bir A’rabî mescid’de işedi. Cemâatin bir kısmı (O’na mâni olmak üzere) hızla ona
doğru sıçradılar. Bunun üzerine Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :
«Onu işemekten kestirmeyiniz (= bırakın işini bitirsin.)» buyurdu. Sonra bir
kova su istedi. O yere döktü.”

529) “… Ebû Hüreyre (Radıyallâhü ank)’âen rivayet edildiğine «öre şöyle
söylemiştir :
Bir A’rabî mescide girdi. Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) oturuyordu.
A’rabî: Allah’ım! Bana Muhammed (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e mağfiret kıl ve
ikimize mağfiret eylerken, hiç kimseye mağfiret etme, dedi. Bunun üzerine
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) gülümseyerek:
«Sen gerçekten pek geniş olan bir şeyi daralttın. (= İlâhi mağfireti daraltmak
istedin)» buyurdu. Sonra adam geri dönüp, mescidin bir kenarına varınca
ayaklarını açıp işedi. Daha sonra A’rabî, suçluluğunu anlayınca kalkıp: Babam,
annem sana feda olsun. Bana (merhamet et) dedi. Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve
Sellem) onu azarlamadı ve sebetmedi. Sonra (A’rabiye hitaben) :
«Şüphesiz bu mescidde İşenmez. Bu, ancak Allah’ı anmak ve namaz için
yapılmıştır.» buyurdu. Daha sonra su dolu bir kova getirilmesini emretti.
A’rabî’nin bevli üzerine döküldü.

53O) “… Vasile bin el-Eska’ (RadtyaUâhii ank)'<\en rivayet edildiğine göre
şöyle demiştir :
Bir A’rabi, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e gelerek: Allah’ım! Bana ve
Muhammed’e lahmet et ve bize olan rahmetinden hiç kimseyi ortak etme, dedi.
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem):
«Sana yazıklar olsun. Veya veyl olsun. Şen, hakikaten çok geniş olan bir şeyi
daralttın.» buyurdu. Râvi dedi ki, Arabi, ayaklarını açıp işemeye başladı.
Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in ashabı (Arabi’ye) hey (=etme)
dediler. Bunun üzerine Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :
«Onu bırakınız.» buyurdu. Sonra, su dolu bir kova isteyip, o bev-lin üzerine
döktü.”

531) “… Abdurrahman bin Avf’m oğlu İbrahim’in Ümmü Veledi (72) (Radtyallâhü
anküm)’den rivayet edildiğine göre :
Kendisi, Peygamber (SallaUahü Aleyhi ve Sellem) ‘in hanımı Ümmü Seleme
(Radıyallâhü anhâ) ‘ya şunu sormuştur: ‘Ben eteğini uzatan bir kadınım. Necis
yerde yürürüm.* Ümmü Seleme (Radıyallâhü anhâ) şöyle cevap vermiştir: Resûlullah
(SallaUahü Aleyhi ve Sellem) buyurdu ki:
«Necis yerden sonra gelen temiz yer o eteği temizler.»”

532)    “… Ebû   Hüreyre  (Radtyallâhü an&yâen  rivayet  edildiğine  göre
şöyle söylemiştir:
Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e Yâ Resûlallah! Biz mescide gitmek
isteriz de (yürürken) pis yola basarız, diye (bunun hükmü) soruldu. Bunun
üzerine Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ;
•Yer yüzünün bir kısmı, diğer bir kısmı temizler.»”

533) “… Benî Abdi’1-Eşhel (RadıyallChü anh)’den rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
Ben, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e: Hakikatan benim (evim) İle
mescid arasında necis bir yol vardır, diyerek (bunun hükmünü) sordum. Resûlullah
(Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :
«O yoldan sonra temiz bir yol vardır (değil mi?)» diye sordu. Ben de * Evet
(vardır) dedim. Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :
«İşte bu temiz yol o pis yola tekabül eder.»*’

CÜNÜB İLE TOKALAŞMAK BABI

534)    “… Ebû Hüreyre  (Radtyallâkü anh)’den rivayet edildiğine göre: Kendisi
cünüp iken Medine (-i Münevvere) yollarından birisinde Resûl-i Ekrem (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) ona iastlamış, Ebû Hüreyre (Radıyallâhü anh) gizlice oradan
sıvışıp gitmiş.    Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) onu araştırmış. Ebû
Hüreyre (guslünü yapıp) gelince Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ona ı
«Nerede idin ey Ebâ Hüreyre?» diye sormuş, kendisi de i Yâ Resûlallah! Ben cünüp
iken bana rastladınız. Boy abdestimi almadıkça huzurunuzda oturmayı doğru
görmedim, diye cevap vermiş. Bunun üzerine Resûlullah tSallallahü Aleyhi ve
Sellem)  şöyle buyurmuştur:
«Mümin necis olmaz.»”

535)    “… Huzeyfe (bin Yeman) (Radıyallâhü anhydta rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir:
Besûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) (dışarı) çıktı. Ben cü-nüp iken bana
rastladı. Bunun üzerine yolumu hemen değiştirerek guslümü yaptıktan sonra
gelince O bana:
«Sana ne oldu?» diye sordu. Ben ı Cünüp İdim, diye cevap verdim. Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) :
«Şüphesiz müslüman necis olmaz.»”

ELBİSEYE DOKUNAN MENİ BABI

536) “… Amr bin Meymûn (Radtyallâhü anh)’âen rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
Meninin isabet ettiği elbisenin hepsini mi, yoksa meninin dokunduğu yerleri mi
yıkayacağımızı Süleyman bin Yesâr (73) (Radıyal-lâhü anh)’e sordum. Süleyman (Radıyallâhü
anh) şöyle cevap verdi: Âişe (Radıyallâhü anhâ) şöyle söyledi:
«Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in elbisesine meni isabet ederdi.
Elbisesinden meniyi yıkardı. Sonra o elbise ile namaza çıkardı. Ben de elbisede
yıkama eserini o esnada gördüm.»”

ELBİSEDEN MENİYİ OVALAMAK BABI

537)    “… Âişe (Radtyallâhü anhâ)’dan rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
«Ben, çok defa kendi elimle Resulullah (Sallallahü Aleyhi ve Sel-lem)’in
elbisesinden meniyi ovaladım.»

538    “… Hemmâm bin El-Hâris (74) (Radtyallâhü anh)7Ğen rivayet edil-, diğine
göre şöyle söylemiştir :
Hz. Âişe (Radıyallâhü anhâ)’ye birisi misafir olmuş. Hz. Âişe. (Radıyallâhü
anhâ) kendisine sarı renkli bir çarşafın misafire verilmesini emretmişti.
Misafir, bu çarşaf içinde uyurken, ihtilâm olmuş ve ihtilâm eseri bulunduğu
halde çarşafı göndermekten haya ederek çarşafın tamamını suya batırıp yıkadıktan
sonra göndermiş, bunun üzerine Hz. Âişe ı
«Çarşafımızı niye bozdu (soldurdu)? kendi parmağıyla onu ovalaması kâfi idi. Ben
çok defa parmağımla Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve SellemVin elbisesinden
meniyi ovaladım.» buyurmuştur.”

539) “… Âişe (Radıyallâhü an/ıâ)’den rivayet edildiğine göre şöyle söylemiştir
:
«Şüphesiz, Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve SellemKİn elbisesinden meniyi
bulup, onu elbiseden kazıdığımı bilirim.»”

İÇİNDE CİNSİ MÜNASEBET YAPILAN
ELBİSEYLE NAMAZ KILMAK BABI

540) “… Muâviye bin Süfyan (Radtyallâhü ankyden rivayet edildiğine göre :
Kendisi Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in hanımı olan kızkardeşi Ümmü
Habîbe (Radıyallâhü anhâKya: ResûluIIah (Sallallahü Aleyhi ve Selle m) içinde
cinsî münâsebet yaptığı elbiseyle namaz kılar mıydı? diye sordu. Ümmü Habîbe de:
«Evet Elbisede necaset olmadığı zaman (o elbiseyle namaz kılardı.)-”

541)”… Ebü’d-Derdâ’ (Radtyallâhü anhyden rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), mübarek başından su damladığı halde
çıkıp yanımıza geldi ve tek bir elbiseyle bize namaz kıldırdı. Sarılmış olduğu
elbisenin bir kenarım sağ omuzuna atarak sol kolunun altından ve diğer kenarını
sol omuzuna atarak, sağ kolunun altından geçirerek göğsü üzerine uçlarını
bağlamıştı. (Namaz kıldıktan sonra) geri dönünce Ömer bin El-Hattâb: Yâ Re-sûlallah!
Bir elbisede bize namaz kıldırıyorsun? diyerek (hükmünü öğrenmek istedi.)
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :
«Evet. Tek elbisede namaz kılarım ve o elbisede.» Yâni cinsî münâsebette
bulunmuştum.» buyurdu.”

542) “… Câbir bin Semûre (RadtyaUCHü ank)’den rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
Hanımı ile, içinde cinsî temas yaptığı elbiseyle kişinin namaz kılmasının
hükmünü bir adam Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’c sordu. Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) de:
«Evet, her zaman (kılabilir.) Ancak elbisede bir şey gördüğü zaman onu
yıkayıncaya kadar kılamaz.»’*   ‘

MESTLEB ÜZERİNE MESHETMEK
HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI

543) “… Hemmâm bin el-Hâris (Radtyallâhü anhümâyden rivayet edildiğine göre
şöyle demiştir :
Cerir bin Abdillah (El-Becelî (Radıyallâhü anh), küçük abdesti-ni bozduktan
sonra abdest aldı ve mestleri üzerine mesnetti. Bunun üzerine kendisine: Sen
böyle mi yaparsın? diye soruldu. Kendisi: Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve
Sellem) in bunu yaptığını gördüğüm halde beni bunu yapmaktan alıkoyan nedir?
dedi.
Râvi ibrahim En-Nehâi (dedi ki) : Onlar (= Abdullah İbn-i Mes’-ud’un
arkadaşları) Cerir’in hadîsinden çok hoşlanırlardı. Çünkü Ce-rir’in İslâm’a
girişi Mâide sûresinin (abdeste âit 6. âyetinin) inişinden önce idi.”

544) “… Huzeyfe (bin Ee-Yeman (Radtyaltâhü ank)>den rivayet edildiğine göre
şöyle söylemiştir:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem). abdest aldı ve mesüe-rinin üzerine
mesnetti.”

545)    “… Muğtre bin Şu’be (Radtyallâkü anh)’âen rivayet edildiğine göre:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdestini bozmaya çıktı. Muğîre de
içinde su bulunan bir matara ile Onu izledi. Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve
Sellem) ihtiyacını giderdikten sonra (gelip) abdest aldı ve mestler üzerine
mesnetti.”

546)    “… îbni Örfıer (Radtyallâhü anh)’âen rivayet edildiğine göre:
Kendisi Sa’d bin Mâlik (Radıyallâhü anh)’in mestleri üzerine meshettiğini görmüş
ve: Hakikaten siz bunu (nasıl) yapıyorsunuz? (diyerek bu hareketi yadırgamış)
sonra ikisi beraber Hz. Ömer (Ra-dıyallâhü anh)’in yanında toplanmışlar ve Sa’d
(Radıyallâhü anh) Ömer (Radıyallâhü anh) “e mestler üzerine meshetme hakkında
kardeşimin oğluna (İbn-i Ömer’e) fetva ver, demiş, bunun üzerine Ömer (Radıyallâhü
anh) :
«Biz Resülullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ile beraber bulunurken mestlerimiz
üzerine meshcderdik. Böyle yapmakta bir beis görmeyiz.» demiş ve bunun üzerine
İbn-i Ömer (Radıyallâhü anh) : Kişi, büyük abdesti bozmaktan gelse bile (meshedebilir
mi?) diye sormuş, Ömer (Radıyallâhü anh) de: Evet, diye cevap vermiştir.»”

547)    “… Sehl es-Sâidî. (Radtyallâhü ank)’âen rivayet edildiğine göre
demiştir ki:
Resülullah  (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)  mestler üzerine meshetti ve mestler
üzerine meshetmeyi bize emretti.”

548) “… Enes bin Mâlik (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre demiştir
ki :
Ben. bir yolculukta Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve SellemVin beraberinde idim.
O: «Su varım?» diyerek (su istedi, bunun üzerine su hazırlanınca) abdest aldı ve
mestleri üzerine mesh etti. Sonra orduya yetişerek onlara namaz kıldırdı.”

