Hadis Usulü

Hadis Usulü

Tahric Hadis Usulü Online Oku

Tahric:   İstinbat (hüküm, netice çıkarmak), tedrib (eğitmek) ve tevcih (yönlendirmek). Muhaddislerin bir hadis hakkında söyledikleri "ahrecehü'l-Buharî" sözü, o hadisi insanlara açıkladı, kaynağını yani hadisin kendi yollarıyla zikreden isnadındaki ricali zikretmek suretiyle beyan etmesi anlamına gelir. Muhaddislerin bir hadis hakkında söyledikleri "harrecehü'l-Buharî" sözü de kaynağını zikretti anlamındadır. Muhaddislerin ıstılahında "tahric" bir çok anlamlarda kullanılmaktadır. Bunları şu şekilde özetlemek mümkündür: 1- Tahric, kaynağını, çıktığı yeri...

KAYNAKLAR Hadis Usulü Online Oku

KAYNAKLAR   Bu Mukaddime'yi hazırlarken istifâde ettiğimiz kaynaklardan belli başlıları şunlardır: el-Aclunî, İsmail İbnu Muhammed (v. 1162/1748): Keşfu'l-Hafa ve Müzîlü'l-İlbâs ammâ İştehere mine'l-Ehâdîsi alâ Elsineti'n-Nâs, Beyrut 1351. Ahmed Muhammed Şâkir: el-Bâ'isu'l-Hasîs Şerhu İhtisâri Ulûmi'l-Hâdîs, Beyrut 1951. Babanzâde, Ahmed Naim: Tecrîd-i Sarîh Tercemesi, Birinci cild, Ankara, 1957. Çakan, İsmail Lütfi: Hadîslerde Görülen İhtilâflar ve Çözüm Yolları, İstanbul 1982. Dârâkutnî, Ali İbnu Ömer (v. 385/995): Ehâdîsu'l-Muvatta...

Hadis Usulü Online Oku İçindekiler Hadis Usulü Online Oku

  İÇİNDEKİLER HADİS USÛLÜNE GİRİŞ   HADİS ISTILAHLARI B- Faydası: Hadis, Haber, Eser, Kudsî Hadis Bize Naklediliş Yolları İtibariyle Haberin Kısımları Mütevatir Âhâd Haberlerin Hükmü Âhâd HADİS Li Zâtihî Sahih’in Tanımının Açıklanması Kabule Engel Bir İllet (İllet-i Kâdiha) Aynı Hadiste Sahih Ve Hasen Olma Niteliklerinin Birarada Bulunması Tedlîs Munkatı Muzdarib Metinde İdrâc Hadiste Ziyade Hadisi İhtisar Etmek Mana Yoluyla Hadis Rivayeti Mevzu (Uydurma) Rivayetler Cerh Ve Ta’dîl Cerh ve Ta’dîl Teâruz Ederse (Çatışırsa): HABERİN, KENDİSİNE İZAFET EDİLDİĞİ KİMSE BAKIMINDAN KISIMLARI Sahabi Muhadram İsnâd Tabiûn Müselsel Hadis Tahammülü ve...

3- Tercih Hadis Usulü Online Oku

  Müteârız iki hadîs arasındaki ihtilafı cem ve te'lîf etmeyince, acaba biri nâsih diğeri mensuh olamaz mı? ihtimali üzerinde durduk, araştırdık ve sonunda gördük ki, buna hükmetmek de mümkün değil. İşte bu andan itibaren, ihtilafı gidermek için başvuracağımız mühim bir metod mevcuttur: Tercih. Tercih, lügat olarak, meylettirmek, galib getirmek, birbirine denk olan şeylerden birinin üstünlüğünü tesbît etmek gibi mânalara gelir. İstılah...