549)    «… Büreyde (bin el-Husayb) (Radtyallâhü ank)’âen rivayet edildiğine
göre şöyle demiştir:
Necâşi, Peygamber (Sallallahü Aleyhi ve SelIenD’e bir çift siyah ve sâde mesti
hediye olarak gönderdi. O da bunları giydi. Sonra abdest aldı ve bunların
üzerine mesnetti.”

MESTİN ÜSTÜNE VE ALTINA
MESHETMEYE ÂİT BÂB

550)    “… Muğîre bin Şu’be (Radtyallâhü anhyden rivayet edildiğine göre:
geri çevirir ve göçmenlere iyilik ederim, dedi. Sonra Necâşî Sahâbtleri huzuruna
çağırdı. Sahâbîler Necâşî’nin huzuruna girince selâm verdiler. Elçiler selâmı
fırsat bilerek : ‘Sayın melik! İşte doğruluğumuz hemen belirdi. Çünkü bunlar
zatınıza karsı, mutad olan saygı usulü ile girmediler* dediler. Melik bunun
sebebini sorunca Sahâbiler : ‘Sayın Melik biz sana cennet ehlinin ve meleklerin
ta’zim usulüyle saygı gSsterdik’ dediler. Sahâbİlerin sözcüsü Ca’fer bin Ebi
Talib (R.A.) idi. Necâşl onlara : ‘Nedir sizin bu dininiz. Hem kavminizin dinini
terkettiniz hem de benim dinimi ne de başka milletlerin dinlerinden birisini
seçmediniz?» diye sordu. Sözcü Ca’fer şöyle cevap verdi:
‘Ey Melik! Biz cahiliyet ehli idik. Putlara tapar, murdar hayvan etini yiyer.
fuhuş yapar, yakınlarımıza şefkat etmez, komşularımıza kötülük ederdik.
Kuvvetlimiz zayıfımızı sömürüyordu. Nihayet Allah bize nesebini, doğruluğunu,
güvenilir, iffetini yakinen bildiğimiz bizden bir Peygamber’! bize gönderdi.
Gelen Peygamber bizi tevhid’e, Allah’a şerik koşmamağa, tapmakta olduğumuz
putlardan sıyrılmağa davet etti. Doğru konuşmayı, emanetleri sahiplerine
vermeyi, yakınlarına şefkat etmeyi, komşulara iyilik etmeyi, ırz, namus ve
kanlara saygılı olmayı emretti. Fuhuşlardan, yalan söylemekten, yetimin malını
yemekten men etti. Namaz kılmayı, oruç tutmayı emretti, (diyerek İslâm’ın
emirlerini saydı.) Biz de O’na iman edip tasdik ettik.
Haram kıldığını haram ve helâl kıldığını helâl saydık. Kavmimiz bize saldırdı,
dinimizden döndürmek ve tekrar putlara taptırmak için eziyetler ve ta’zibler
yaptılar. Bizi kahredip zulmedince ve dini görevlerimizi yerine getirmemize mâni
ResûluÜah (Salla llahü Aleyhi ve Sellem) mestin üstüne ve altına meshetmiştir.”
Not: Senedde râvilerden El-Velîd’in tedlisçi olduğu, Sevr’in Reca* bin Hey-vet’ten
hadîs işitmediği ve El-Muğîre’nin kâtibinin (verrâd) meçhul olduğu halde hadîsi
mürsel rivayet ettiği söylenmişse de, şöyle cevap verilmiştir :    El-Velid :
»- = «Bize Sevr tahdis etti.» demiştir. Bunda tedlis yoktur. Sevr’in Reca’dan
hadis işittiğini BeyhakI tesbit ederek; Sevr’in de :
— «Bize Reca’ tahdis etti, dediğini belirtmiştir. El-Muğtre’nin kâtibi de,
El-Muği-re’yi zikretmiştir. Bunun iğin hadiste mürsellik yoktur. İbn-i Mâceh’in
açıkladığı gibi Muğîre’nİn kâtibinin adı Verrâd’dır. Künyesi ise Ebû Said’dir.
Şa*bl vs başkası ondan rivayet etmişlerdir. (Artık kâtibin meçhul olmadığı
anlaşılır.)

551)    “… Câbir (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre: Resûlullah
(Sallallahü Aleyhi ve Sellenı), abdest alan ve bu arada (ayaklarındaki) mestleri
yıkayan bir adamın yanmdan geç a. Re-sûl-i Ekrem (Salİallahü Aleyhi ve Sellem),
mübarek eliyle sanki onu mestlerini yıkamaktan men. edercesine işaret ederek:
«Sen, ancak meshetmckle emi olunmuşsun.» buyurdu ve Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) mübarek eliyle ayak parmakları uçlarından bacak mafsalına
doğru çekerek ve parmaklarıyla çizgiler çizerek «Şöyle» buyurdu.”

MUKÎM VE MİSAFİR İÇİN
MESHEDEBİLME SÜRESİ HAKKINDA GELEN (HADÎSLER)  BABI

552)    «… Şüreyh bin Hâni'(75)   (RadtyaUâhü anh)’den rivayet edildiğine göre
şöyle demiştir:
Ben mestler üzerine meshetmek durumunu Hz. Âişe’ye sordum. Bana: Ali’ye varıp
onu sor. Çünkü O, bunu benden daha iyi bilir.
(Çünkü O, Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ile yolculuk ederdi.)
dedi. Bunun üzerine ben, Ali (Radıyallâhü anh)’ye gelerek, meshetme durumunu
sordum. Ali (Radıyallâhü anh) buyurdular ki s
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem), mukim için bir gün bir gece, misafir
için de üç gün üç gece olmak üzere meshetmeyi bize emretti.”

553) “… Huzeyme bin Sabit (Radıyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre şöyle
demiştir :
-Rcsûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Selfem), mestler üzerine mes-hetmek
(hususunda) misafir için üç gündük bir süre) tayin etti. Eğer soru sahibi
sorusuna devam etseydi (sürenin arttırılmasını isteseydi) Resulullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem), süreyi beş kılacaktı.»”

554) “… Huzeyme bin Sabit (Radtyallâhü anhyâen rivayet edildiğine göre şöyle
demiştir:
«Mestler üzerine meshetmek hususunda misafir İçin süre üçgün-dür.» Sanımca:
«…ve Üç gece…» buyurdu.”

555)    “… Ebû Hüreyre (Radıyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre şöy le
söylemiştir:
Sahâbiler:
Yâ Resûlallah! Mestler üzerine meshetme süresi nedir? diye sor dular. O da:
•Misafir için geceleriyle beraber üçgündür. Mukim için de
gün bir gecedir.»”

556) “… Ebû Bekre (Radtyallâhü onh)’ten rivayet edildiğine göre §öyle
söylemiştir:
Misafir abdest alıp, mestlerini giydikten sonra abdest *»*”*» zaman geceleriyle
beraber üç gün üç gece ve mukimin bir gün imgece meshetmesini Resûl-i Ekrem
(Sallallahü Aleyhi ve Sellem) ruhsat olarak caiz kılmıştır.

ZAMANLA SINIRLANDIRMA OLMAKSIZIN
MESHETME HAKKINDA GELEN  (HADÎSLER)  BABI

557) “… Evinde Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in her iki kıble (Ka’be
ve Mescid-i Aksa’)ya doğru namaz kılmış olduğu Übeyy bin îmâre (Radtyallâhü anh)
‘den rivayet edildiğine göre :
Kendisi, Resûlullah  (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’e:
Mestler üzerine meshedeyim (mi?)  diye sormuş. Resul i Ekrem
(Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :
—  «Evet, buyurmuştur. Übeyy (Radıyallâhü anh) :
—  Bir gün (mü?) diye sormuş, Resûl-i Ekrem (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) :*
—  «Ve iki gün de (meshedebilirsin)» buyurmuştur. Übeyy  (Radıyallâhü anh) :
—  Ve üç gün de (mi?) diye sormuş ve nihayet yedi güne kadar (olan hükmü
sorarak)    ulaştırmış. Resûl-i Ekrem    (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) de i
—  «Ve sana zuhur eden sürece (meshedebilirsin) buyurmuştur.»

558) “… Ukbe bin Âmir el-Cühenî (Radtyallâhü anh)’ûen rivayet edildiğine göre:
Kendisi, Mısır’dan Ömer bin El-Hattab (Radıyallâhü anh)’in yanına gelmiştir. Hz.
Ömer (Radıyallâhü anh) Ona: Kaç günden beri sen mestlerini çıkarmamışsın, diye
sormuş? Kendisi: Cuma’d an cuma’-ya kadar, diye cevaplamış, Hz. Ömer de: Sünnete
isabet etmişsin, demiştir.

ÇORAPLAR VE PABUÇLAR ÜZERİNE
MESHETMEK HAKKINDA GELEN  (HADÎSLER) BABI

559) “… El-Muğîre bin Şu’be (Radıyallâhü anA>’den rivayet edildiğine göre :
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdcst alırken çorapları ve pabuçları
üzerine meshetmiştir.”
Not: Ebû Dâvûd : Abdurrahman bin Mehdi, bu hadisi anlatmazdı. Çünkü El-Muğîre’den
ma’ruf olan rivayet Peygamber (S.A.V.)in mestler üzerine meshet-mesidir,
demiştir. El-Hâfız da: Abdurrahman bin Mehdi ve başka hadis imamları El-Muğîre”nm
bu hadîsini zayıf saymışlardır, demiştir.

560) “… Ebû Musa El-Eş’ârî (Radtyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre:
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) abdcst aldı da çoraplarına ve
pabuçlarına meshetti. El Muallâ, kendi rivayetinde dedi ki t Ben Ebû Musa’nın
«… ve pabuçlarına…» dediğini bilirim, başka türlü dediğini bilmem.”

SARIK ÜZERİNE MESH ETMEK
HAKKINDA GELEN (HADÎSLER) BABI

561)    “… Bilâl (Radıyallâhü anhydçn rivayet edildiğine göre :
Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) mestleri ve sarığı üzerine meshetmiştir.”

562) “… Amr (76) (bin Ümeyye ed-Damrî (Radıyallâhü a«A^’den rivayet edildiğine
göre şöyle söylemiştir :
Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’in mestlerine ve sarığına
meshettiğini gördüm.”

563) “… Zeyd bin Suhân mevtası Ebû Müslim (Radıyallâhü ankümâyden rivayet
edildiğine göre şöyle söylemiştir:
Ben, Selman (Radıyallâhü anh) in beraberinde idim. Selman (Radıyallâhü anh)
abdest için mestlerini çıkaran bir adamı gördü ve ona:
Mestlerine, sarığına ve başının ön kısmına mesnet. Çünkü ben, Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem)’in mestlere ve sarığa meshettiğini gördüm, dedi.*’

564) “… Enes bin Mâlik (Radıyallâhü anh)’den rivayet edildiğine göre şöyle
söylemiştir :
Ben, Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)’İn abdest aldığım gördüm.
(Mübarek) Başında Kitriyye (77) bir sarık vardı. (Mübarek) Elini sarığın altına
sokarak başının ön kısmını mesnetti ve sarığı kaldırmadı.”

UYKUDAN UYANAN ADAM,
ELİNİ YIKAMADAN ÖNCE KABA SOKABİLİR Mİ? BABI

393)    “… Ebû Hüreyre (Radtyallâhü ûi»A/den; Şöyle derdi: Resülullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) buyurdu ■Sizden birisi gece uykusundan uyandığı zaman eline
iki veya üç defa su dökmeden kaba sokmasın. Çünkü elinin nerede gecelediğini
bilmez.»’*

394) “… Sâlim’in babası (Abdullah bin Ömer) (Radtyallâhü anhümâ)*-den şöyle
rivayet edilmiştir. Resûlullah (Sallallakü Aleyhi ve Setletn) buyurdu ki:;
«Sizden birisi uykusundan uyandığı zaman elini yıkayıncaya kadar kaba
sokmasın.»”

395) “… Câbir (Radtyallâhü anh)’âen rivayet edildiğine göre Resûlullah (Sallallahü
Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuştur:
«Biriniz uykudan kalktıktan sonra abdest almak istediği zaman elini yıkamadan
abdest su kabına sokmasın. Çünkü şüphesiz, elinin nerede gecelediğini ve elini
neyin üzerine koyduğunu bilmez.»”

396) “… El-Hâris (Radtyallâhü anh)’âen şöyle dediği rivayet olunmuştur :
Ali (Radıyallâhü anh) su istedi, (su getirilince) ellerini, kaba sokmadan önce
yıkadı. Sonra dedi ki:
«Ben Resûlullah (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) İn böyle yaptığını gördüm.»”

Abdest – Ibni Mace yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

 

ALIŞVERİŞLER^[1]
BÖLÜMÜ

﴿


كِتَابُ الْبُيُوعِ ﴾

–169
﴿ مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا ﴾

Kim bizi aldatırsa, bizden değildir”^[2]

Bir rivayette ise;
 ﴿
مَنْ غَشَّ
﴾


“Kim aldatırsa”[3]


ifadesi vardır.

Bu hadisin geliş yollarının çoğunda, bu, bir yiyecek ile ilgilidir.  Hz.
Peygamber (s.a.v), çarşıda (bir çeşit yiyecek satan birisini) görüp (hile
yaptığını fark edince,) elini kabın içine sok(up kontrol ettikten sonra bu sözü
söyle)miştir.

Suyûtî (ö.

911/1505)


“el-Ezhâr”
adlı kitabının ‘Kitâbu’l-Edeb’ (=Edeb Bölümü’n) de bu hadisi şu yollardan
getirmiştir:

1.     
Ebu Hureyre                                     

2.     
Abdullah ibn Ömer                             

3.     
Ebu Burde b. Niyâr                            

4.     
Enes                                                 

5.     
Berâ’ b. Âzib                                    

6.    
Huzeyfe

7.    
Abdullah ibn Abbâs

8.    
Abdullah ibn Mes’ud

9.    
Kays ibn Ebi Garze   

10.    
Ebu Musa el-Eş’arî

11.    
Hz. Aişe

12.    
Hâris b. Süveyd

Toplam,

12
kişi.

(Derim ki:) Bu hadis, şu yollardan da gelmiştir:

13.    
Abdullah ibn Ebi Rebîa el-Mahzûmî    

14.    
Büreyde                                           

15.    
Ebu’l-Hamrâ’

16.    
Ebu Saîd el-Hudrî

17.    
Hz. Ali

İbn Hacer el-Mekkî (ö.

973/1051)


“Zevâcir”de
konu ile ilgili olarak şöyle der: “Bu hadis,

10
küsur sahabiden gelmiştir.”

* * *

–170
﴿ مَنْ بَاعَ عَقَارًا وَلَمْ يَجْعَلْ ثَمَنَهُ فِي مِثْلِهِ
لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ ﴾

Kim bir akarı satıp da elde ettiği parayı da aynı cins (bir mülk)e yatırmazsa,
bu kimse, aldığı bedelin hakkında mübarek kılınmamasına müstehak olur”^[4]

Suyûtî (ö.

911/1505)


“el-Ezhâr”
adlı kitabının ‘Kitâbu’l-Edeb’ (=Edeb Bölümü’n) de bu hadisi şu yollardan
getirmiştir:

1.     
Huzeyfe ibnü’l-Yemân[5]

2.     
Saîd b. Hureys[6]

3.     
Saîd b. Zeyd[7]

4.     
İmrân b. Husayn

5.     
Amr b. Hureys[8]

6.     
Ma’kil b. Yesâr[9]

7.     
Ebu Zerr[10]

Toplam,

7
kişi.

* * *

–171
﴿ تَحْرِيم رِبَوِ التَّفَاضُلِ فيِ الذَّهَبِ بِالذَّهَبِ
الْفِضَّةِ بِالْفِضَّةِ ﴾

“Altının altınla ve gümüşün gümüşle (değiştirlmesinde) fazlalık ribasının haram
kılınması”^[11]
ile ilgili hadisler

Bu hadis, şu yollardan gelmiştir:

1.    
Ebu Saîd el-Hudrî[12]                           

2.    
Hz. Osman[13]                        
 

3.    
Abdullah ibn Ömer[14]  
 

4.    
Ubâde ibnu’s-Sâmit[15]                                    

5.    
Râfi’ b. Hadîc[16]

6.    
Hz. Ömer[17]

7.    
Fudâle b. Ubeyd[18]

8.    
Ebu Bekre[19]

9.    
Ebu Hureyre[20]

10.    
 Ebu Useyd es-Sâadî[21]

11.    
 Hz. Ali[22]
ve daha bir çokları

Ubâde ibnu’s-Sâmit,
Ebu Hureyre, Ebu Saîd el-Hudrî, Bilâl[23]
ve daha bir çoklarının hadisinde;

﴿ البُرّ بِالْبُرّ ﴾ِ
“Buğday
ile buğday”,
﴿
الشَّعِير بِالشَّعِيرِ ﴾
“Arpa ile
arpa”,
﴿
التَّمْر بِالتَّمْر ﴾ِ
“Hurma ile
hurma”,
﴿
المِلْح بِالْمِلْحِ ﴾
“Tuz ile
tuz”
ifadeleri geçmektedir.

Tahâvî (ö.

321/933)


“Şerhu Meâni’l-Âsâr”da
bu konu ile ilgili Kur’an-da[24]
belirtilen ribanın aslının,

“Nesîe Ribası”

hakkında olduğunu anlattıktan sonra aynen şöyle der:

“Ayrıca Kur’an’dan sonra

Sünnet
de; ribanın ve altının altınla, gümüşün gümüşle ve diğer ölçülebilenler ile
tartılabilenler hususundaki

fazlalığın
haram olduğunu belirtmiştir. Bu husus,  bu kitabımızın daha öncesinde geçen
“Buğdayın arpayla satışı bâb”ında Ubâde ibnu’s-Sâmit’in[25]
rivayetinde geçmektedir. Dolayısıyla da bu riba türü,

sünnetle haram kılınan bir ribadır.
Bununla ilgili Resulullah (s.a.v)’den gelen rivayetler,

tevatürdür.
Bu rivayetler sayesinde

hüccet
ortaya çıkmaktadır.”[26]

Daha sonra Tahâvî, bu konuda gelen bazı rivayetleri de nakletmiştir.

Daha sonra da der
ki: “Bu
mütevatir
rivayetlerle sabit olduğuna göre; Resulullah (s.a.v) gümüşün gümüşle ve altının
altınla fazlalık olarak ve aynı şekilde naklettiğimiz bu rivayetlerde geçen
diğer ölçülebilen şeylerde de fazlalık olarak yapılan satışı yasaklamıştır. Bu
nedenle de bizce bu rivayetlerle amel etmek,

﴿ لاَ رِباً إلاَّ


فِي النَّسِيئَةِ ﴾

 “Riba,
(fazlalıkta değilde) ancak Nesîe (=veresiye)de geçerlidir”[27]
şeklindeki Üsâme hadisiyle amel etmekten daha iyidir. Üsâme hadisini, bu konuda
naklettiklerimiz doğrultusunda yorumlamak uygun olur.”[28]

* * *

–172
﴿ النَّهْي عَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ ﴾

“Aldatma satışının yasak olması”^[29]

Suyûtî (ö.

911/1505)


“el-Ezhâr”
adlı kitabının ‘Kitâbu’l-Ahkâm’ (=Hükümler Bölümü’n) de bu hadisi şu yollardan
getirmiştir:

1.     
Abdullah ibn Mes’ud                          

2.     
Sehl b. Sa’d                                       

3.     
Abdullah ibn Abbâs                            

4.     
Abdullah ibn Amr

5.     
Attâb b. Esîd

6.     
Abdullah ibn Ömer

7.     
Enes

Toplam,

7
kişi.

(Derim ki:) Tirmizî (ö.

279/892),
bu hadisi şu yoldan rivayet etmiştir:

8.     
Ebu Hureyre[30]

﴿ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الْغَرَرِ
وَبَيْعِ الْحَصَاةِ ﴾

“Resulullah (s.a.v), ‘aldatma satışını’ ve taş atımı satışını yasaklamıştır”

Daha sonra da der ki: “Bu konuda Abdullah ibn Ömer ve Abdullah ibn Abbâs’tan da
hadis rivayet edilmiştir.

9. 
Ebu Saîd el-Hudrî[31]
ile Enes[32]

Ebu Hureyre hadisi, hasen-sahihtir.”[33]

(Suyûtî)
“Câmiu’s-Sağîr”de[34]


﴿ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْحَصَاةِ وَبَيْعِ الْغَرَر ﴾ِ

“Resu-lullah (s.a.v), taş atımı satışını
ve
‘aldatma
satışını’

yasaklamıştır”
hadisini; İmam
Ahmed, Müslim ve dört sünen sahibi yoluyla Ebu Hureyre’den getirmiştir.

Yine (Suyûtî)

“Câmiu’s-Sağîr”de[35]


﴿ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْمُضْطَرِّ وَبَيْعِ الْغَرَرِ وَبَيْعِ الثَّمَرَةِ قَبْلَ
أَنْ تُدْركَ ﴾

 “Resulullah
(s.a.v) zorlama, ‘aldatma’ ve olgunlaşmamış meyve satışını yasaklamıştır”
hadisini ise
İmam Ahmed ve Ebu Dâvud yoluyla şu yoldan getirmiştir:

10.
Hz. Ali[36]

* * *

–173
﴿ اَلنَّهْى عَنِ الْمُزَابَنَةِ. وَالْمُزَابَنَةُ: بَيْعُ
الثَّمَرِ عَلَى رُؤُوسِ الشَّجَرِ, بِالتَّمْرِ كَيْلًا, وَالزَّرْع, كَذالِكَ
باِلْحَنْطَةِ كَيْلاً ﴾

“Müzâbene’nin yasak olması. Müzâbene; yaş hurmayı daha (hurma) ağacın
başındayken ölçeğe vurarak kuru hurma  karşılığı ve ekini de aynı şekilde
ölçekli olarak buğday karşılığında satmaktır”^[37]

Bu hadis, şu yollardan gelmiştir:

1.    
Ebu Hureyre

2.    
Abdullah ibn Ömer

3.    
Abdullah ibn Abbâs

4.    
Câbir

5.    
Zeyd b. Sâbit

6.    
Saîd b. Zeyd

7.    
Râfi’ b. Hadîc

8.    
Sehl b. Hasme

9.    
Ebu Saîd el-Hudrî

10.    
Sa’d b. Ebi Vakkâs

11.    
Enes b. Mâlik ve daha bir çokları

Tahâvî (ö.

321/933)


“Şerhu Meâni’l-Âsâr”da
bu hadislerin

mütevatir

olduğunu belirtmiştir.[38]

* * *

–174
﴿ اَلتَّرْخِيص فِي بَيْعِ الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا ﴾

“Tahmin yoluyla ariyelerin satılmasına izin verilmesi”^[39]
ile ilgili hadisler

Bu hadis, şu yollardan gelmiştir:

1.     
Zeyd b. Sâbit[40]

2.     
Abdullah ibn Ömer[41]

3.     
Câbir b. Abdullah[42]

4.     
Sehl b. Ebi Hasme[43]

5.     
 Ebu Hureyre[44]
ve daha bir çokları

Tahâvî (ö.

321/933)


“Şerhu Meâni’l-Âsâr”da
bu sahabilerden gelen hadisleri senedleriyle birlikte naklettikten sonra aynen
şöyle der:

“Bu rivayetler, Resulullah (s.a.v)’den gelmiştir. (Tahmin yoluyla) ariyelerin
satılmasına izin verilmesi hususunda gelen rivayetler,

tevatürdür.
İlim adamları, bu rivayetleri tamamen kabul etmişler, bu rivayetlerin geliş
(yolların)ın sıhhatli oluşu hususunda görüş ayrılığına düşmemişler ve bu
rivayetleri tevil etme hususunda birbirleriyle çekişmemişlerdir.”[45]

* * *

–175
﴿ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ, إِنَّ اللّهَ لَمَّا حَرَّمَ
عَلَيْهِمْ الشُّحُومَ جَمَلُوهاَ ثُمَّ بَاعُوهاَ فَأَكَلُوا إِثْماَنَهاَ ﴾

“Allah, Yahudilere lanet etsin. Allah (ölmüş hayvanın) iç yağını onlara haram
ettiğinde onlar bu yağı eritip sonra da sattılar, parasını da yediler”^[46]

Bu hadis, şu yollardan gelmiştir:

1.    
Câbir

2.    
Hz. Ömer

3.    
Ebu Hureyre

4.    
Abdullah ibn Ömer

5.    
Abdullah ibn Amr

6.    
Üsâme b. Zeyd

7.    
Enes

8.    
Temîm ed-Dârî

9.    
Hâlid ibnü’l-Âs

10.    
 Abdullah ibn Abbâs

Doğruyu en iyi bilen Cenab-ı Allah’tır.