2- Nesh Hadis Usulü Online Oku

2- Nesh   Müteârız hadîslerin aralarında mevcut ihtilaf cem ve te'lîf yoluyla halledilemez ve her ikisiyle de amel etme imkânı gösterilemezse, bunlardan birinin nâsih, diğerinin mensûh olduğu ihtimâli üzerinde durulur. Şu halde ihtilaf'ı, neshi göstererek çözme yoluna gitmek cem ve te'lif'ten tabiat itibariyle farklı bir metoddur. Öncekinde, her ikisiyle de amel imkânı ararken bu ikincide, birini amelden tutmak suretiyle diğerini muteber...

3) Haml Hadis Usulü Online Oku

3) Haml   Haml, tearuz eden hadislerin vürud (varid olma) şartlarını değerlendirerek te'liflerini sağlamaktır. Burada, herbir müteârız hadîsin, taalluk ettiği hâdiseye konması esastır. Bunun bir misâli dağlama usulüyle tedaviyi tecvîz eden: "Tedavî usullerinizden en faydalı olanlar kan aldırmak, bal şerbeti ve dağlamadır" hadîsi ile buna müteârız olan: "Vücudunu dağlattıran.... Allah'a tevekkül etmemiştir" hadîsidir. Bu hadîsler iki farklı hâdiseye hamledilerek te'lîf edilmiştir:...

1- Cem Ve Te’lif Hadis Usulü Online Oku

1- Cem Ve Te'lif   Cem Arapçadan dilimize de geçen bir kelimedir, dağınık şeyleri biraraya getirmek, toplamak demektir. Te'lif de buna yakın bir mâna taşır. Istılah olarak, müteârız iki hadîs arasındaki ihtilafı aklî ve naklî delillerle gidererek her iki hadîsle de amel etme imkânını göstermektir. Cem ve te'lîf, bir barıştırma işidir, iki hadîs arasında görünen zıtlığın gerçekten değil, zâhirde olduğunu açıklama...

2) Takyid: Hadis Usulü Online Oku

2) Takyid:   Takyîd, mutlak bir ifâdenin içine giren mânalardan bazılarını dışarı çıkarmak suretiyle mukayyed tarafından açıklanması, diye tarif edilir. Hadîs ıstılahı olarak, mutlak ifadeli iki müteârız hadisi, birbirine zıt olan kayıtlara tâbi tutarak aralarındaki ihtilafı gidermektir. Bu bazan biri mutlak, diğeri mukayyed iki hadîs arasında cereyan edebilir. Bu durumda mutlak olan mukayyede göre tefsir edilerek ihtilâfın halli yoluna gidilir. Mesela "Su...

1) Tahsis: Hadis Usulü Online Oku

1) Tahsis:   Bir lafzın şümûlüne giren mânalardan bir kısmını, o lafzın şümülünden dışarı çıkarmaktır. Bu iş muhassıs (tahsîs edici) denen bir delille yapılır. Bunlar sayıca çoktur. Teferruata girmeden birkaç örnek vereceğiz: a) Hadîsin hadîsle tahsisi: "Kim namaz vakti uyur veya unutursa kaçırdığı namazı hatırlayınca kılsın" hadîsi, ikindi namazından sonra gün batıncaya kadar, sabah namazından sonra da gün doğuncaya kadar namaz kılmayı yasaklayan...

NESHİN BİLİNME YOLLARI Hadis Usulü Online Oku

NESHİN BİLİNME YOLLARI   Herhangi bir hadîsin neshedilip edilmediği birkaç sûretle bilinir: 1- Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)'in açıklaması ile. Bunun en bâriz örneği, kabir ziyaretiyle ilgili hükümdür. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) bidâyette yasak etti ise de sonradan bu yasağı kaldırmıştır: "Size kabirleri ziyâret etmeyi yasaklamıştım. Artık onları ziyâret edebilirsiniz". 2- Ashab (radıyallahu anhüm)'ın açıklamasıyla: Bir hadîste neshin varlığına, hadîsi sevk sırasında Ashab'ın ihbârı delâlet...

İHTİLAFI GİDERME YOLLARI Hadis Usulü Online Oku

İHTİLAFI GİDERME YOLLARI   İhtilafu'l-hadîs'i, "Zâhirde olan bir zıtlık" diye tavsîf edince, bunun giderilebileceği peşinen kabul edilmiş olmaktadır. Esâsen, hadîste gerçek mânâda, yani giderilmesi mümkün olmayan ihtilafın varlığı kabul edilemez. Çünkü, hadîs vahye dayanmaktadır, Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) sıradan bir insan değildir, Cebrâil (aleyhisselam)'in murakabe ve irşâdı altındadır. Öyle ise O'nun (aleyhissalâtu vesselâm) sözlerinde bazı zıtlıklar görüyorsak, bu zâhirdedir, hadîsi intikal...

İHTİLAFU’L HADÎS Hadis Usulü Online Oku

İHTİLAFU'L HADÎS   Hadîsler bazan birbirine zıd hükümler ifade ederler. Bu hâli, teâruz, ihtilaf, zıdlık gibi kelimelerle ifâde ederiz. Bu çeşit hadîsler, ayrı bir inceleme konusu teşkil ederler. Bunları inceleyen hadîs dalına muhtelifu'l hadîs ilmi denir. Ancak şunu hemen belirtelim ki, karşımıza çıkan her ihtilaf bu ilmin şümûlüne girmez. Sözgelimi zayıf veya metruk bir hadîs, sahîh bir hadîse muhâlefet etse, sahîh'e...

1- Sünnetin Sünnetle Neshi: Hadis Usulü Online Oku

1- Sünnetin Sünnetle Neshi:   Bu üç şekilde cereyan etmiştir: 1) Mütevatir hadîsin, mütevâtir hadîsle neshi, 2) Haber-i vâhid'in, haber-i vâhidle neshî, 3) Haber-i vâhid'in, mütevâtir hadîsle neshi. Ayrıca, mütevâtir hadîs'in haber-i vâhidle neshi meselesi üzerinde durulmuş, aklen kabul edilse de fiilen örnek gösterilememiştir. Esasen bu meselelerde umumiyetle benimsenen prensip şudur: Nas, kendi kuvvetinde veya kendisinden daha kuvvetli bir nasla neshedilebilir. Hadîs'in hadisle neshine bâzı...

2- Sünnetin Kur’ân’la Neshi: Hadis Usulü Online Oku

2- Sünnetin Kur'ân'la Neshi:   Bunun örneği, Zeyd İbnu Erkam'ın şu açıklamasıdır: "Resûlullah'ın zamanında biz namaz kılarken konuşur, birbirimize ihtiyaçlarımızı söylerdik. Ne zaman ki: "Namazlara ve orta namaza devam edin. Allah'ın divanına tam huşu ve taatle durun" (Bakara: 2/238) âyeti indi, namazda sükût etmekle emrolunduk." Sünnet'in akılla neshedileceğine dair mûtezilî bir iddia var ise de ehl-i sünnet uleması bunu reddeder ve meşru...

NESHİN ÇEŞİTLERİ Hadis Usulü Online Oku

NESHİN ÇEŞİTLERİ   Ulemânın ittifak ettiğini belirttiğimiz nesh çeşidi içerisinde mevzumuza girenler şunlardır: 1- Sünnetin sünnetle neshi. 2- Sünnetin Kitapla neshi.   İbrahim Canan, Kutub-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları: 2/150.

Bazı Mevzu Hadisler Hadis Usulü Online Oku

Bazı Mevzu Hadisler:   İslam tarihinde onulmaz yaralar açan, müslümanların dünya görüşlerini ters yönde etkileyen uydurma hadislere ait birkaç örnek vermek istiyoruz. Kendisinde Hz. Peygamber adına konuşma yetkisi görenler bakınız neler söylüyorlar: “Misvak kullananın fesahati (güzel konuşma yeteneği) artar.” “Cenab-ı Hak kızdığı zaman vahyi Arapça; razı olduğu zaman Farsça indirir.” “Gül, Hz. Peygamber’in (veya Burak’ın) terinden yaratılmıştır.” “Pirinç eğer insan olsaydı halim-selim biri olurdu.” “Geceleyin gökte...