Alış-Veriş – Mutevatir yazısı ilk önce Fasih Arapça üzerinde ortaya çıktı.

GÖRGÜ   KURALLARI   KİTABI

l.BÂB—GİRİŞ İZNİ ÜÇ DEFA İSTENİR.. 230

2.BÂB—GİRİŞ İZNİ NASIL İSTENİR?. 231

3.BÂB—KİŞİNİN, AİLESİNE GECELEYİN GELMESİNİN YASAKLANMASI
HAKKINDA.. 231

4.BÂB—SELÂMI YAYMAK HAKKINDA.. 232

5.BÂB—MÜSLÜMANIN, MÜSLÜMAN ÜZERİNDEKİ HAKKI HUSUSUNDA.. 232

6.BÂB—BİNEK ÜZERİNDE OLANIN YAYA OLANA SELÂM VERMESİ
HAKKINDA.. 233

7.BÂB—EHL-İ KİTABIN SELAMINI ALMAK HAKKINDA.. 233

8.BÂB—ÇOCUKLARA SELÂM VERMEK HAKKINDA.. 233

9.BÂB—KADINLARA SELÂM VERME HAKKINDA.. 234

10.BÂB—BİR KİŞİYE SELâM GÖNDERİLDİĞİNDE BUNU NASIL ALIR?. 234

11.BÂB—SELÂMIN ALINMASI HAKKINDA.. 234

12.BÂB—SELÂM VERMENİN VE SELÂM ALMANIN FAZİLETİ HAKKINDA.. 235

13.BÂB—BÎR ADAMA, İŞİYORKEN SELÂM VERİLDİĞİNDE.. 235

15.BÂB—ANSIZIN BAKIŞ HAKKINDA.. 236

16.BAB—KADINLARIN ETEKLERİ HAKKINDA.. 236

17.BÂB—(KADININ), SÜSÜNÜ GÖSTERMESİNİN MEKRUHLUĞU
HAKKINDA.. 237

18.BÂB—(KADININ), DIŞAKÎYA ÇIKACAĞI ZAMAN GÜZEL KOKU
(SÜRÜNMESİNİN) YASAKLANMASI HAKKINDA.. 237

19.BÂB—(SAÇA YABANCI SAÇ) EKLEYEN KADIN İLE (SAÇINA
YABANCI SAÇ) EKLETEN KADIN HAKKINDA.. 238

20. BAB—ERKEĞİN ERKEKLE, KADININ KADINLA BİR YORGAN
ALTINDA YATMALARI YASAĞI HAKKINDA.. 238

21.BAB—KADIN GİBİ DAVRANAN ERKEKLERLE ERKEK GİBİ DAVRANAN
KADINLARA LANET EDİLMESİ. 239

22.BÂB—UYLUĞUN.AVRET OLDUĞU HAKKINDA.. 240

24.BÂB—BİRİNİZ, (DİN) KARDEŞİNİ OTURMAKTA OLDUĞU YERİNDEN
ASLA KALDIRMASIN! 240

27.BAB—AYAK AYAK ÜSTÜNE ATMAK HAKKINDA.. 241

28. BAB—İKİ KİŞİ ARKADAŞLARININ YANINDA FISILDAŞMAZ. 242

29. BAB—OTURMA YERİNDE (MEYDANA GELEBİLECEK.. 242

30.BAB—KİŞİ AKSIRDIĞI ZAMAN NE DER?. 242

31.BÂB—(AKSIRAN KİMSE) ALLAH’A HAMDETMEDİĞİNDE,
(YANINDAKİ) ONA HAYIR-DUA’DA BULUNMAZ. 243

32.BÂB—AKSIRAN KİMSEYE KAÇ DEFA HAYIR-DUA EDİLİR?. 243

33.BÂB—RESİMLERİN YASAKLANMASI HAKKINDA.. 244

34.BAB—MELEKLER, İÇİNDE RESİM BULUNAN HİÇBİR EVE
GİRMEZLER.. 244

35.BAB—KİŞİNİN BAKMAKLA YÜKÜMLÜ OLDUĞU KİMSELERE HARCAMA
YAPMASI HAKKINDA   244

36. BAB—HAYVANA ÜÇ KİŞİNİN BİNMESİ HAKKINDA.. 245

37. BAB—HAYVANIN SAHİBİNİN, HAYVANIN ÖN TARAFINA BİNMEYE
DAHA LÂYIK OLDUĞU HAKKINDA.. 245

38.BAB—HER DEVE HÖRGÜCÜNÜN ÜZERİNDE BİR ŞEYTAN OLDUĞU
HAKKINDA GELEN HADİSLER.. 246

39.BÂB—HAYVANLARIN SANDALYE GİBİ KULLANILMALARININ YASAK
OLUŞU HAKKINDA.. 246

40. BAB—YOLCULUK İŞKENCEDEN BİR PARÇADIR.. 247

41.BÂB—(İNSAN) BÎR KİMSEYİ UĞURLADIĞINDA NE DER?. 247

42.BÂB—(YOLCUNUN), YOLA ÇIKACAĞI ZAMAN DUA ETMESİ
HAKKINDA.. 248

43. BÂB—(YOLCU), YUKARI ÇIKARKEN VE AŞAĞI İNERKEN NE DER?. 248

45.BAB—HAYVANLARA LANET ETME YASAĞI. 249

46. BAB—KADIN, ANCAK BERABERİNDE BİR MEHREMÎ OLDUĞU HALDE
YOLCULUĞA ÇIKSIN! 250

47.BAB—”ŞÜPHESİZ, YOLCULUKTA TEK BAŞINA OLAN
ŞEYTANDIR!”. 250

48.BAB—(İNSAN) BİR YERE İNDİĞİNDE NE DER?. 250

49.BÂB—BİR YERE İNDİĞİNDE İKİ REKÂT (NAMAZ KILMAK)
HAKKINDA.. 251

50.BÂB—YOLCULUKTAN DÖNDÜĞÜNDE NE DENİR?. 251

51.BAB—UYUYACAĞI ZAMAN DUA ETMEK.. 251

52.BAB—UYUYACAĞI ZAMAN TESBİHAT YAPMA HAKKINDA.. 252

53.BÂB—(İNSAN) UYKUSUNDAN UYANDIĞINDA NE DER?. 253

54. BAB—(İNSAN) SABAHA ULAŞTIĞINDA NE DER?. 254

55.BÂB—YENİ BÎR ELBİSE GİYDİĞİNDE NE DENİR?. 254

56.BÂB—CAMİYE GİRİLDİĞİNDE VE ÇIKILDIĞINDA NE DENİR?. 255

57.BÂB—ÇARŞI-PAZARA GİRİLDİĞİNDE NE DENİR?. 255

58. BAB—”İSMİMİ KENDİNİZE İSİM TAKIN, KÜNYEMİ İSE
KENDİNİZE KÜNYE EDİNMEYİN!”. 256

59.BÂB—İSİMLERİN GÜZEL OLMASI HAKKINDA.. 256

60.BÂB—GÜZEL GÖRÜLEN İSİMLER.. 256

61.BÂB—ÇİRKİN GÖRÜLEN İSİMLER.. 257

62.BÂB—İSİM DEĞİŞTİRME HAKKINDA.. 257

64. BAB—ÜZÜME “KERM” DENİLEMEZ! 257

65. BÂB—ŞAKALAŞMAK HAKKINDA.. 258

66. BAB—İNSANLAEI GÜLDÜRMEK İÇİN YALAN SÖYLEYEN KİMSE
HAKKINDA.. 258

67.BÂB—ŞİİR HAKKINDA.. 258

68. BAB—”ŞÜPHESİZ BAZI ŞİİRLER HİKMETLİDİR”
HADİSİ. 259

GÖRGÜ   KURALLARI   KİTABI

l.BÂB—GİRİŞ İZNİ ÜÇ DEFA İSTENİR

2632. Bize Ebu’n-Numan haber verip (dedi ki), bize Yezid
b. Zurey1 rivayet edip (dedi ki), bize Davud, Ebu Nadra’dan, (O da) Ebu
Saîd’den (naklen) rivayet etti ki; Ebu Musa el-Eş’ari, Hz. Ömer’in yanına
girmek için üç defa izin istemiş de O, O’na izin vermemiş. Bunun üzerine O da
geri dönmüş. Sonra (Hz. Ömer O’nu çağırtıp); “niye geri döndün?” diye
sormuş. O da şöyle cevap vermiş: Ben Rasulullah’ı (Sallallahu Aleyhi ve Seltem)
şöyle buyururken işittim: “Giriş izni isteyen kimse üç defa izin
istediğinde eğer ona izin verilirse ne âlâ, aksi halde geri dönün!” O
zaman (Hz. Ömer); “ya (Hz. Pey-gamber’in böyle buyurduğuna) seninle
beraber şahidlik edecek birini mutlaka getireceksin, yahut ben (sana) yapacağım
da yapacağım!” demiş. Ebu Said sözüne şöyle devam etti: (Derken Ebu Musa),
ben Rasulullah’m (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Ashabından bir topluluk
içindeyken bizim yanımıza, Hz. Ömer’in kendisini tehdidinden korkmuş bir halde
geldi ve başımıza dikilip şöyle dedi: “Allah aşkına, sizden, bunu
Rasulullah’tan (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) işitmiş olan bir adamın bu konuda
benim için mutlaka şahitlik etmesini istiyorum!” (Ebu Saîd sözünün
devamında) şöyle dedi: Ö zaman ben; “O’na haber ver ki, ben bu hususta
seninle baraberim!” dedim. Bunu başkaları da söyledi. Bunun üzerine Ebu
Musa’nın keder ve üzüntüsü kayboldu.

2.BÂB—GİRİŞ İZNİ NASIL İSTENİR?

2633. Bize Saîd ibnu’r-Rebi’ haber verip (dedi ki), bize
Şu’be, Muhammed ibnu’I-Munkedir’den, O’nun şöyle dediğini rivayet etti: Ben Cabir
b. Abdillah’ı işitmiştim, şöyle   demişti: Ben  (bir defasında)
Rasulullah’ın (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (evine) gelip kapısını çalmıştım. O
da; “Kim o?” buyurmuştu. Ben; “benim” demiştim. Bunun
üzerine O; “Benim! Benim!” buyurmuş ve bundan hoşlanmamıştı.

3.BÂB—KİŞİNİN, AİLESİNE GECELEYİN
GELMESİNİN YASAKLANMASI HAKKINDA

2634. Bize Muhammed b. Yusuf haber verip (dedi ki), bize
Süfyan rivayet edip dedi ki, ben Muharib b. Disar’ı, Cabir b. Ab dili ah’tan
(naklen) anlatırken işittim ki, O şöyle demiş: Ra-sulullah (Sdllallahu Aleyhi
ve Sellem) kişinin (yolculuk dönüşü) ailesine geceleyin gelmesini veya onlara
hainlik suçlamasında bulunmasını, yahut onların kusurlarını araştırmasını
yasakladı. Süfyan demiş ki: (Bu hadisteki), “…veya onlara hainlik suçlamasında
bulunmasını, yahut onların kusurlarını araştırmasını” sözünün, Muharib’in
söylediği birşey mi, yoksa hadisin aslında olan birşey mi olduğunu bilmiyorum!

4.BÂB—SELÂMI YAYMAK HAKKINDA

2635. Bize Saîd b. Âmir, Avf tan, (O) Zürâre b. Evfa’dan,
(O da) Abdullah b. Selâm’dan (naklen) haber verdi ki, O şöyle dedi: Rasulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Medine’ye geldiğinde, halk O’nu gözlemeye çıkmış
ve (gelişini uzaktan görünce); “Allah’ın elçisi geldi!” demişlerdi.
(Abdullah) sözüne şöyle devam etti: Ben de, (karşılamaya) çıkanlarla beraber
çıkmıştım. Derken yüzünü gördüğüm zaman anlamıştım ki, Onun yüzü, hiç yalancı
yüzü değildir. Sonra O’ndan duyduğum ilk şey; şöyle buyurması oldu: “Ey
insanlar! Selâmı yayın, yemek yedirin, yakınlarla alâkayı devam ettirin,
insanlar uyurken namaz kılın ki, Cennet’e selâmetle giresiniz!”

5.BÂB—MÜSLÜMANIN, MÜSLÜMAN
ÜZERİNDEKİ HAKKI HUSUSUNDA

2636. Bize Ubeydullah, İsrail’den, (O) Ebu İshak’tan, (O)
el-Haris’ten, (O da) Hz. Ali’den (naklen) haber verdi ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Müs-lümanın
müslüman üzerinde altı (hakkı) vardır: Karşılaştığında ona selâm verir,
aksırdığında ona; “Allah sana merhamet etsin” diyerek hayır dua eder,
hastalandığında onu ziyaret eder, çağırdığında çağrısına karşılık verir,
öldüğünde (cenaze namazında) hazır bulunur, kendisi için sevdiği şeyi onun için
de sever ve gıyabında onun iyiliğini İster.”

6.BÂB—BİNEK ÜZERİNDE OLANIN YAYA
OLANA SELÂM VERMESİ HAKKINDA

2637. Bize Abdullah b. Yezid haber verip (dedi ki), bize
Hayve rivayet edip (dedi ki), bize Ebu Hani’ el-Havlani haber verdi ki, Ebu Ali
el-Cenbi kendisine, Fedâle b. Ubeyd’den, (O da) Rasulullah’tan (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem) (naklen) rivayet etmiş ki, O şöyle buyurmuş: “Binek
üzerinde olan yaya olana, ayakta olan oturmakta olana, az olan çok olana selâm
verir/”

7.BÂB—EHL-İ KİTABIN SELAMINI
ALMAK HAKKINDA

2638. Bize Halid b. Mahled haber verip (dedi ki), bize
Malik, Abdullah b. Dinar’dan, (O da) İbn Ömer’den (naklen) rivayet etti ki, O
şöyle dedi: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Şu
bir gerçek ki, yahudilerden biri (size) selâm verdiğinde ancak “es-sa’mu
aleyk = ölüm üzerine olsun” der, bu sebeple sen de; “aleyke = senin
üzerine olsun” karşılığını ver. “

8.BÂB—ÇOCUKLARA SELÂM VERMEK
HAKKINDA

2639. Bize Sehl b. Hammâd rivayet edip (dedi ki), bize
Şu’be, Seyyar’dan, O’nun şöyle dediğini rivayet etti: Ben Sabit el-Bunani ile
yürüyordum. Derken O bazı çocukların yanından geçmişti de, onlara selâm
vermişti. Sabit (sonra) anlatmıştı ki, kendisi Enes’le vuruyormuş. Derken O
bazı çocukların yanından geçmişti de onlara selâm vermişti. Enes de (sonra)
anlatmış ki; O, Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ile berabermiş.
Derken o bazı çocukların yanından geçmişti de onlara selâm vermişti.

9.BÂB—KADINLARA SELÂM VERME
HAKKINDA

2640. Bize el-Hakem b. Nâfi\ Şuayb b, ebi Hamza’dan, (C
da) îbn Ebi Hüseyn’den (naklen) haber verdi (ki, O şöylt demiş): Bana Şehr,
Eşheloğulları’nın kadınlarından biri olai Esma bint Yezid ibni’s-Seken’den
(naklen) rivayet etti ki, O bir ara bazı kadınların içinde bulunuyormuş. Derken
yanlarındaı Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) geçmiş de onlara selâm
ver miş.

10.BÂB—BİR KİŞİYE SELâM
GÖNDERİLDİĞİNDE BUNU NASIL ALIR?

2641. Bize el-Hakem b. Nafi1, Şuayb b. Ebi Hamza’dan, (O
da) ez-Zühri’den (naklen) haber verdi ki, O şöyle demiş: Bana Ebu Seleme b.
Abdirahman rivayet etti ki, Hz. Peygamber’in (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
hanımı Hz. Aişe şöyle demiş: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (birgün)
demiş ki: “Aişe! Bu (yanımdaki) Cibril’dir. Sana selâm veriyor!” (Hz.
Aişe de); “ve aleyhi’s-selâm ve rah-metullahi ve berekatuhu = selâm,
Allah’ın rahmeti ve bereketleri O’nun da üzerine olsun!” karşılığını
vermiş. (Hz. Aişe sözünün devamında) şöyle demiş: “O (yani Hz. Peygamber),
benim görmediğim şeyleri görür!”

11.BÂB—SELÂMIN ALINMASI HAKKINDA

2642. Bize Abdullah b. Mesleme rivayet edip (dedi ki),
bize Süleyman -ki O, ibnul-Muğire’dir-, Humeyd b. Hilâl’den, (O) Abdullah
ibnu’s-Samit’ten, (O da) Ebu Zerr’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) namaz kıldı. Sonra namazını bitirince
ben yanma gelip (selâm verdim). Böylece ben (O’na) İslam selâmı ile selâm veren
ilk kimse oldum. O zaman O; “Aleyke’s-selâm ve rahmetullah!
Kimlerdensin?” buyurdu. Ben; “Gıfar kabilesinden” dedim. (Ebu
Zerr sözünün devamında) şöyle dedi: Bunun üzerine O, eliyle (hoşnutsuzluk)
işareti yaptı da, ben içimden; “Ğıfar’a mensup olmamdan hoşlanmadı”
dedim.

12.BÂB—SELÂM VERMENİN VE SELÂM
ALMANIN FAZİLETİ HAKKINDA

2643. Bize Muhammed b. Kesir rivayet edip (dedi ki), bize
Ca’fer b. Süleyman, Avf tan, (O) Ebu Reca’dan, (O da) İmran b. Husayn’dan
(naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi: Bir adam Hz. Peygamber’e (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem) gelip; “es-selâmu aleyküm!” dedi. O da selâmını
aldı ve “On (sevap kazandı!)” buyurdu. Sonra başka bir adam gelip
selâm verdi ve “es-selâmu aleyküm ve rah-nıetullah!” dedi. Onun da
selâmını aldı ve ‘Yirmi (sevap kazandı!)” buyurdu. Ardından başka bir adam
gelip selâm verdi ve “es-selâmu aleyküm ve rahmetullahi ve
berekâtüh!” dedi. O, bunun da selâmını aldı ve “Otuz (sevap
kazandı!)” buyurdu.

13.BÂB—BÎR ADAMA, İŞİYORKEN SELÂM
VERİLDİĞİNDE

2644. Bize İshak haber verip (dedi ki), bize Muaz b.
Hişam rivayet edip (dedi ki), bana babam, Katâde’den, (O)
el-Hasan’dan,   (O)   el-Husayn’dan,  
(O   da)   el-Muhacir  b.  Kun-fuz’dan (naklen)
rivayet etti ki; O Hz. Peygamber’e (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), işiyorken
selâm vermiş de, (Hz. Peygamber) abdest alıncaya kadar selâmını almamış, abdest
aldıktan sonra selâmını almış.

2645. Bize Yahya b. Bîstam haber verip (dedi ki), bize
Leys b. Sa’d, Yezid b. Ebi Habib’den, (O) Ebu’1-Hayr’dan, (O da) Ukbe b. Amir’den
(naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi: Ra-sulullah (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem) şöyle buyurdu: “(Tek başlarına iken nâmahrem) kadınların yanlarına
girmeyin!” Denildi ki, “yâ Ra-sulullah, kocanın erkek yalanlan hariç
olsun!” Bunun üzerine O; “Kocanın erkek yakınları ölüm (ve helak
sebebinin) ta kendisidir!” buyurdu. Yahya dedi ki; (hadiste geçen)
“el-hamu” kelimesi, “kocanın yakınları” demektir.

15.BÂB—ANSIZIN BAKIŞ HAKKINDA

2646. Bize Muhamed b. Yusuf ile Ebu Nuaym, Süfyan’dan,
(O) Amr b. Saîd’den, (O) Ebu Zur’a b. Amr b. Cerir’den, (O da) Cerir’den
(naklen) rivayet ettiler ki, O şöyle demiş: Ben Hz. Pey-gamber’e (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem), (nâmahrem bir kadına) ansızın bakışın (hükmünü) sormuştum da
O; “Gözünü başka tarafa çevir!” buyurmuştu.

16.BAB—KADINLARIN ETEKLERİ
HAKKINDA

2647. Bize Alımed b. Halid haber verip (dedi ki), bize
Mu-hammed -ki O, İbn İslı ak1 tır-, Nafi’den, (O) Safiyye bint Ebi Ubeyd’den,
(O da) Hz. Peygamber’in (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hanımı Hz. Ummü
Seleme’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi: Hz, Peygamber’e (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem) kadının eteğini (inciğin yarısından aşağıya ne kadar
uzatacağı) soruldu da O; “Bir karış!” buyurdu. Ben; “yâ
Rasulullah, o halde ayakları görünür!” dedim; “Öyleyse bir arşın
(uzatsınlar). Bundan fazla yapmasınlar!” buyurdu. Abdullah (ed-Dârimî)
dedi ki; bazı insanlar (bu hadisin senedinde); “..Nafi’den, (O) Süleyman
b. Yesâr’dan, (O da Hz. Ümmü Seleme’den naklen…)” derler.

17.BÂB—(KADININ), SÜSÜNÜ
GÖSTERMESİNİN MEKRUHLUĞU HAKKINDA

2648. Bize Muhammed b. Yusuf haber verip (dedi ki), bize
Süfyan, Mansur’dan rivayet etti (ki, O şöyle demiş): Bana Rib’iyy b. Hıraş, bir
kadından, (O da) Huzeyfe’nin bir kız-kardeşinden (naklen) rivayet etti ki, O
şöye demiş: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bize bir konuşma yaptı ve
şöyle buyurdu: “Ey kadınlar topluluğu! Sizin, süs olarak takınacağınız
gümüş şeyleriniz yok mu? Şunu iyi bilin, durum şu ki, sizden altın süs takınıp
da onu (nâmahrem erkeklere) gösteren hiçbir kadın yoktur ki, bu (altın süs)
sebebiyle azab edilecek olmasın!”

18.BÂB—(KADININ), DIŞAKÎYA
ÇIKACAĞI ZAMAN GÜZEL KOKU (SÜRÜNMESİNİN) YASAKLANMASI HAKKINDA

2649. Bize Ebu Asım, Sabit b. Umar e “den, (O)
Ğuneym b. Kay s’tan, (O da) Ebu Musa’dan (naklen) haber verdi ki, O şöyle dedi:
“Hangi kadın güzel koku sürünür, sonra dışarıya çıkar da kokusu
hissedilirse, o zina etmiş olur. (Ona şehvetle bakan) her göz de zina etmiş
olur.” Ebu Asım; “bazı arkadaşlarımız bu (hadisi) merfu (yani Hz.
Pey-gamber’in sözü) olarak rivayet ediyor” da demiştir.

19.BÂB—(SAÇA YABANCI SAÇ) EKLEYEN
KADIN İLE (SAÇINA YABANCI SAÇ) EKLETEN KADIN HAKKINDA

2650. Bize Muhammed b. Yusuf, Süfyan’dan, (O)
Man-sur’dan, (O) İbrahim’den, (O) Alkâme’den, (O da) Abdullah’tan (naklen)
haber verdi ki, O; “Allah, güzellik için döğme yapan, döğme yaptıran,
yüzündeki kılları alan-aldıran, dişlerini seyrelten ve böylece Allah’ın
yarattığını değiştiren kadınlara lanet etsin!” dedi ve bu,
Esedoğulları’ndan Ümmü Ya’kub isimli bir kadına ulaştı. Bunun üzerine (bu kadın
İbn Ömer’e) gelip; “bana senin şöyle şöyle lanet ettiğin ulaştı, (bu doğru
mu?)” dedi. O da şöyle karşılık verdi: “Ra-sulullah’ın (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem) lanet etiği kimselere ben ne diye lanet etmeyeyim? Bu (lanet
etme hükmü) Allah’ın Kitab’ında da vardır!” Bu sefer (kadın);
“andolsun ki, ben iki levha arasındaki (tüm Kur’an’ı) okudum da onda senin
dediğini bulamadım” dedi. (İbn Ömer) şöyle cevap verdi: “Sen onu
gerçekten okusaydın bunu muhakkak bulurdun!  Sen; “Peygamber size ne
verirse onu alın, sizi neden menederse ondan geri durun”615 mealindeki
ayeti okumadın mı?” (Kadın); “evet, okudum” dedi. İbn Ömer de;
“işte O, hakikaten bundan menetmişti” dedi. O zaman (kadın);
“doğrusu ben ailenin (bunları) yaptığım görüyorum” dedi. (İbn Ömer); “öyleyse
içeri gir bak” dedi. O da girip baktı ve aradıklarından hiçbir şey
göremedi. Bunun üzerine (İbn Ömer); “böyle olsalardı, onlarla bir araya
gelmezdim” dedi.

20. BAB—ERKEĞİN ERKEKLE, KADININ
KADINLA BİR YORGAN ALTINDA YATMALARI YASAĞI HAKKINDA

2651. Bize Osman b. Muhammed haber verip (dedi ki), bize
Zeyd b. Hubab rivayet edip (dedi ki), bana Yahya b. Eyyub el-Hadrami rivayet
edip (dedi ki), bana Ayyaş b. Abbas el-Hımyeri, Ebu’l-Husayn el-Hacri’den, (O
da) Ebu Amir’den (naklen) haber verdi ki, O şöyle dedi: Ben Rasulullah’m
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Sahabisi Ebu Reyhane’yi şöyle derken işittim:
Ra-sulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şu on husustan menederdi: Erkeğin
erkekle, aralarında hiçbir şey bulunmadığı halde tek örtü içinde yatmalan; kadının
kadınla, aralarında hiçbir şey bulunmadığı halde tek bir örtü içinde yatmaları;
(saç ve sakaldaki ak) kılları yolmak; vücuda döğme yapmak; yağma etmek;
panterlerin (postlarını) kullanmak; iki omuzun üzerine ve elbisenin altına
halis ipek koymak. Abdullah (ed-Dârimî) dedi ki: Ebu Âmir, onların (yani
Me-afıroğullannın) bir büyüğüdür, “mukameâ = bir yorgan altında
yatma” ise, “muzâcaa = yan yana yatma” demektir.

21.BAB—KADIN GİBİ DAVRANAN
ERKEKLERLE ERKEK GİBİ DAVRANAN KADINLARA LANET EDİLMESİ

2652. Bize Yezid b. Harun ile Vehb b. Cerir haber verip
dediler ki, bize Hişam -ki, O, ed-Destüvâî’dir-, Yahya’dan, (O) Ik-r i m e’den,
(O da) İbn Abbas’tan (naklen) rivayet etti ki, Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi
ve Sellem), erkeklerden kadın gibi davrananlarla, kadınlardan erkek gibi
davrananlara lanet etmiş ve “Bunları evlerinizden çıkarın!”
buyurmuştu. (İbn Abbas, sözünün devamında) dedi ki; “İşte Hz. Peygamber
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem), falan erkeği (Medine’den) çıkarmıştı, Ömer de falan
erkeği -veya “falan kadını” (Abdullah ed-Dârimî; “bundan ben
şüphe ediyorum” demiştir)-, çıkarmıştı.”

22.BÂB—UYLUĞUN.AVRET OLDUĞU
HAKKINDA

2653. Bize el-Hakem ibnu’l-Mübarek haber verip (dedi ki),
bize Malik, Ebu’n-Nadr’dan, (O) Zur’a Abdirrahman’dan, (O da) babasından -ki O,
Suffa Ashabmdandı-, (naklen) haber verdi ki, O şöyle demiş: (Birgün) Rasulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sel-lem), benim uyluğum açık iken yanımıza oturmuştu.
Bana; “Üzerini ört! Uyluğun avret olduğunu bilmiyor musun?”
buyurmuştu.

2654. Bize Ya’lâ haber verip (dedi ki), bize el-A’meş,
Amr b. Murre’den, (O da) Salim b. Ebi’l-Ca’d’dan (naklen) rivayet etti ki, O
şöyle demiş: Hınıs ahalisinden bazı kadınlar, kendisinden fetva sormak üzere
Hz. Aişe’nin huzuruna girmişler de O; “belki siz, hamamlara giren
kadınlardansınız?” demiş. Onlar; “evet” demişler. O zaman Hz.
Aişe (Radıyallahu Anka) şöyle demiş: Ben Rasulullah’ı (Sal-lallahu Aleyhi ve
Sellem) şöyle buyururken işitmiştim: “Elbisesini kocasının evinden başka
yerde çıkaran hiçbir kadın yoktur ki, kendisi ile Allah Azze ve Cehle
arasındaki (haya perdesini) yırtmış olmasın!”

2655. Ebu Muhammed (ed-Dârimî) dedi ki: Bize Ubey-dullah,
İsrail’den, (O) Mansur’dan, (O) Salim’den, (O) Ebu’l-Melih’ten, (O da) Hz.
Aişe’den (naklen) bunu, (yani bir önceki) hadisi haber verdi.

24.BÂB—BİRİNİZ, (DİN) KARDEŞİNİ
OTURMAKTA OLDUĞU YERİNDEN ASLA KALDIRMASIN!

2656. Bize Müsedded haber verip (dedi ki), bize Bişr
ibnu’l-Mufaddal rivayet edip (dedi ki), bize Ubeydullah, NafTden, (O da) İbn
Ömer’den (naklen rivayet etti ki, O şöyle demiş: Ra-sulullah (Sallallahu Aleyhi
ve Sellem) şöyle buyurdu: “-Kişi ayağa kaldırıp -yani (din) kardeşini
oturmakta olduğu yerinden (ayağa kaldırıp)- yerine kendisi oturmaz! Fakat siz yer
açın -veya “siz açılın”

2657. Bize Ahmed b. Abdillah rivayet edip (dedi ki), bize
Zü-heyr rivayet edip (dedi ki), bize Süheyl, babasından, (O da) Ebu Hüreyre’den
(naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi: Ra-sulullah (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem) şöyle buyurdu: “-Biriniz -veya “bir adam”-, oturmakta
olduğu yerinden kalkıp da sonra oraya geri döndüğünde, o oraya (oturmaya
başkalarından) daha fazla hak sahibidir. “

2658. Bize Ebu’l-Velid et-Tayâlisî haber verip (dedi ki),
bize Şu’be rivayet edip (dedi ki), bize Ebu İshak, el-Bera’dan (naklen) rivayet
etti ki, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (birgün) en-sardan, (yolda)
oturmakta olan bazı insanlara rastladı da şöyle buyurdu: “Eğer (bu yolda
oturma işini bir zaruretten dolayı mutlaka) yapacaksanız, o halde (soranlara)
yol gösterin, selâmı yayın ve haksızlığa uğrayana yardım edin!” Şu’be
demiş ki, bu hadisi Ebu İshak, el-Berâ’dan işitmemiş tir.

27.BAB—AYAK AYAK ÜSTÜNE ATMAK
HAKKINDA

2659. Bize Muhammed b. Ahmed b. Ebi Halef haber verip
(dedi ki), bize Süfyan rivayet edip dedi ki, ben ez-Zühri’yi, Abbâd b.
Temim’den, (O da) amcasından (naklen) rivayet ederken işittim ki, O şöyle
demiş: Ben Rasulullah’ı (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Mescid’de ayak ayak
üstüne atmış olarak sırtüstü yatarken görmüştüm.

28. BAB—İKİ KİŞİ ARKADAŞLARININ
YANINDA FISILDAŞMAZ

2660. Bize Ubeydullah b. Musa, el-A’meş’ten, (O) Ebu
Vail’den, (O da) Abdullah’tan (naklen) haber verdi ki, O şöyle demiş:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Üç kişi
olduğunuzda iki kişi arkadaşlarının yanında fısıldaşmaz! Çünkü bu,

onu üzer. “

29. BAB—OTURMA YERİNDE (MEYDANA
GELEBİLECEK

2661. Bize Ya’lâ b. Ubeyd rivayet edip (dedi ki), bize
Haccac -ki O, İbn Dinar’dır-, Ebu Hâşim’den, (O) Rufey’den, (O)
Ebu’l-Âliye’den, (O da) Ebu Berze el-Eslemi’den (naklen) rivayet etti ki, O
şöyle demiş: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), (ömrümün) sonları
geldiğinde bir meclise oturup da sonra (oradan) kalkmak istediği zaman şöyle
derdi: “Seni teşbih ve tenzih ederim Allah’ım ve sana, hamdınla
hamdederim. Şahidlik ederim ki, senden başka hiçbir ilâh yoktur! Senden bağış
dilerim ve sana tevbe ederim!” Bunun üzerine (Sahabe-i Kiram); “yâ
Rasulullah, doğrusu sen şimdi bir söz söylüyorsun. Bunu eskiden
söylemezdin?” demişlerdi de, O şöyle buyurmuştu: “Bu, oturma
yerlerinde meydana gelen (boş söz ve işlerin) keffâretidir!”

30.BAB—KİŞİ AKSIRDIĞI ZAMAN NE
DER?

2662. Bize Saîd b. Amir, Şu’be’den, (O) Muhammed b.
Ab-dirrahman b. Ebi Leyla’dan, (O) kardeşi İsa’dan, (O) babası Abdurrahman b.
Ebi Leyla’dan, (O) Ebu Eyyub el-Ensari’den, (O da) Hz. Peygamber’den
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (naklen) haber verdi ki, O şöyle buyurdu:
“Aksıran kimse, “her durumda Allah’a hamdolsun” der. Ona
hayar-dua edecek olan kimse ise; “Allah sana merhamet etsin” der. O
da ona; “Allah seni doğru yola iletsin ve durumunuzu düzeltsin”
şeklinde karşılık verir.”

31.BÂB—(AKSIRAN KİMSE) ALLAH’A
HAMDETMEDİĞİNDE, (YANINDAKİ) ONA HAYIR-DUA’DA BULUNMAZ

2663. Bize Ahmed b. Abdillah haber verip (dedi ki), bize
Zü-heyr, Süleyman’dan, (O da) Enes’ten (naklen) haber verdi ki, O şöyle demiş:
İki adam Hz. Peygamber’in (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) yanında aksırmıştı da
O, onların birine hayır-dua etmiş, diğerine hayır-duada bulunmamıştı. -Veya
“İki adam Hz. Peygamber’in (Sal-îallahu Aleyhi ve Sellem) yanında aksırmış
ve O, onların birine hayır dua etmiş, diğerine hayır dua etmemişti de O’na
şöyle denilmişti”-. Bunun üzerine O’na; “yâ Rasulullah, buna
hayır-dua ettin, ama buna etmedin, (bunun hikmeti nedir)?” denilmiş, O da
şöyle buyurmuştu: “Çünkü bu Allah’a hamdetti, bu ise Allah’a
hamdetmedi!” Abdullah  (ed-Dârimî)  dedi  ki:  
“(Bu  hadisin  senedindeki)   Süleyman, Teym
kabilesine mensup olandır.”

32.BÂB—AKSIRAN KİMSEYE KAÇ DEFA
HAYIR-DUA EDİLİR?

2664. Bize Ebu’l-Velid haber verip (dedi ki,) bize İkrime
-ki O, İbn Ammar’dır-, rivayet edip dedi ki, bana İyas b. Seleme rivayet edip
dedi ki, bana babam rivayet edip dedi ki; bir adam Hz. Peygamber’in (Sallallahu
Aleyhi ve Sellem) yanında aksırdı, O da; “Allah sana merhamet etsin!”
buyurdu. Sonra (adam) bir daha ak-sırdı. O zaman; “Bu adam nezle
olmuş!” buyurdu.

33.BÂB—RESİMLERİN YASAKLANMASI
HAKKINDA

2665. Bize Saîd b. Âmir, Şu’be’den, (O) Abdurrahman
ibnu’l-K a sı m’dan, (O da) babasından (naklen) haber verdi ki, O şöyle demiş:
Hz. Aişe dedi ki; “Bizim, üzerinde resimler bulunan bir kumaşımız vardı.
Ben onu, namaz kıhyorken Hz. Peygamber’in (Sal-lallahu Aleyhi ve Sellem) önüne
koymuştum da, O beni menetmişti.” -Veya (Hz. Aişe); “….O bundan
hoşlanmamıştı” dedi.- (Hz. Aişe, sözünün devamında) şöyle dedi: “Ben
de onu birkaç yastık yapmıştım!”

34.BAB—MELEKLER, İÇİNDE RESİM
BULUNAN HİÇBİR EVE GİRMEZLER

2666. Bize Ebu’n-Nu’man haber verip (dedi ki), bize
Ab-dulvahid b. Ziyad rivayet edip (dedi ki), bize Umâre ibnu’l-Ka’ka’ rivayet
edip (dedi ki), bize el-Hârisu’1-Ukli, Ebu Zur’a b. Amr b. Cerir’den, (O)
Abdullah b. Nuceyy’den, (O da) Hz. Ali’den (naklen) rivayet etti ki, Hz.
Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Selhm) şöyle buyurdu: “Muhakkak ki;
melekler, içinde ne köpek bulunan, ne resim bulunan, ne de cünüb kimse bulunan
hiçbir eve girmezler.”

35.BAB—KİŞİNİN BAKMAKLA YÜKÜMLÜ
OLDUĞU KİMSELERE HARCAMA YAPMASI HAKKINDA

2667. Bize Ebu’l-Velid rivayet edip (dedi ki), bize Şu’be
rivayet edip dedi ki, Adiyy b. Sabit bana haber verip dedi ki, ben Abdullah b.
Yezid’i, Ebu Mes’ud el-Bedri’den, (O da) Hz. Peygamber’den (Sallallahu Aleyhi
ve Sellem) (naklen) rivayet ederken işittim ki, O şöyle buyurmuş:
“Müslüman, ailesine sevabını Allah’tan umarak bir harcama yaptığında, bu onun
için sadaka olur.”

36. BAB—HAYVANA ÜÇ KİŞİNİN
BİNMESİ HAKKINDA

2668. Bize Ebu’n-Nu’man haber verip (dedi ki), bize Sabit
b. YYezid rivayet edip dedi ki, bize Asım el-Ahvel, Muverrik’ten, O da)
Abdullah b. Ca’fer’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle demiş: Rasulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (bir seferden) döndüğünde benimle Hasan -yahut
Hüseyin; (Muverrik demiş ki, zannediyorum O, “Hasan” demişti)-,
tarafından karşılanırdı da, (bineğinin üzerinde) beni önüne, Hasan’ı arkasına
kor ve biz, Hz. Peygamberin (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) binmiş olduğu
hayvanın üzerinde Medine’ye gelirdik.

37. BAB—HAYVANIN SAHİBİNİN,
HAYVANIN ÖN TARAFINA BİNMEYE DAHA LÂYIK OLDUĞU HAKKINDA

2669. Bize Saîd b. Süleyman, İshak b. Yahya b. Talha’dan,
(O) el-Müseyyeb ile Ma’bed b. Halid’den, (onlar da) Abdullah b. Yezid
el-Hatmi’den -ki O, Kûfe’de vali idi-, (naklen) haber verdi ki, O şöyle dedi:
Biz Kays b. Sa’d b. Ubâde’nin yanına, evine gitmiştik. Derken müezzin ezan
okumuştu. Biz Kays’a; “kalk da bize namaz kıldır” demiştik de O;
“ben, başlarında emir (vali) olmadığım bir topluluğa namaz kıldıracak
değilim” karşılığım vermişti. Bunun üzerine, (faziletçe) O’ndan aşağı
olmayan, Abdullah b. Hanzala İbni’l-Gâsil isimli bir adam demişti ki,
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Kişi hayvanının
ön tarafına binmeye, yaygısının baş tarafına oturmaya ve evinde imamlık yapmaya
(başkalarından) daha lâyıktır.” Kays b. Sa’d da o zaman bir azadlısına;
“ey falan, kalk da bunlara namaz kıldır” demişti.

38.BAB—HER DEVE HÖRGÜCÜNÜN
ÜZERİNDE BİR ŞEYTAN OLDUĞU HAKKINDA GELEN HADİSLER

2670. Bize Ubeydullah b. Musa, Usâme b. Zeyd’den, (O da)
Muhammed b. Hamza b. Amr el-Eslemi’den (naklen) haber verdi ki, O -ki O’nun
babası Resulullah’a (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Sahabi olmuştur-, şöyle dedi:
Babamı şöyle derken işitmiştim: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
buyurdu ki: “-Her devenin tepesinin üzerinde bir şeytan vadır. Bu sebeple
ona bindiğinde Allah’ın adını söyleyin (besmele çekin) ve ihtiyaçlarınızı
(gidermekten) geri durmayın!”

39.BÂB—HAYVANLARIN SANDALYE GİBİ
KULLANILMALARININ YASAK OLUŞU HAKKINDA

2671. Bize Osman b. Muhammed haber verip (dedi ki), bize
Şebâbe b. Sevvar rivayet edip (dedi ki), bize Leys b. Sa’d, Yezid b. Ebi
Habib’den, (O) Sehl b. Muaz b. Enes’ten, (O da) babasından -ki O, Hz.
Peygamber’in (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) As-habındandı-, (naklen) rivayet
etti ki, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Bu
hayvanlara (zahmet ve meşakkatten) uzak olarak binin, onları kendinize sandalye
edinmeyin!”

2672. Bize Abdullah b. Salih, el-Leys’ten (naklen,
yukarıdaki hadisi) haber verdi. Ancak O, (bu rivayetinde) Şebâbe’ye bir şeyde
muhalefet etmektedir.

40. BAB—YOLCULUK İŞKENCEDEN BİR
PARÇADIR

2673. Bize Halid b. Mahled haber verip (dedi ki), bize
Malik, Sümeyy’den, (O) Ebu Salih’ten, (O da) Ebu Hüreyre’den (naklen) rivayet
etti ki, O şöyle dedi: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“-Yolculuk, işkenceden bir parçadır. O, (yolculuğa çıkan) birinizi uykusundan,
yemesinden, içmesinden meneder. Bu sebeple sizden biri, yolculuğundaki istek ve
arzusunu yerine getirince ailesinin yanına dönmekte acele etsin!”

41.BÂB—(İNSAN) BÎR KİMSEYİ
UĞURLADIĞINDA NE DER?

2674. Bize Müslim b. İbrahim rivayet edip (dedi ki), bize
Saîd b. Ebi Ka’b rivayet edip (dedi ki), bize Ebu’l-Hasan el-Abdi rivayet edip
dedi ki, bana Musa b. Meysere el-Abdi, Enes b. Malik’ten rivayet etti ki, O
şöyle demiş: Bir adam Hz. Pey-gamber’e (Saliallahu Aleyhi ve Sellem) gelip,
Ona; “yâ Nebiyyullah, ben gerçekten yolculuğa çıkmak istiyorum, (benim
için dua buyurun)” dedi. (Hz. Peygamber) de Ona; “Ne zaman?”
diye sordu. O; “yarın, inşallah” cevabını verdi. (Enea, sözüne
devamla) dedi ki; O zaman (Hz. Peygamber) O’nun yanına gelip elini tuttu ve
O’nun için şöyle dua buyurdu: “-Allah’ın korumasında ve himayesinde
olasın! Allah sana takvayı azık versin, (emirlerine uymayı, yasaklarından
kaçınmayı nasib etsin), günahını bağışlasın ve nereye yönelirsen -veya
“yüzünü nereye çevirirsen…” Saîd, bu iki sözün birinde şüpheye
düşmüş-, seni hayra yöneltsin!”

42.BÂB—(YOLCUNUN), YOLA ÇIKACAĞI
ZAMAN DUA ETMESİ HAKKINDA

2675. Bize Yezid b. Harun haber verip (dedi ki), bana
Şu’be rivayet edip (dedi ki), bize Asım el-Ahvel, Abdullah b. Ser-cis’ten
rivayet etti ki, O şöyle demiş: Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem),
yolculuğa çıktığı zaman şöyle dua buyururdu: “Allah’ım! Muhakkak ki ben,
yolculuğun meşakkatinden, geriye üzüntülü dönüşten, varlıktan (ve iyi halden)
sonra yokluğa (ve kötü hale) düşmekten, mazlumun bedduasından ve aile ile mala
kötü (art niyetli) bakışlardan, (yahut, “aile ile inalda kötü (durumlar)
görmekten”) sana sığınırım!”

2676. Bize Yahya b. Hassan haber verip (dedi ki), Bize
Hammâd b. Seleme, Ebu’z-Zübeyr’den, (O) Ali b. Abdillah el-Bâriki’den, (O da)
Abdullah b. Ömer’den (naklen) rivayet etti ki; Rasulullah (Sallallaku Aleyhi ve
Sellem) yolculuğa çıktığında, devesine binince üç defa “Allahu
Ekber!” der ve sözüne şöyle devam edermiş: “Bunu bizim hizmetimize
veren (Allah’ın) sânı yücedir. Aksi halde biz buna güç yetiremezdik. Biz
muhakkak Rabb’imize döneceğiz!645 Allah’ım! Muhakkak ki ben bu yolculuğumda
senden iyilik ile takvayı, (emirlerine uyup yasaklarından kaçınmayı) ve razı
olacağın işler (yapmayı nasip etmeni) istiyorum. Allah’ım, bize yolculuğu
kolaylaştır! Bize uzak yeri yakın et. Allah’ım, yolculukta yardımcı ve
koruyucu, (geride kalan) ailede vekil sensin! Allah’ım, yolculuğumuzda sen bize
yardım et ve (geride kalan) ailemizde bize hayırla vekil ol!”

43. BÂB—(YOLCU), YUKARI ÇIKARKEN
VE AŞAĞI İNERKEN NE DER?

2677. Bize Alımed b. Abdillah haber verip (dedi ki), bize
Ebu Zeyd, Husayn’dan, (O) Salim’den, (O da) Câbir’den (naklen) rivayet etti ki,
O şöyle dedi: Biz (yolculuklarımızda) yukarı çıktığımızda tekbir getirir
(“Allahu Ekber” derdik), aşağı indiğimizde teşbihte bulunur,
(“Sübhanallah” derdik).

2678. Bize el-Hakem ibnu’l-Mübarek haber verip (dedi ki),
bize Malik, Nafi’den, (O) Hz. Ümmü Habibe’nin azadlısı Ebu’l-Cerrah’tan, (O)
Hz. Ümmü Habibe’den, (O da) Hz. Pey-gamber’den (Sallaiiahu Aleyhi ue Sellem)
(naklen) rivayet etti ki, O şöyle buyurdu: “İçinde zil bulunan kafileye
melekler arkadaşlık etmez!”

2679. Bize Ahmed b. Abdi İlah haber verip (dedi ki), bize
Zü-heyr rivayet edip (dedi ki), bize Süheyl b. Ebi Salih, babasından, (O) Ebu
Hüreyre’den, (O da) Hz. Peygamber’den (Sallaiiahu Aleyhi ve Sellem) (naklen)
rivayet etti ki, O şöyle buyurdu: “Melekler, aralarında köpek veya zil
bulunan arkadaş topluluğu ile beraber bulunmaz!”

45.BAB—HAYVANLARA LANET ETME
YASAĞI

2680. Bize Süleyman b. Harb haber verip (dedi ki), bize
Hammâd b. Zeyd, Eyyub’dan, (O) Ebu Kılâbe’den, (O) Ebu’l-Muhelleb’den, (O da)
İmran b. Husayn’dan (naklen) rivayet etti ki; Hz. Peygamber (Sallallaku Aleyhi
ve Sellem) bir yolculuktaymış. Derken bir lanet işitmiş. “Bu nedir?”
buyurmuş. “Falan kadın, devesine lanet etti” demişler. O zaman (Hz.
Peygamber); “O (devenin üzerindekileri) aşağı indirin (ve onu bırakın
gitsin). Çünkü ona lanet edilmiştir!” buyurmuş. İmran sözüne devamla dedi
ki; “Ben (şimdi) sanki, gri renkli bir deve olan bu (deveye) bakar
gibiyim!”

46. BAB—KADIN, ANCAK BERABERİNDE
BİR MEHREMÎ OLDUĞU HALDE YOLCULUĞA ÇIKSIN!

2681. Bize Ya’lâ rivayet edip (dedi ki), bize el-A’meş,
Ebu Salih’ten, (O da) Ebu Saîd’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle demiş:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Kadın üç günlük
veya daha uzak bir yere yolculuğa, ancak beraberinde babası veya erkek kardeşi,
yahut kocası ya da (kendisiyle evlenmesi) haram olan bir akrabası var iken
çıksın!”

47.BAB—”ŞÜPHESİZ, YOLCULUKTA
TEK BAŞINA OLAN ŞEYTANDIR!”

2682. Bize el-Heysem b. Cemil haber verip (dedi ki), bize
Asım -ki O, ibn Muhammed el-Omeri’dir-, babasından, O da ibn Ömer’den naklen
şöyle rivayet etti: Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“İnsanlar tek başına yolculukta olan şeyleri bilselerdi, hiçbir binekli,
geceleyin tek başına yolculuk yapmazdı!”

48.BAB—(İNSAN) BİR YERE İNDİĞİNDE
NE DER?

2683. Bize Ahmed b. İshak ile Affan haber verip dediler
ki, bize Vuheyb rivayet edip (dedi ki), bize Muhammed b. Aclan, Yakub b.
Abdillah ibni’l-Eşecc’den, (O) Saîd ibnu’l-Müseyyeb’den, (O) Sa’d b. Malik’ten,
(O da) Havle bint Hakim’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi: Ben
Rasulullah’ı (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyururken işittim:
“-Şayet sizden biri bir yere indiğinde; “ben, yarattığı şeylerin
şerrinden Allah’ın tam kelimelerine sığınırım” dese, ona bu yerde, oradan
göçünceye kadar hiçbir şey zarar vermez!”

49.BÂB—BİR YERE İNDİĞİNDE İKİ
REKÂT (NAMAZ KILMAK) HAKKINDA

2684. Bize Ebu Asım, Osman b. Saîd’den, (O da) Enes b.
Malik1 ten (naklen) haber verdi ki, Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
bir yere indiğinde, iki rekât namaz kılmadıkça -veya “o yere iki rekât
namazla veda etmedikçe”- oradan ayrılmazdı. Abdullah (ed-Dârimî) dedi ki:
“Osman b. Sa’d zayıftır.”

50.BÂB—YOLCULUKTAN DÖNDÜĞÜNDE NE
DENİR?

2685. Bize Yahya b. Hassan haber verip (dedi ki), bize
Ham-mad b. Seleme, Ebu’z-Zübeyr’den, (O) Ali b. Abdillah el-Bâriki’den, (O da)
Abdullah b. Ömer’den (naklen) rivayet etti ki, Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi
ve Sellem) yolculuğundan döndüğünde şöyle buyururdu: “Biz inşallah (sağ
salim yurdumuza, yuvamıza) dönüyoruz. (Kusurlarımızdan) tevbe ederiz, (yalnız)
Rabb’imize ibadet eder ve (yalnız O’na) hamdederiz!”

51.BAB—UYUYACAĞI ZAMAN DUA ETMEK

2686. Bize Ebu’l-Velid haber verip (dedi ki), bize Şu’be
rivayet edip dedi ki, bize Ebu İshak rivayet edip dedi ki; ben elli er a’ b.
Azib’i şöyle derken işittim: Muhakkak ki Rasulullah (Sal-Mlahu Aleyhi ve
Sellem) bir adama, yatağına girdiği zaman şöyle demesini emretmişti:
“Allah’ım, canımı sana teslim ettim. Yüzümü sana yönelttim, işimi sana
bıraktım. Sırtımı sana dayadım. Çünkü senin (bağışını) arzu ediyor, senin (gazabından)
korkuyorum. Senden ancak sana sığınılır, ancak seninle kurtulunur. İndirdiğin
Kitab’ına ve gönderdiğin Peygamber’ine iman ettim.” (Hz. Peygamber, sonra
şöyle buyurmuştu): “İşte, (yatarken bu duayı okuyan kimse o gece) ölürse,
fıtrat (dini olan müslümanlık) üzere ölmüş olur. “

2687. Bize Ebu’n-Numan haber verip (dedi ki), bize
Ham-mad b. Zeyd, Ubeydullah b. Ömer’den, (O) Saîd b. Ebi Saîd el-Makburi’den,
(O da) Ebu Hüreyre’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi: Rasulullah
(Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Sizden biri (yatmak için)
döşeğinin yanına geldiğinde döşeğini elbisesinin iç tarafıyla silkelesin,
-çünkü o, döşeğinde kendisinden sonra yerine ne geldiğini bilemez- ve şöyle
desin: Allah’ım, yanımı (yatağa) senin yardımınla koydum, onu yine senin
yardımınla kaldıracağım! Allah’ım, eğer (bu gece) canımı tutar (alırsan), onun
(günahlarını) bağışla! Şayet (almaz) salıverirsen, onu, iyi kullarını
kendisiyle koruduğun (lûtfunla kötülüklerden, günahlardan) koru!”

52.BAB—UYUYACAĞI ZAMAN TESBİHAT
YAPMA HAKKINDA

2688. Bize Yezid b. Harun haber verip (dedi ki), bize
el-Avvam b. Havşeb haber verip (dedi ki), bana Amr b. Mürre, Abdurrahman b. Ebi
Leyla’dan, (O da) Hz. Ali’den (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (§allallahu Aleyhi ve Sellem) bize gelmişti. Derken ayağını benimle
Fâtıma’nm arasına koyup (oturmuş) ve bize, yataklarımıza girdiğimizde
söyleyeceğimiz şeyleri, yani otuzüç defa “Sübhanallah”, otuzüç defa
“Elhamdülillah” ve otuzdört defa “Allahu Ekber” dememizi öğretmişti.
Hz. Ali sözüne şöyle devam etti: “Artık ben bunları (söylemeyi) ondan
sonra (hiç) bırakmadım!” O zaman bir adam (Hz. Ali’ye); “Sıf-fin
savaşının gecesinde de mi?” diye sordu. O da; “Sıffin savaşının
gecesinde de!” cevabını verdi.

53.BÂB—(İNSAN) UYKUSUNDAN
UYANDIĞINDA NE DER?

2689. Bize Muhammed b. Yusuf, Süfyan’dan, (O) Ab-dulmelik
b. Umeyr’den, (O) Rib’iyy b. Hıraş’tan, (O da) Hu-zeyfe’den (naklen) haber
verdi ki, O şöyle dedi: Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Scllem) uyandığında
şöyle derdi: “Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah’a hamdolsun. Sonunda
dönüş de O’nadır!”

2690. Bize Muhammed b. Yezid el-Hız a m i haber verip
(dedi ki), bize el-Velid b. Müslim rivayet edip (dedi ki), bize el-Evzai
rivayet edip dedi ki, bana Umeyr b. Hâni’ el-Ansi rivayet edip dedi ki, bana
Cunâde b. Ebi Umeyye rivayet edip dedi ki, bana Ubâde ibnu’s-Samît, Hz.
Peygamber’den (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) rivayet etti ki, O şöyle buyurmuş:
“Kim geceleyin konuşarak uyanıp da (bu konuşmasında); “tek olan
Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. O’nun hiçbir ortağı da yoktur. Mülk
O’nundur, hamd O’na mahsustur. O her şeye hakkıyla kaadirdir. Allah bütün yüce
sıfatlara sahip, bütün noksanlıklardan uzaktır. Hamd Allah’a mahsustur.
Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. Allah en büyüktür. Bütün güç ve kuvvetler
ancak Allah’ın yardımıyladır” der, sonra da; “Rabb’im, beni
bağışla” duasını eklerse, -veya O, “…sonra dua ederse…”
buyurmuştur-, onun duası kabul olunur. Eğer o azmedip abdest alır, sonra da
namaz kılarsa, onun namazı kabul olunur. “

54. BAB—(İNSAN) SABAHA
ULAŞTIĞINDA NE DER?

2691. Bize Muhammed b. Yusuf, Süfyan’dan, (O) Seleme b.
Kuheyl’den, (O) Abdullah b. Abdirrahman b. Ebza’dan, (O da) babasından (naklen)
haber verdi ki, O şöyle dedi: Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)
sabaha ulaştığında şöyle dermiş: “Biz; İslam fıtratı, şehadet kelimesi,
Peygamberimiz olan Muhammed’in dini ve daima doğru yola meyilli müslüman biri
olan babamız İbrahim’in milleti üzerinde kararlı olarak sabaha eriştik!

2692. Bize Saîd b. Amir, Şu’be’den, (O) Ya’lâ b. Atâ’dan,
(O) Amr b. Asım’dan, (O da) Ebu Hür ey re1 den (naklen) haber verdi ki, O şöyle
dedi: Ebu Bekir (bir gün); “yâ Rasulullah, bana, sabaha ve akşama
ulaştığımda söyleyeceğim birşey emir buyurun” demiş, (Hz. Peygamber de)
şöyle buyurmuştu: “Şöyle de: Gökleri ve yeri yaratan, görünen ve
görünmeyen her şeyi bilen, her şeyin sahibi ve hakkıyla mâliki olan Allah’ım!
Ben senden başka hiçbir ilâhın olmadığına tanıklık ederim. Nefsimin şerrinden,
şeytanın şerrinden ve onun, (sana) ortak koşmaya (çağırmakla ilgili işlerinden,
hilelerinden) sana sığınırım!” (Hz. Peygamber, sözünün devamında)
buyurmuştu ki: “Bunu sabaha ulaştığında, akşama ulaştığında ve yatağına
girdiğinde söyle!”

55.BÂB—YENİ BÎR ELBİSE GİYDİĞİNDE
NE DENİR?

2693. Bize Abdullah b. Saîd -yani İbn Yezid
el-Makburi-haber verip (dedi ki), bize Saîd -ki O, İbn Ebi Eyyub’dur-, Ebu
Merhum’dan, (O) Sehl b. Muaz b. Enes’ten, (O da) babasından (naklen) rivayet
etti ki, O şöyle dedi: Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Kim bir elbise giyer de; “benim hiçbir güç ve kuvvetimin (gerçek bir
katkısı) olmaksızın bunu bana giydiren, beni bununla rızıklandıran Allah’a
hamdolsun” derse, onun geçmiş günahları bağışlanır!”

56.BÂB—CAMİYE GİRİLDİĞİNDE VE
ÇIKILDIĞINDA NE DENİR?

2694. Bize Abdullah b. Mesleme haber verip (dedi ki),
bize Süleyman -yani İbn Bilal-, Rebia’dan, (O) Abdulmelik b. Saîd’den, (O da)
Ebu Humeyd’den -veya Ebu Useyd’den- (naklen) rivayet etti ki, O şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sel-lem) şöyle buyurdu: “Biriniz camiye
girdiğinde; “Allah’ım, bana rahmetinin kapılarını aç” desin, (oradan)
çıktığında ise; “Allah’ım, muhakkak ki ben senden, senin lûtfunu istiyorum”
desin. “

57.BÂB—ÇARŞI-PAZARA GİRİLDİĞİNDE
NE DENİR?

2695. Bize Yezid b. Harun haber verip (dedi ki), bize
Ezher b. Sinan, Muhammed b. Vasi’den haber verdi ki, O şöyle demiş: Ben (bir
defasında) Mekke’ye gelmiş ve orada (din) kardeşim Salim b. Abdillah’la
karşılaşmıştım da O bana, babasından, (O da) dedesinden (naklen) rivayet
etmişti ki, Hz. Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurmuş:
“Kim çarşı-pazara girer de; “Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. O
tektir. O’nun hiçbir ortağı yoktur. Mülk O’nundur, hamd O’na mahsustur. O
diriltir ve öldürür. Kendisi ise hep diridir, ölmez. Her hayır O’nun eliyle
(gerçekleşir). O her şeye hakkıyla ka-adirdir” derse, Allah ona bir milyon
iyilik yazar, ondan bir milyon kötülük siler ve onu bir milyon derece
yükseltir!” (Muhammed b. Vâsi’) sözüne şöyle devam etti: Sonra ben
Horasan’a gelmiştim. Derken Ku-teybe b. Müslim’e rastlamıştım da; “ben
gerçekten sana bir hediye getirdim” deyip, O’na (bu hadisi) rivayet
etmiştim. Ondan sonra O, bi-nekli arkadaşlarıyla birlikte bineğe binip çarşıya
gelir, (orada) durup bu sözü söyler, ardından geri dönerdi.